{"id":1277,"date":"2019-11-27T22:35:00","date_gmt":"2019-11-27T22:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=1277"},"modified":"2021-03-30T12:38:37","modified_gmt":"2021-03-30T12:38:37","slug":"yerdeniz-kooperatifi-kooperatifi-bir-dayanisma-ekonomisi-olarak-goruyoruz-gazete-karinca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2019\/11\/27\/yerdeniz-kooperatifi-kooperatifi-bir-dayanisma-ekonomisi-olarak-goruyoruz-gazete-karinca\/","title":{"rendered":"Yerdeniz Kooperatifi: \u201cKooperatifi bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi olarak g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d &#8211; Gazete Kar\u0131nca"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u00f6yle\u015fi: \u00dcmit Tan\u0131\u015f\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p>Hayatta kalman\u0131n gittik\u00e7e zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131, uygulanan tar\u0131m ve ekonomi politikalar\u0131yla g\u00fcvenilir g\u0131daya ula\u015fman\u0131n imkans\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n derinle\u015fti\u011fi bir ortamda Kad\u0131k\u00f6y\u2019de bulunan Yerdeniz Kooperatifi ile kooperatifle\u015fme \u00fczerine konu\u015ftuk. \u00dcretici ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir dayan\u0131\u015fma ili\u015fkisi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan kooperatif, m\u00fclteci kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnler de dahil bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fc \u2018t\u00fcketiciye\u2019 sunuyor. Sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin \u00fccreti ise do\u011frudan \u00fcreticiye gidiyor. S\u00f6z\u00fc kooperatiften Selma Ero\u011flu ve \u00c7etin Durukano\u011flu\u2019na b\u0131rak\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yerdeniz Kooperatifi ne zaman ve kimler taraf\u0131ndan kuruldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Selma Ero\u011flu (SE):<\/strong>&nbsp;Kooperatif 13 Nisan 2019\u2019da kuruldu. Bir k\u0131sm\u0131m\u0131z eski bir kooperatiften deneyimli, bir k\u0131sm\u0131m\u0131z yeni. Yedi kurucu ortakla kuruldu ama toplamda bu i\u015fe g\u00f6n\u00fcl veren 11 ki\u015fiyiz. Yerdeniz Kooperatif\u2019i olarak hayallerimizi biraz geni\u015f tuttuk, sadece g\u0131da alan\u0131nda de\u011fil, farkl\u0131 alanlarda da faaliyet y\u00fcr\u00fctebilece\u011fimiz bir s\u00f6zle\u015fme yapt\u0131k. Bakanl\u0131k da zaten buna \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Yani i\u00e7erisinde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de var, teknik elemanlar\u0131n kooperatifle\u015fmesi de var, g\u0131da da var, temizlik \u00fcr\u00fcnleri de ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131 da var. Yani pek \u00e7ok faaliyet alan\u0131 var bizim kooperatifimizin s\u00f6zle\u015fmesinde.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bakanl\u0131kla ili\u015fkinizden bahsettiniz. Kooperatifle\u015fmenin yasal, hukuksal boyutu nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Bakanl\u0131\u011f\u0131n belli s\u00f6zle\u015fmeleri var. T\u00fcketim kooperatifi, i\u015fletme kooperatifi, dayan\u0131\u015fma kooperatifi, kad\u0131n kooperatifi ya da tar\u0131msal alanda \u00fcretim yap\u0131yorsan\u0131z tar\u0131msal kalk\u0131nma kooperatifi gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kooperatif t\u00fcrleri var. Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n sitesinde kooperatiflerle ilgili bu bilgiler var. E\u011fer siz kendi yerelinizde kooperatif kurmak istiyorsan\u0131z bu tip s\u00f6zle\u015fmeyle gidiyorsunuz, \u0130l Ticaret M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zle\u015fmenizi onaylad\u0131\u011f\u0131 zaman siz do\u011frudan kurmu\u015f oluyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz de farkl\u0131 farkl\u0131 alanlar\u0131 da kapsayan bir kooperatif olsun diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Biz burada \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fimiz ve g\u00fcndelik hayat\u0131 \u00f6rg\u00fctleyebilece\u011fimiz bir \u015fekilde her alanda kooperatif\u00e7ilik faaliyeti y\u00fcr\u00fctelim dedik.