R\u00f6portaj: \u0130lkay \u00d6z<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Kooperatif\u00e7ilik ve Sol adl\u0131 yaz\u0131 dizimizin ikinci g\u00fcn\u00fcnde G\u00f6ztepe Kooperatifi g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri ile konu\u015ftuk.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatifi hangi ihtiya\u00e7tan kurdunuz, kurulu<\/strong>\u015f<\/strong> nedeniniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gezi direni\u015fi sonras\u0131 kurulan at\u00f6lyelerden biri de aktif politika at\u00f6lyesiydi. Bu at\u00f6lyede Gezi\u2019yi ortaya \u00e7\u0131karan dinamikleri inceledik. Bu dinamiklerden biri de \u00f6rg\u00fcts\u00fcz olmam\u0131zd\u0131. At\u00f6lyede farkl\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme modellerini inceledik. Bunlardan biri de kooperatif\u00e7ilik idi. Kooperatif fikri ile birlikte kendi yerelimizde g\u0131da \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fimiz bir mahalle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flatt\u0131k. K\u0131r ve kentin gitgide birbirinden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun hem ekonomik hem de toplumsal sorunlara evrilece\u011fini g\u00f6rerek elimizi ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyduk. Arac\u0131s\u0131z \u00fcr\u00fcn almak ve bilge k\u00f6yl\u00fc \u00fcretimini desteklemek amac\u0131yla yerel bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak kurulmu\u015f olduk.<\/p>\n\n\n\n Kooperatifi nas\u0131l, ne zaman kurdunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2017 Y\u0131l\u0131nda G\u00f6ztepe mahallesinde bir kooperatif kurmak isteyen g\u00f6n\u00fcll\u00fcler olarak bir araya geldik. A\u00e7\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131 bir toplant\u0131 yapt\u0131k. Toplant\u0131ya gelenlerle birlikte bir ileti\u015fim grubu olu\u015fturduk. A\u00e7\u0131k kat\u0131l\u0131ml\u0131 toplant\u0131lar\u0131m\u0131za pek \u00e7ok ki\u015fi geldi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tart\u0131\u015fmalar yapt\u0131k. Mahallemizde afi\u015fleme, bro\u015f\u00fcr ve paket da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131 organize ettik, G\u00f6ztepe Kooperatif Giri\u015fimi\u2019nin tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131k. Tar\u0131m ve \u00e7ift\u00e7ilik alan\u0131nda yetkili dostlar\u0131m\u0131zdan bilgiler ald\u0131k, etraf\u0131m\u0131zla payla\u015farak fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k. Her toplant\u0131m\u0131zda g\u0131dayla ilgili bir kavram\u0131 ele ald\u0131k, kavramlarda kendi i\u00e7imizde ortakla\u015fma sa\u011flad\u0131k. Bu toplant\u0131larla g\u00f6n\u00fcll\u00fclerimizin pratik ve teorik olarak deneyimlerini e\u015fitlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. 2019 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir toplant\u0131da Kooperatif fikrini resmi olarak da hayata ge\u00e7irme karar\u0131 ald\u0131k ve 22 Aral\u0131k 2019\u2019da Sosyal i\u015fletme ve Hizmet Kooperatifi olarak d\u00fckkan\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7t\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Ka\u00e7 ki<\/strong>\u015f<\/strong>i ile kurdunuz, mevcut \u00fcye say\u0131n\u0131z ka\u00e7, ka\u00e7\u0131 kad\u0131n?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kooperatifi 7 kad\u0131n birlikte kurduk. \u015eu anda bir kad\u0131n kooperatifiyiz desek yeridir. Pratik i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc omuzlayan, d\u0131\u015far\u0131dan destek verenlerle birlikte 13 ki\u015fiyiz.<\/p>\n\n\n\n \u00dcyelik kriteriniz ne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kooperatif\u00e7ilik pratik i\u015f y\u00fck\u00fc a\u011f\u0131r bir \u00e7al\u0131\u015fma. Bu y\u00fczden yatay \u00f6rg\u00fctlenmelerden farkl\u0131 olarak her bir g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn asgari sorumluluklar\u0131 var. Biz ayn\u0131 zamanda istihdam \u00f6ncelikli bir kooperatif olarak kurulduk. Bu sebeple Kooperatife kat\u0131lmak isteyen g\u00f6n\u00fcll\u00fclerle bir kat\u0131l\u0131m s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7ift tarafl\u0131 olarak i\u015fliyor. Kooperatifte g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yer almak isteyenlere bir deneyimli \u00fcye e\u015f olarak destek veriyor. \u0130lgili g\u00f6n\u00fcll\u00fc belirli bir s\u00fcreyle karar mekanizmas\u0131na kat\u0131lmadan kooperatif\u00e7ilik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 deneyimliyor. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn sorular\u0131 olursa ilgili e\u015fe sorabiliyor, kooperatifin modeli, i\u015fleyi\u015fi, birim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi farkl\u0131 konulardaki deneyimlere vak\u0131f oluyor. Belirli s\u00fcre bitiminde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fularak birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131p\/\u00e7al\u0131\u015fmamaya karar veriliyor.