T\u00fcrkiye\u2019de son d\u00f6nemde en \u00e7ok konu\u015fulan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ile birlikte \u00f6ne \u00e7\u0131kan organik ya da do\u011fal g\u0131da geliyor. Tar\u0131msal \u00fcretimin giderek azalmas\u0131 bir yana, yeterli denetim olmamas\u0131, ortaya \u00e7\u0131kan GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcnler, obezite, hormon, kanser vb. vakalardaki art\u0131\u015f, organik g\u0131daya olan ilgiyi zirveye \u00e7\u0131kard\u0131 denilebilir. Bununla beraber, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r ba\u015f g\u00f6steren ekonomik kriz, rekor i\u015fsizlik, i\u015ften \u00e7\u0131karmalar, tarladaki sat\u0131\u015f fiyat\u0131 ile marketteki sat\u0131\u015f fiyat\u0131 aras\u0131ndaki u\u00e7urum, do\u011fal \u00fcr\u00fcn temininde yeni bir aray\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7ard\u0131. Bu aray\u0131\u015f kendini kooperatifler \u015feklinde ortaya koyuyor. Son d\u00f6nemde b\u00f6yle \u00e7ok say\u0131da kooperatif kuruldu. \u0130stanbul\u2019da 20\u2019nin \u00fczerinde kooperatif var. Bunlardan biri de nisan ay\u0131nda Kad\u0131k\u00f6y\u2019de faaliyete ba\u015flayan YerDeniz Kooperatifi. YerDeniz Kooperatifi Ba\u015fkan\u0131 Selma Ero\u011flu ve kurucular\u0131ndan \u00c7etin Durukano\u011flu ile kooperatifi kurma nedenlerini, ya\u015fananlar\u0131 ve pratik deneyimlerini Yeni Ya\u015fam\u2019dan H\u00fcseyin Deniz konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20190703_175427.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\nKooperatifle\u015fme fikrine sizi y\u00f6nelten ne oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> Kooperatif fikrinin bizlerde \u015fekillenmesinin temelinde Gezi Direni\u015fi var. O zaman Gezi Direni\u015fi\u2019ni analiz etti\u011fimizde Gezi\u2019yi ortaya \u00e7\u0131karan nedenler neydi diye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u015fte talan\u0131n, otoriterle\u015fmenin artmas\u0131 ve bizim \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz idi. O d\u00f6nem bunlar\u0131n \u00fczerine epey bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. \u00d6rg\u00fctlenme modelleri \u00fczerinde durduk; bunlardan bir tanesi de kooperatif\u00e7ilik idi. Sovyetlerden, \u00c7in\u2019e, Yugoslavya\u2019dan Rojava\u2019ya pek \u00e7ok deneyimi ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Bunlardan bir sunum olu\u015fturduk. Park park, bah\u00e7e bah\u00e7e dola\u015f\u0131p neredeyse b\u00fct\u00fcn o dayan\u0131\u015fma forumlar\u0131na gidip kooperatif\u00e7ili\u011fi anlatt\u0131k. Bunu yaparken, pratikte biz bunu nas\u0131l eyleyebiliriz sorusu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u201c\u00dcreticiden do\u011frudan \u00fcr\u00fcn getirerek ba\u015flayal\u0131m\u201d dedik.<\/p>\n\n\n\n Neden ba\u015fka bir \u00f6rg\u00fctlenme modeli de\u011fil de kooperatif\u00e7ilik?<\/strong><\/p>\n\n\n\n O zaman \u0130spanya\u2019daki Mondragon\u2019u falan inceledi\u011fimizde, yine Franko rejimi d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve asl\u0131nda tam da i\u015fsizlik, istihdam sorunu derken orada ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131 olarak, kendini var etme \u00fczerinden kooperatif\u00e7ilik geli\u015ftiriliyor.<\/p>\n\n\n\n Niye g\u0131da?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc, kendi kendini \u00f6rg\u00fctleyen bir alan. Bug\u00fcn kiminle konu\u015fsan\u0131z, en temel kesi\u015fme noktalar\u0131ndan bir tanesi g\u0131da. G\u0131da kooperatiflerini kurarken, notere gitti\u011fimizde o bile \u201cBiz de gelelim. Ya \u00e7ok \u00f6nemli. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fam\u0131yoruz\u201d dedi. \u0130\u015fin en ba\u015f\u0131nda biraz da asl\u0131nda, ne oldu\u011funu anlamak i\u00e7in, bu alanda deneyim biriktiren \u00c7ift\u00e7i-Sen gibi, Yery\u00fcz\u00fc Derne\u011fi, Bir-Koop, Anadolu\u2019da-Ya\u015fam gibi \u0130stanbul\u2019daki kooperatif deneyimlerini bir araya getirip, bir \u00e7al\u0131\u015ftay d\u00fczenlemi\u015ftik.<\/p>\n\n\n\n Ne oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n O d\u00f6nem biraz i\u015fin maliyeti de de\u011fi\u015fti. \u00d6l\u00e7ek de\u011fi\u015fti. \u0130\u015fte bin ortakl\u0131 bir kooperatif, olursa i\u015fte biz \u015fu kadar bir alana ihtiyac\u0131m\u0131z var, \u015eu kadar ki\u015fiye istihdam sa\u011flayabilirsiniz, \u00e7ift\u00e7iden bin kilo nohut ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7ift\u00e7iyi de asl\u0131nda yerinde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek, bir yap\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131 kooperatif. \u0130\u015fte o kooperatifi geli\u015ftirip de kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131k. YerDeniz biraz daha krizle de birlikte, istihdam odakl\u0131 bir yap\u0131y\u0131 nas\u0131l \u00f6reriz \u00fczerinden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. G\u0131dadan ba\u015flad\u0131k ama tek amac\u0131m\u0131z tabii ki g\u0131da de\u011fil. Buradan teknik elemanlar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, tamir tadilat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, mesela geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, kad\u0131n ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 gibi konular var.<\/p>\n\n\n\n Ama g\u0131dadan ba\u015flad\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0131dadan ba\u015flad\u0131k. Esas iki arkada\u015f\u0131m\u0131za \u00f6ncelikli olarak istihdam sa\u011flama hedefiyle yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Toplamda \u015fu an 10 ki\u015fiyiz.<\/p>\n\n\n\n G\u0131dadan ba\u015flamak daha kolay m\u0131, yoksa daha acil oldu\u011fu i\u00e7in mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> Tecr\u00fcbemiz ordayd\u0131. Bildi\u011fimiz bir alandan ba\u015flamak istedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc o Gezi\u2019den itibaren anlatt\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre\u00e7 boyunca, biraz g\u0131da \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n \u00c7. Durukano\u011flu:<\/strong> \u015e\u00f6yle, Bu b\u00f6lgenin insan\u0131, daha temiz, do\u011fal, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya duyarl\u0131. Son d\u00f6nemde tar\u0131mdaki politikalarla beraber beslenme alan\u0131nda, \u00e7ok ciddi bir duyarl\u0131l\u0131k da olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Selma\u2019n\u0131n dedi\u011fi, hani bir \u015fey anlatman\u0131za gerek kalm\u0131yor. \u00d6rne\u011fin s\u00f6zle\u015fmeyi onaylatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z noter \u201cHemen ortak olay\u0131m\u201d dedi. Sadece noter de\u011fil orada \u00e7al\u0131\u015fanlar, gitti\u011fimiz matbaac\u0131, yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z tan\u0131d\u0131klar bile\u2026<\/p>\n\n\n\n Can bo\u011fazdan ge\u00e7er misali \u00f6yle mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Aynen. Biz de kurarken hani, g\u0131da \u00f6zelinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftik asl\u0131nda. Kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flarken, Biraz ihtiya\u00e7lar bizi ona itti. \u00c7\u00fcnk\u00fc dayan\u0131\u015fma forumlar\u0131nda o d\u00f6nem, \u00e7ocuklu \u00e7ok fazla aile vard\u0131. Kad\u0131k\u00f6y\u2019de niye b\u00f6yle bir do\u011fal \u00fcr\u00fcn pazar\u0131 yok. Niye gidece\u011fimiz ekolojik pazar yok. \u0130\u015fte bir pazar m\u0131 kursak bilmem ne tart\u0131\u015fmalar\u0131 asl\u0131nda, kooperatifle\u015fmeye evrildi, oradan g\u0131da meselesi \u00e7\u0131kt\u0131. Yoksa hani \u00e7ok bamba\u015fka bir kooperatif de olabilir di, ihtiya\u00e7lar g\u0131da \u00fczerinden temellendi.