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"section-gfa5c1a\" class=\"wp-block-gutentor-e6 section-gfa5c1a gutentor-element gutentor-element-image\"><div class=\"gutentor-element-image-box\"><div class=\"gutentor-image-thumb\"><img class=\"normal-image\" src=\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/yerdeniz2.jpg\"\/><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Ni\u00e7in bir kooperatif? Hangi ilkeler \u00fczerinden hareket ediyorsunuz? Kapitalist piyasa ili\u015fkilerinin hakim oldu\u011fu bir ortamda alternatif bir \u00fcretim, \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fclebilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7etin Durukano\u011flu (\u00c7D):<\/strong>&nbsp;Asl\u0131na bakarsan\u0131z kooperatif\u00e7ilik hem d\u00fcnyada hem T\u00fcrkiye\u2019de yeni bir \u015fey de\u011fil. Genel olarak d\u00fcnyada Avrupa\u2019da kapitalizmin geli\u015fmesiyle beraber sendikalarla e\u015f zamanl\u0131 geli\u015fmi\u015f i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleridir kooperatifler. T\u00fcrkiye\u2019de de \u00f6zellikle 1960\u2019lardan sonra bir kooperatif patlamas\u0131 oldu ve tar\u0131msal kalk\u0131nma kooperatifleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1970\u2019lerde ise hem k\u0131rda hem kentte Halk T\u00fcketim Kooperatifi kuruldu. K\u00f6y-kooplar demokratik olarak tan\u0131mlanabilecek \u015fekillerde kuruldu ama esas daha sonra \u015fehirlerde yap\u0131 kooperatifleri \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131 ve insanlar\u0131n haf\u0131zas\u0131nda da kalan hep yap\u0131 kooperatifleridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama buralar hep insanlar\u0131n emeklerinin heba edildi\u011fi, doland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yerlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Tar\u0131mda da tar\u0131msal kalk\u0131nma kooperatifleri, devlet eliyle de kurulanlar mesela Trakya Birlik, Fisko Birlik bunlar da kooperatiftir, b\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ift\u00e7inin de hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktan ziyade \u015firketle\u015fmi\u015fti, genel m\u00fcd\u00fcrleri bakanl\u0131k taraf\u0131ndan atanan kurulu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yani T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7mi\u015fte kurulan \u00e7o\u011fu kooperatifin kapitalist piyasa ili\u015fkilerine alternatif olma durumu yoktu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Evet yoktu. Bunlar\u0131 s\u00f6ylememin sebebi toplumsal muhalefette her \u015feyi kendinden ba\u015flatma durumunun olmas\u0131. Yani bir tarihsellik var, bir birikim var. B\u00f6yle bir arka plandan bak\u0131nca, 2000\u2019lerden sonra yeni d\u00f6nem kooperatifler kurulmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatifle\u015fme s\u00fcrecinde de \u00f6ne \u00e7\u0131kan mevzu \u015fudur: kooperatif tek bir tan\u0131ma sahip bir \u015fey de\u011fil, sizin onu nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak asl\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z toplumun izlerini ta\u015f\u0131r. Diyelim ki bu toplum kapitalist bir toplumsal ili\u015fkiler formuysa bunun bir taraf\u0131nda sermaye vard\u0131r bir taraf\u0131nda emek vard\u0131r, kooperatifler de asl\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7ten imtina de\u011fildir. Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda Torku\u2019nun arkas\u0131nda da Panko-Birlik\u2019in iki tane b\u00fcy\u00fck pancar kooperatifi vard\u0131r ve ana ortaklardand\u0131r. Bunlar holdingle\u015ftiler ve Torku da markala\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada da bu tip kooperatif \u00f6rnekleri var. Almanya\u2019da mesela bankalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 kooperatiftir. Ba\u015fka bir \u00f6rnek olarak Migros kooperatiftir. Eski telefon markas\u0131 Nokia da kooperatiftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>O zaman kooperatifin nas\u0131l tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Evet. Biz kooperatifi bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zellikle de hayat\u0131n daha da zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde dayan\u0131\u015fma ekonomisi olarak birlikte hayatta kalma ara\u00e7lar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bizim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zdan kooperatifin \u00f6zellikleri nedir? Uluslararas\u0131 Kooperatifler Birli\u011fi y\u00fcz k\u00fcsur y\u0131ll\u0131k uluslararas\u0131 bir \u00f6rg\u00fctt\u00fcr ve yedi tane temel ilkesi var. Bu temel