<\/p>\n\n\n\n Kararlar\u0131 nas\u0131l al\u0131yorsunuz, \u00fcyeler kararlara kat\u0131labiliyor mu? Nas\u0131l bir demokrasi i<\/strong>\u015f<\/strong>leyi<\/strong>\u015f<\/strong>ine sahipsiniz, \u00f6rg\u00fctlenme anlay\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>\u0131n\u0131z ne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kooperatif i\u00e7inde farkl\u0131 konularda birimlerimiz var. Yap\u0131lacak i\u015flerle ilgili \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar bu birimlerde yap\u0131l\u0131yor. Birimlerin kendi belirledikleri takvimde toplant\u0131lar\u0131 oluyor. Bu birimlerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar haftal\u0131k toplant\u0131lara getiriliyor ve her konuyla ilgili kararlar bu toplant\u0131da konsens\u00fcs y\u00f6ntemiyle al\u0131n\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile her bir g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn olumlu\/olumsuz fikri \u00f6nemli oluyor. Toplant\u0131da uzla\u015f\u0131lamayan konular var ise daha sonra bu konuyu zaman k\u0131s\u0131t\u0131 olmadan tart\u0131\u015fabilece\u011fimiz bir g\u00fcn belirlenerek tart\u0131\u015fma devam ediyor. Bu daha \u00e7ok ilkesel konularda meydana geliyor. Pratik i\u015flerde ise ilk toplant\u0131da g\u00fcndem at\u0131l\u0131yor, sonraki toplant\u0131ya kadar t\u00fcm g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin bu konuda fikir beyan etmesi isteniyor, ard\u0131ndan ikinci toplant\u0131da karar al\u0131n\u0131yor. Acil i\u015flerde telefonla veya Whatsapp \u00fczerinden h\u0131zl\u0131ca haberle\u015fiyoruz. Kararlar\u0131n t\u00fcm \u00fcyelerin r\u0131zas\u0131yla al\u0131nmas\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131n, kooperatifin ve yap\u0131lacak i\u015flerin sahiplenilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na, her bir kooperatif g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6zne yapt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Yerel y\u00f6netimlerle ili<\/strong>\u015f<\/strong>kileriniz nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yerel y\u00f6netimlerle olan ili\u015fkilerimizde kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131za \u00f6nem veriyoruz. Yerel y\u00f6netimle ilgili bir araya gelece\u011fimiz herhangi bir zemin i\u00e7in haftal\u0131k toplant\u0131m\u0131zda konu\u015farak karar al\u0131yoruz. Bu d\u00f6nem Kad\u0131k\u00f6y Belediyesi Kent Konseyi\u2019nde G\u0131da \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nda yer ald\u0131k. Birlikte g\u0131da festivali, g\u0131da \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131, g\u0131da paneli d\u00fczenlenmesi gibi i\u015fler yapt\u0131k. G\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma grubu ile yerel kooperatif pazarlar\u0131 kurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Di<\/strong>\u011f<\/strong>er toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmelerle ili<\/strong>\u015f<\/strong>kiniz var m\u0131, nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Birlikte hareket etmenin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve etkisinin fark\u0131nday\u0131z. Ekolojik \u00fcretim, demokratik kat\u0131l\u0131m, \u015feffafl\u0131k gibi de\u011ferlerimizi payla\u015fan toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmelerle k\u0131r-kent ili\u015fkisini b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Kooperatifimizde \u00fcr\u00fcnleri bulunan \u00fcreticilerimizin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 K\u0131r Kent A\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bile\u015feniyiz. Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla hem \u00fcreticilerin ortak hareket etmesini hem de kentte \u00f6rg\u00fctlenen kooperatif ve kooperatif giri\u015fimleri ile ortak sorunlar\u0131m\u0131za ortak \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak istiyoruz. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sistemini daha \u00f6rg\u00fctl\u00fc olarak hayata ge\u00e7irmek istiyoruz. Ortak \u00fcr\u00fcn getirme, depolama ve lojisti\u011fin ortakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ve birlikte \u00f6\u011frenme konular\u0131nda i\u015f birli\u011fi, g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yap\u0131yoruz. \u00dcretici kooperatifleriyle de s\u00fcrekli ileti\u015fim halindeyiz, hem k\u0131rsalda hem de kentte kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan sorunlar hakk\u0131nda isti\u015fare ederek s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Mevcut kooperatif yasas\u0131n\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz, ne t\u00fcr s\u0131n\u0131rlar yarat\u0131yor, bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 nas\u0131l a<\/strong>\u015f<\/strong>\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Her yasa gibi, kooperatif yasas\u0131 da mevcut iktidar\u0131n ve sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olarak \u015fekilleniyor. 