<\/p>\n\n\n\n Mevzuatla ba\u015flad\u0131n\u0131z\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> Hep b\u00f6yle bir \u015feyi kolektif zekayla y\u00fcr\u00fcme meselesi: Yani \u00f6ncekilerle beraber ortak bir \u00e7al\u0131\u015ftay yap\u0131nca eksikleri ve fazlal\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsun. Yanl\u0131\u015flar nerede yap\u0131lm\u0131\u015f onlar\u0131 not ediyorsun. Nas\u0131l daha h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcyebilece\u011fini de oradan g\u00f6rebiliyorsun. O bize \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir h\u0131z kazand\u0131rd\u0131. O h\u0131zla bu YerDeniz Kooperatifi\u2019ni, ana mevzuat\u0131n bakanl\u0131k onaylamas\u0131ndan tutun, eski deneyimlerimizden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z notlarla birlikte kendi i\u00e7imizde 50 sayfaya varan bir i\u00e7 model olu\u015fturmaya kadar 40 g\u00fcnde a\u00e7m\u0131\u015f olduk.<\/p>\n\n\n\n Bu kadar h\u0131zl\u0131 ba\u015flad\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u0131sa d\u00f6nemli KHK\u2019lilerle bir \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z olmu\u015ftu. Sonra 5 Ocak\u2019ta \u00c7etin\u2019in biraz te\u015fvikiyle oldu: \u2018Ne yap\u0131yoruz, bir kooperatif kuruyor muyuz?\u2019 Oturduk 5 Ocak\u2019ta tart\u0131\u015ft\u0131k. 5 Mart\u2019ta buray\u0131 tuttuk. 13 Nisan\u2019da a\u00e7t\u0131k. Yani ge\u00e7mi\u015f deneyimlerimiz, bize ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u0131z, bir de \u00f6zg\u00fcven kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u00c7. Durukano\u011flu:<\/strong> Bir de o d\u00f6nem bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m\u0131z i\u015fsiz kalm\u0131\u015ft\u0131. Asl\u0131nda biz \u00f6nceki deneyimde de b\u00f6yle hani insanlar\u0131n hayatta eme\u011fini kazanabilecekleri bir kooperatif formlar\u0131 \u00fczerine konu\u015fuyorduk. \u2018Kooperatif modellerini \u00e7e\u015fitlendirebiliriz\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. \u0130stihdam, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir model geli\u015ftirelim. Ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimiz do\u011fruland\u0131, \u015fimdi Selma da i\u015fsiz kald\u0131. Bir arkada\u015f\u0131m\u0131z daha i\u015ften \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Bize destek veren bir arkada\u015f daha vard\u0131 o da ge\u00e7enlerde i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Genel olarak son d\u00f6nemde kooperatif\u00e7ili\u011fe ilgi artmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri de hayatta kalmak i\u00e7in insanlar kooperatif kuruyorlar.<\/p>\n\n\n\n Ekonomik kriz bunu tetikledi \u00f6yle mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tar\u0131mdaki kriz, taban fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, b\u00fct\u00fcn her yerdeki kriz. Sonu\u00e7 olarak her kes yurt d\u0131\u015f\u0131na gidemiyor. Bakt\u0131m son bir y\u0131l i\u00e7inde 200 binden fazla insan \u00e7\u0131km\u0131\u015f T\u00fcrkiye\u2019den; bunlar\u0131n potansiyeli e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f olmalar\u0131. B\u00fcy\u00fck bir insan k\u00fctlesi burada kal\u0131yor. Bu insanlar\u0131n, hayatlar\u0131n\u0131 bir \u015fekilde idame ettirebilecekleri formlara ihtiya\u00e7 var. O a\u00e7\u0131dan da kooperatif fikriyat\u0131 bu g\u00fcn nesnel ger\u00e7ekli\u011fin \u00fczerinde y\u00fckseliyor. Bir tarafta temel beslenme alan\u0131, \u00f6b\u00fcr