ilkelerin \u00e7o\u011fu biz bug\u00fcn ba\u015flama ve y\u00fcr\u00fcme olana\u011f\u0131 veren ilkelerdir. Burada temel olarak kooperatif asl\u0131nda her orta\u011f\u0131n e\u015fit oy hakk\u0131n\u0131n oldu\u011fu modeldir. Mesela \u015firketlerde ne kadar hisseniz varsa o kadar oyunuz vard\u0131r. Ama kooperatifte ne kadar ortakl\u0131k pay\u0131n\u0131z olursa olsun bir oy hakk\u0131n\u0131z vard\u0131r. Diyelim ki benim 1 ortakl\u0131k pay\u0131m var, Selma\u2019n\u0131n 50 ortakl\u0131k pay\u0131 var. Yani sizin ekstra bir ortakl\u0131k pay\u0131 alman\u0131z size ekstra bir g\u00fc\u00e7 sa\u011flamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kooperatif ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zerk olmal\u0131. Hem sermayeden hem devletten ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde \u00f6z kaynaklar\u0131na dayanmal\u0131. Kooperatifler aras\u0131ndaki ili\u015fki ve takas temel ilkelerden biridir. Ortaklar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla toplumsal dayan\u0131\u015fma bir ba\u015fka temel ilkedir. Bu perspektiften bak\u0131nca kooperatif farkl\u0131 bir toplumsal ili\u015fki ve \u00f6rg\u00fctlenme modelinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olma \u00f6zelliklerine de sahip bir forma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bug\u00fcn de kooperatif d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde reva\u00e7ta olan alternatif bir \u00f6rg\u00fctlenme modeli olarak hem kuruluyor hem \u00f6rg\u00fctleniyor. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca bizim de bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi ve hayatta kalma ara\u00e7lar\u0131ndan biri olarak \u00f6rg\u00fctlenebilecek ve birlikte ve tek ba\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u00f6zemedi\u011fimiz meseleleri birlikte \u00e7\u00f6zebildi\u011fimiz modellerden biri olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatiflerin \u00e7ok farkl\u0131 t\u00fcrleri de var. Alt ba\u015fl\u0131klar\u0131na indi\u011finiz zaman t\u00fcketim, \u00fcretim, hizmet, dayan\u0131\u015fma kooperatifleri var, hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilecek \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f modeller var.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yani kooperatifle\u015fme hayat\u0131n her alan\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Evet. Uluslararas\u0131 kooperatif\u00e7ilik literat\u00fcr\u00fcnde tan\u0131mlanm\u0131\u015f i\u015f\u00e7i kooperatifleri diye ge\u00e7en tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda sanayi alan\u0131nda da bir\u00e7ok kooperatif var. Mesela Latin Amerika\u2019n\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda i\u015fgal fabrikalar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sonra kooperatif fabrikalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar sonradan yasal ve hukuksal mevzuata kavu\u015ftular.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesela Lipton Fransa\u2019da bir fabrikas\u0131n\u0131 kapatt\u0131, i\u015f\u00e7iler bunun \u00fczerine fabrikay\u0131 i\u015fgal etti, sonra Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmeti araya girdi ve fabrika i\u015f\u00e7ilere devredildi. \u015eu anda i\u015f\u00e7iler fabrikay\u0131 kooperatif modeliyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Fabrikada \u00e7al\u0131\u015fan herkes tek bir maa\u015f al\u0131yor, yani \u201cgenel m\u00fcd\u00fcr\u201d de tezgah ba\u015f\u0131ndaki i\u015f\u00e7i de ayn\u0131 paray\u0131 al\u0131yor. Mesela bu model kendini i\u015f\u00e7i kooperatifi olarak tan\u0131mlayan bir model.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Peki, Yerdeniz Kooperatif\u2019i nas\u0131l i\u015fliyor? \u00dcreticiyle nas\u0131l bir ili\u015fkisi var kooperatifin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Biz kolektif akl\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funa inan\u0131yoruz. Bu y\u00fczden Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131, G\u0131da M\u00fchendisleri Odas\u0131, \u00c7ift\u00e7i-Sen gibi kurulu\u015flardan destek al\u0131yoruz. Onlarla birlikte \u00f6nce bir \u00fcr\u00fcnle ilgili rapor olu\u015fturuyoruz. \u00d6rne\u011fin ekmek. Ekmekte neye dikkat etmek laz\u0131m, yadigar tohum nedir, ka\u00e7 derecede pi\u015firilmelidir, so\u011fuk fermantasyon nedir, ek\u015fi mayal\u0131 