tarafta hayat\u0131n\u0131 idame ettirebilmek i\u00e7in gelir meselesi\u2026<\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> G\u00fcvenceli gelecek; bir arada durdu\u011fun zaman, \u015f\u00f6yle bir hisse de kap\u0131l\u0131yorsun: Yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u2026<\/p>\n\n\n\n Anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla kooperatif y\u00f6netimi uzun s\u00fcredir birbirini tan\u0131yan ki\u015filerden olu\u015fuyor. Peki bir kooperatif kurmak i\u00e7in tan\u0131\u015f olmak yetiyor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yok. En \u00f6nemli \u015feylerden biri g\u00fcven ili\u015fkisi; birbirine g\u00fcven. Ben \u00fclkece kollektif \u00e7al\u0131\u015fma pratiklerimizin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Biraz bencillik bireysellik \u00e7ok \u00f6n plana \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda, o y\u00fczden de g\u00fcven, hakikaten \u00e7ok \u00f6nemli. Birbirinin eksi\u011fini tamamlama, birbiriyle asl\u0131nda var olma meselesini biz epey s\u00fcredir, deneyimledi\u011fimiz i\u00e7in, biraz onun da getirdi\u011fi etki, 40 g\u00fcnde kooperatif kurdurttu. Birbirine sayg\u0131 ve g\u00fcven ikisi \u00e7ok \u00f6nemli. O ikisi varsa geriye kalan her \u015feyde birbirini tamaml\u0131yorsun. Birbirinin yetmedi\u011fi yerde var oluyorsun. Dayan\u0131\u015fmac\u0131 olarak bak\u0131yoruz meseleye. Kollektif olarak bak\u0131yoruz. Burada ben dilini kald\u0131rd\u0131k. Biz yapt\u0131k. Hepimiz konu\u015furken biz yapt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Demin \u00c7etin\u2019in s\u00f6yledi\u011fine ek olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyecektim. Hayata biraz farkl\u0131 y\u00f6nlerden bakanlar olarak piyasa ekonomisinde k\u00f6t\u00fc \u015fartlar alt\u0131nda de\u011fersizle\u015ftirildik, hi\u00e7le\u015ftirildik. O y\u00fczden neden ekonomimizi kendimiz kurmuyoruz? Hem \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131m\u0131z \u00e7ok k\u00f6t\u00fc. Bir taraf\u0131yla kendi hayatlar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kam\u0131yoruz. Biraz kooperatif bunun da \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n Peki bu ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131n\u0131n sonras\u0131nda ne var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> Bundan sonraki a\u015famamam\u0131z teknik elemanlar\u0131n buradan hayat\u0131n\u0131 kazanaca\u011f\u0131 bir yap\u0131y\u0131 \u00f6rmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu anda yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdaki pek \u00e7ok arkada\u015f\u0131m\u0131z i\u015fsiz kald\u0131. Ve m\u00fchendislik, mimarl\u0131k yapamayanlar da var. Biz teknik elemanlar hizmetini de biraz halka indirmek istiyoruz. Yani belli bir kesimin de\u011fil, halk\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn elde edebilece\u011fi bir hizmet olsun hem bizim gibi kooperatifler i\u00e7in hem hizmet \u00fcreten \u00fcreticiler i\u00e7in, hem mahalleli i\u00e7in hem de ger\u00e7ekten kendisi i\u00e7in teknik hizmete ihtiya\u00e7 duyan i\u00e7in olsun.<\/p>\n\n\n\n Nas\u0131l ba\u015flad\u0131n\u0131z g\u0131daya bir \u00fcr\u00fcnle mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet bir \u00fcr\u00fcn getirerek ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcn\u00fc nas\u0131l al\u0131yorsunuz? Rast gele mi, var olan kooperatifler \u00fczerinden mi, tan\u0131d\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131r\u0131yoruz. \u00d6ncelikle kooperatif \u00fcyesi \u00fcreticileri ya da kooperatiflerle \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcreticileri tercih ediyoruz. Yerel kooperatifler \u00fczerinden