m\u0131 olmal\u0131 gibi bir\u00e7ok bilgi var. \u00d6nce bu bilgileri \u00f6\u011freniyoruz, sonra diyoruz ki arkada\u015flar ekmekle ilgili dikkat edece\u011fimiz b\u00f6yle bir rapor haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz ayn\u0131 zamanda birlikte \u00f6\u011frenmek gerekti\u011fini, hepimizin bilgisinin, deneyiminin e\u015fitlenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu y\u00fczden bu raporu haz\u0131rl\u0131yoruz ve asl\u0131nda \u00fcreticiye nas\u0131l do\u011fru sorular\u0131 soraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da \u00f6\u011frenmi\u015f oluyoruz. B\u00f6ylece bir ekmek formu olu\u015fturmu\u015f oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u015fekilde olu\u015fturdu\u011fumuz i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnler formu, hububat formu, bal formu, pirin\u00e7 formu, s\u00fct formu, ekmek formu gibi bir\u00e7ok formumuz var ve bu formlar \u00fczerinden \u00fcreticiyle ili\u015fkileniyoruz. \u00dcr\u00fcn de\u011fi\u015ftik\u00e7e \u00fcreticiye soraca\u011f\u0131m\u0131z sorular da de\u011fi\u015fiyor. \u00dcreticiyle s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirimizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz diyerek ili\u015fkileniyoruz. Mesela bir \u00fcreticimiz Devrek\u2019te end\u00fcstriyel un kullan\u0131yordu. \u015eimdi ise yadigar tohum kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mevcut tar\u0131m politikalar\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce kooperatifler \u00fcretici ve t\u00fcketici i\u00e7in ne anlam ifade ediyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Asl\u0131nda \u00fcreticiyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki a\u011f\u0131na girdi\u011fimiz zaman t\u00fcketici olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Herhangi bir marketten gidip \u00fcr\u00fcn al\u0131p kasadan \u00f6demenizi yap\u0131p \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman arkada ba\u015fka bir ili\u015fki kalmaz ama bu kurdu\u011funuz ili\u015fki de bu ba\u015fka bir durum oldu\u011fu i\u00e7in siz de t\u00fcketici olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz. Bu ili\u015fki zamanla ba\u015fka bir ili\u015fki bi\u00e7imine, toplumsal bir ili\u015fki bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Mesela bizim \u00fcreticilerimiz \u0130stanbul\u2019a geldiklerinde bizde kal\u0131rlar, biz o \u00fcretim b\u00f6lgelerine gitti\u011fimizde onlarda kal\u0131r\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Bir de \u015f\u00f6yle bir \u015fey var bizim g\u0131da faaliyet alan\u0131m\u0131z\u0131n temel ilkelerinden birisi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiyle do\u011frudan arac\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmak ve bir di\u011feri de g\u0131da egemenli\u011fini savunmak.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u0131da egemenli\u011fi nedir tam olarak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;G\u0131da egemenli\u011fi dedi\u011fimiz ne \u00fcretilece\u011fi, nas\u0131l \u00fcretilece\u011fi ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011fine, \u00fcreticilerin ve \u2018yar\u0131 \u00fcreticilerin\u2019 (t\u00fcketici demeyelim) birlikte karar verdi\u011fi bir sistem. Biz bu s\u00fcreci hem d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak hem de birlikte karar verece\u011fimiz bir s\u00fcre\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki de biz kar\u015f\u0131 taraf\u0131 nas\u0131l destekleyebilece\u011fimiz \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz, yani \u00f6n \u00f6deme yaparak m\u0131 yoksa \u00fcretici ziyaretleriyle daha oranik ba\u011flar m\u0131 geli\u015ftirmemiz laz\u0131m veya herhangi bir teknik destek mi vermek gerekir gibi. Yani burada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir de\u011fi\u015fim d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00f6z konusu, tek tarafl\u0131 bir fark\u0131ndal\u0131k yaratma durumu de\u011fil. Bu bir dayan\u0131\u015fma ili\u015fkisi ayn\u0131 zamanda. Amac\u0131m\u0131z dayan\u0131\u015fma ili\u015fkilerini de \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir kooperatif formu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Kamu spotlar\u0131nda ve toplumda s\u0131k\u00e7a telafuz edilen bir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi diye bir kavram var. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi dendi\u011finde hep akl\u0131m\u0131za gelen bir \u015fey var, bu g\u0131da temiz olup olmamas\u0131, denetim, laboratuvar ve analizler gibi. G\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini de i\u00e7erir ama g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi \u00f6zneye at\u0131f yapmaz. Ama g\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131 \u00f6zneye de at\u0131f yapar ve tarif eder, yani bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc kimler sa\u011flayacak meselesini g\u00fcndeme getirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada da alternatif olarak ifade edilen \u00f6rg\u00fctl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fcl\u00fck taraflardan biridir ve kentlerde de kent emek\u00e7ileri \u00fczerinden tariflenmi\u015f kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiyle mevcut sistemin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan bir olu\u015fum hedeflenir. Bu bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcze ama\u00e7 olarak koydu\u011fumuz bir sistem.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"section-gd16279\" class=\"wp-block-gutentor-e6 section-gd16279 gutentor-element gutentor-element-image\"><div class=\"gutentor-element-image-box\"><div class=\"gutentor-image-thumb\"><img class=\"normal-image\" src=\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/yerdeniz1-1.jpg\"\/><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Peki, burada sundu\u011funuz \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131 piyasa ortalamas\u0131na g\u00f6re nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;Burada peynirden zeytinya\u011f\u0131na, yumurtadan bala ve baharatlara kadar bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn sunuyoruz. Baz\u0131 \u00fcr\u00fcnler daha ucuz ama genelde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 marketlerdeki fiyatlarla benzer. Fakat burada \u015f\u00f6yle bir durum var: \u0130nsanlar marketlerden ald\u0131klar\u0131 bir \u00fcr\u00fcn\u00fc gelip kooperatiften ald\u0131klar\u0131nda \u00f6denen para do\u011frudan \u00e7if\u00e7iye gider. Ama mesela gidip Migros\u2019tan ald\u0131\u011f\u0131nda o \u00f6denen para Migros\u2019a gider. Biz e\u011fer bu sistemi geli\u015ftirebilirsek ilerde \u00f6n \u00f6demeli bir sistem kurabiliriz. Yani \u00fcreticinin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc daha tarladayken alabilece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AKP iktidar\u0131yla birlikte ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131 bir ortamdan ge\u00e7iyoruz. Kooperatif, \u00fcretim ve t\u00fcketim s\u00fcre\u00e7lerinde ekoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan nerede duruyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7D:<\/strong>&nbsp;\u015eimdi \u00fclkenin herhangi bir yerine bak\u0131n. Bu kadar siyan\u00fcrl\u00fc alt\u0131n i\u015fletmesinin oldu\u011fu, bu kadar termik santralin oldu\u011fu ve madencilikten ge\u00e7ilmeyen bir ortamda y\u00fczde y\u00fcz temiz bir \u00fcr\u00fcn araman\u0131n maddi bir zemini var m\u0131d\u0131r? Ama temel perspektif d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filimi ta\u015f\u0131yan bir sistem \u00fczerinden olu\u015fturuldu\u011funda \u00fcretici topra\u011f\u0131 temizler. G\u0131da \u00fcretim s\u00fcrecinin toplam\u0131 asl\u0131nda ekolojik bir s\u00fcre\u00e7. Toprak, hava ve suyu s\u00f6ylememizin nedeni de o.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesela bizim Trakya\u2019da beyaz peynir ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir k\u00f6y kooperatifi ayn\u0131 zamanda o b\u00f6lgede kurulacak olan termik santrale kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin de i\u00e7inde. \u0130\u00e7indeler, \u00e7\u00fcnk\u00fc o termik santral kurulduktan sonra orada bu \u00fcretimi yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacak.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"section-gc66ff2\" class=\"wp-block-gutentor-e6 section-gc66ff2 gutentor-element gutentor-element-image\"><div class=\"gutentor-element-image-box\"><div class=\"gutentor-image-thumb\"><img class=\"normal-image\" src=\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Selma-Eroglu.jpg\"\/><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Di\u011fer kooperatiflerle ortak bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Evet var. Biz \u015fu anda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her i\u015fte bu alandakilerle ortakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Mesela Yery\u00fcz\u00fc Kooperatif Giri\u015fimi\u2019yle birlikte ortak \u00fcr\u00fcn getiriyoruz, patatesimizi, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 onlarla birlikte getirdik. K\u0131r-kent a\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z var. Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla birlikte hem k\u0131rda bir \u00fcretimi \u00f6rg\u00fctlemek hem de kentte t\u00fcketimi \u00f6rg\u00fctl\u00fcyoruz. Ortak \u00fcr\u00fcn almay\u0131 ve ortak depolamay\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Size ula\u015fmak isteyenler\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Sosyal medya adreslerinden bize ula\u015fabilirler.* Do\u011frudan kooperatifimize gelebilirler, buraya gelenler sadece \u00fcr\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015f olmuyorlar ayn\u0131 zamanda \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim hikayesini dinlemi\u015f oluyorlar. Yani bir \u015fekilde sadece \u00fcr\u00fcne de\u011fil onun geri plan\u0131na da bakan bir \u015fey yapm\u0131\u015f oluyor. Mesela Defne\u2019den bir \u00fcr\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131nda biliyor ki orada kad\u0131n istihdam\u0131n\u0131 destekleyen bir kad\u0131n kooperatifi var. Y\u00fcz y\u00fcze sohbeti \u00f6nemsiyoruz, bu y\u00fczden internet sat\u0131\u015f\u0131m\u0131z yok. Yani bu \u015fekilde eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 da de\u011fi\u015ftirmek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"section-gfdff40\" class=\"wp-block-gutentor-e6 section-gfdff40 gutentor-element gutentor-element-image\"><div class=\"gutentor-element-image-box\"><div class=\"gutentor-image-thumb\"><img class=\"normal-image\" src=\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/yerdeniz3.jpg\"\/><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Son olarak eklemek istedi\u011finiz bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>SE:<\/strong>&nbsp;Son olarak burada bir dayan\u0131\u015fma raf\u0131m\u0131z var, ondan da bahsedeyim. \u00c7ok e\u015fitsiz ko\u015fullarda \u00fcretim yapan \u00fcreticilere biz burada bir raf a\u00e7\u0131yoruz, onlar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini \u00f6n \u00f6demeli pe\u015fin olarak al\u0131yoruz ve burada onlar\u0131n istedi\u011fi fiyatlarla sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluyoruz. Kad\u0131n Kad\u0131na M\u00fclteci Mutfa\u011f\u0131, G\u00f6\u00e7men Kad\u0131nlar gibi bu \u00fclkede kendini daha yabanc\u0131 hisseden kad\u0131nlar\u0131n \u00fcretimlerine burada yer veriyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada ayn\u0131 zamanda at\u00f6lyeler ve \u00fcretici s\u00f6yle\u015fileri d\u00fczenliyoruz. \u0130lgilenen herkesi kooperatifimize bekleriz.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Twitter<\/strong>:&nbsp;<a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/twitter.com\/yerdenizkoop\" target=\"_blank\">@yerdenizkoop<\/a><br><strong>E-mail<\/strong>:&nbsp;yerdenizkooperatifi@gmail.com<br><strong>Adres<\/strong>: Rasimpa\u015fa Mahallesi, Uzun Haf\u0131z Sk. No:125A Yelde\u011firmeni \u2013 Kad\u0131k\u00f6y \/ \u0130stanbul<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: <a href=\"https:\/\/gazetekarinca.com\/2019\/11\/kooperatifi-bir-dayanisma-ekonomisi-olarak-goruyoruz\/\">https:\/\/gazetekarinca.com\/2019\/11\/kooperatifi-bir-dayanisma-ekonomisi-olarak-goruyoruz\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6yle\u015fi: \u00dcmit Tan\u0131\u015f\u0131r Hayatta kalman\u0131n gittik\u00e7e zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131, uygulanan tar\u0131m ve ekonomi politikalar\u0131yla g\u00fcvenilir g\u0131daya ula\u015fman\u0131n imkans\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n derinle\u015fti\u011fi<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1282,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,37],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1277"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1506,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1277\/revisions\/1506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}