ili\u015fkiler kuruyoruz. Gidip \u00fcreticiyle tan\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00dcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretilme ko\u015fullar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. S. Ero\u011flu:<\/strong> Do\u011frusunu s\u00f6ylersek kooperatif\u00e7ilik kamusal bir mesele. Ama kamu bu i\u015fi yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz yap\u0131yoruz. Kendi g\u0131dam\u0131za, ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmak ad\u0131na kooperatif\u00e7ilik yap\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n \u00c7. Durukano\u011flu:<\/strong> \u015e\u00f6yle, kalk\u0131nma ajanslar\u0131 kooperatiflere belli oranda hibe veriyor. Mesela \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kooperatiflerden birisi Devrek G\u00fcne\u015fli Kooperatifi, Bat\u0131 Karadeniz Kalk\u0131nma Ajans\u0131\u2019ndan ald\u0131\u011f\u0131 hibeyle G\u00fcne\u015f enerjisiyle \u00e7al\u0131\u015fan ta\u015f de\u011firmeni kurdu. Daha \u00e7ok tar\u0131msal \u00fcretim kooperatifleriyle ilgili \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcketici kooperatifleri \u00e7ok uzun zamandan beridir enkaz. Yani \u015fu anda bir t\u00fcketici kooperatifleri birli\u011fi gibi merkezi bir organizasyon var. \u00c7ok b\u00fcrokratik bir yap\u0131; i\u00e7inde faal diye g\u00f6z\u00fcken kooperatif neredeyse yok derecede. \u0130zmit\u2019te K\u00f6rfez T\u00fcketim Kooperatifleri Birli\u011fi var; bunun \u00fcyelerinin 8 tanesi fabrika kooperatifi yani i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmesi ile ilgili\u2026 Do\u011fal olarak da kim ne kullan\u0131yor diye sordu\u011funda, \u015fu an herkes biraz kendi ya\u011f\u0131yla kavruluyor. Uluslararas\u0131 kooperatif\u00e7ilik hareketinin 7 temel ilkesinden biri \u00f6zerklik; yani e\u011fer sen bir yere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi i\u00e7indeysen o kooperatif\u00e7ilik olmuyor asl\u0131nda. \u00d6z kaynaklar\u0131na dayanacaks\u0131n, di\u011fer kaynaklar ikincil olacak.<\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka s\u0131k\u0131nt\u0131lar nerede ya\u015fan\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> \u00d6rne\u011fin, ortak depolama alan\u0131. So\u011fuk hava deposu. Maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir \u015fey. Yine belki de bir ardiye kooperatifi olabilir. Ger\u00e7ekten buna ihtiya\u00e7 duyuluyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kooperatifler piyasa ko\u015fullar\u0131na mahkum edilmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n \u00c7. Durukano\u011flu:<\/strong> Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k kooperatifleri var asl\u0131nda ama \u00e7ok ticarile\u015fmi\u015f. Bizim akl\u0131m\u0131za \u015f\u00f6yle bir \u015fey geldi: Sahada \u00e7al\u0131\u015fan nakliye sendikalar\u0131 var. T\u00dcMT\u0130S gibi, Nakliyat-\u0130\u015f gibi\u2026 Acaba bunlarla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem belirli b\u00f6lgelerde k\u00f6y bazl\u0131 olmaz ama \u00f6rne\u011fin Bursa, burada 3 tane \u00fcreticimiz var, \u015f\u00f6yle bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Orada bir ambara getirip b\u0131rak\u0131rlar, kargoya vermeden. Bursa\u2019dan \u0130stanbul\u2019a gelir. Ya da \u00fcreticiye denk gelen bir kamyon vard\u0131r, \u015fu kamyona verir misin? \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem bu sendikalarla bu nakliyat\u00e7\u0131l\u0131k meselesini konu\u015fabiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n Kooperatif bir kat\u0131l\u0131m meselesidir ayn\u0131 zamanda. Bir ilgi var m\u0131, ikincisi ise bu kat\u0131l\u0131m\u0131 nas\u0131l sa\u011fl\u0131yorsunuz? Yani kooperatife \u00fcye olmadaki kriter nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda ilgi \u00e7ok. \u00d6zellikle de bu kafe i\u015fi ve gelip bah\u00e7ede oturanlardan, \u2018nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yer oldu buras\u0131 \u00e7ok iyi bir i\u015f oldu\u2019 diyen \u00e7ok. Sosyal medyadan payla\u015fan, mesaj atan. Nas\u0131l kat\u0131labilirim. Ben de \u00fcye olay\u0131m diyen var. Biz \u2018bir durun\u2019 diyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lan bir toplant\u0131 yapaca\u011f\u0131z bu ay\u0131n sonunda. Neden sosyal hizmet kooperatifi diye. Orada biraz a\u00e7\u0131klay\u0131p biraz kat\u0131l\u0131m mekanizmalar\u0131n\u0131 orada a\u00e7\u0131klamak istiyoruz. Gelen ki\u015fi hem nereye geldi\u011fini bilsin, hem de as\u0131l bir politik ekseni, i\u015fleyi\u015fi, pratik s\u00fcre\u00e7leri oldu\u011funu bilsin. Bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan da geleni bir tan\u0131yal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n \u2018Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven \u00e7ok \u00f6nemli\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n Peki bir de son d\u00f6nemde organik \u00fcr\u00fcn tart\u0131\u015fmas\u0131 var. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn organik ya da do\u011fal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l tespit ediyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S. Ero\u011flu:<\/strong> \u00dcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretimi konusunda daha \u00f6nceden edindi\u011fimiz bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fturdu\u011fumuz do\u011fru ve yerinde sorularla bunu tespit ediyoruz. \u00dcr\u00fcn\u00fcn hangi ko\u015fullarda ne zaman, ila\u00e7l\u0131 m\u0131 ila\u00e7s\u0131z m\u0131, \u00fcr\u00fcn GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcn m\u00fc de\u011fil mi? Bu sorulara verilen yan\u0131tlarla \u00f6\u011freniyoruz. Zaten siz bu sorular\u0131 sordu\u011funuzda \u00fcretici de sizin bu i\u015fleri bildi\u011finizi fark ediyor ve ger\u00e7ek yan\u0131tlar\u0131 vermeye ba\u015fl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin bir bal alma olay\u0131 oldu. Biz \u00f6nce bilmiyorduk. Bir sorun oldu. Sonra oturduk bal \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6yle ki art\u0131k bir bal\u0131n sahte mi ger\u00e7ek mi, \u015fekerli mi \u015fekersiz mi birka\u00e7 soruda ve deneyimle kolayca tespit ediyoruz. Zaten, \u00fcr\u00fcn yeti\u015fti\u011fi a\u015famada da \u00f6nce kendimiz \u00f6rnek al\u0131p deniyoruz. E\u011fer memnun kal\u0131rsak getirip da\u011f\u0131t\u0131yoruz. Ayr\u0131ca \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketenlerden de tepkilerini al\u0131yoruz. Ayr\u0131ca ambalaj \u00fczerinde \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim yeri, \u00fcretici ve \u00f6zellikleri konusunda bilgiler yer al\u0131yor. T\u00fcketici de bunu kayna\u011f\u0131nda ara\u015ft\u0131rma imkan\u0131na sahip.<\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya da organik olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda en \u00f6nemli kriter sizce nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tabii ki g\u00fcven \u00e7ok \u00f6nemli. G\u00fcven de do\u011fru i\u015f ve d\u00fcr\u00fcst davranma \u00fczerine kurulu. \u0130lk tan\u0131\u015fma ve \u00fcr\u00fcnden sonra memnuniyet olunca ili\u015fkiler de ona g\u00f6re \u015fekilleniyor.<\/p>\n\n\n\n![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20190703_175524.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
Kooperatif\u00e7ilikte finans meselesi \u00f6nemli. Devlet bu i\u015fin neresinde? Kooperatiflere destek \u00e7\u0131km\u0131yor mu?<\/p>\n\n\n\n