1163 nolu Kooperatifler yasas\u0131n\u0131n g\u00fcncellenmesi laz\u0131m. Kooperatif orta\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcvenceli bir \u015fekilde kooperatifte istihdam edilmesinin sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca Kooperatiflerin sosyal y\u00f6nleri var, bu sebeple gelir vergisinden muaf tutulmal\u0131d\u0131rlar. Kooperatiflere uygulanan vergiler adil de\u011fil ve vergisel avantajlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Vergi y\u00fck\u00fc fiyatlara yans\u0131yor ve al\u0131m g\u00fcc\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn d\u00fc\u015fen kent yoksullar\u0131 i\u00e7in adil fiyatl\u0131 do\u011fal g\u0131da sorunu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bizler g\u00f6n\u00fcll\u00fc emekle ayakta kalmaya bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Demokratik bir kooperatif yasas\u0131 i\u00e7in ne d\u00fc<\/strong>\u015f<\/strong>\u00fcn\u00fcyorsunuz, bunun i\u00e7in nas\u0131l bir m\u00fccadele?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Genel kooperatif\u00e7ilik ilkelerinden olan kooperatiflerin ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve toplumsal fayday\u0131 esas almas\u0131 bizim i\u00e7inde demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flayacak temel ilkeler. Yeni d\u00fczenlemelerle birlikte kooperatifler piyasaya hizmet edecek hale getirilmek isteniyor. \u0130lgili bakanl\u0131\u011f\u0131n sosyal hizmet kooperatiflerine y\u00f6nelik d\u00fczenledi\u011fi \u00e7al\u0131\u015ftaya kat\u0131ld\u0131k, ihtiya\u00e7 ve taleplerimizi bildirdik. Takipte olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n S\u00f6zle<\/strong>\u015f<\/strong>meli \u00fcretim i\u00e7in d\u00fc<\/strong>\u015f<\/strong>\u00fcnceniz ne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim end\u00fcstriyel \u00e7ift\u00e7ili\u011fin bir arac\u0131d\u0131r, monok\u00fclt\u00fcr\u00fc destekler ve \u00e7ift\u00e7inin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine neden olur. Oysa g\u0131da egemenli\u011fi ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 onay sisteminde \u00fcreticiye \u00f6n \u00f6deme yaparak \u00fcretim i\u00e7in gerekli girdilerini sat\u0131n almas\u0131n\u0131 sa\u011flar\u0131z, hasat sonunda da \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc al\u0131r\u0131z. Fiyat\u0131 \u00fcretici ile birlikte belirleriz, s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretimde b\u00f6yle bir \u015fey m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Kooperatif vas\u0131tas\u0131yla ucuz girdi sa<\/strong>\u011f<\/strong>lamak <\/strong>\u015f<\/strong>irketlere ba<\/strong>\u011f<\/strong>\u0131ml\u0131l\u0131<\/strong>\u011f<\/strong>\u0131 azalt\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle \u00fcretim kooperatiflerinde ucuz girdi sa\u011flamak olduk\u00e7a \u00f6nemli. Mesela s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde ithal yemin kullan\u0131lmas\u0131, \u00e7ift\u00e7ilerin maliyetlerini art\u0131ran ve \u015firketlere ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren bir etken. Ne yaz\u0131k ki bir devlet politikas\u0131 olan ithal yem meselesi tek ba\u015f\u0131na \u00e7ift\u00e7ilerin \u00e7\u00f6zece\u011fi bir sorun olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu da bizi tar\u0131msal girdi konusunda da kooperatiflerin kurulmas\u0131 ve b\u00f6lgede bir yem m\u00fccadelesi ba\u015flatmaya kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Bizim k\u0131r-kent a\u011f\u0131nda tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z konulardan biri de bu. Ayr\u0131ca kullan\u0131lan ortak \u00fcr\u00fcnleri birlikte alarak maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmeye de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin kavanoz ihtiyac\u0131n\u0131 birlikte kar\u015f\u0131lamak birim maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. \u0130nsanlar kooperatif \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlendik\u00e7e, farkl\u0131 alanlarda yeni kooperatifler kurulduk\u00e7a, \u015firketlere mahk\u00fbm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar ve \u00fcretimin her safhas\u0131nda kendileri olduk\u00e7a \u00e7ok daha nitelikli ve refah bir hayata kavu\u015ftuklar\u0131na \u015fahit olurlar.<\/p>\n\n\n\n Sa<\/strong>\u011f<\/strong>l\u0131kl\u0131 g\u0131da \u00fcretimi ve eri<\/strong>\u015f<\/strong>imi i\u00e7in neler yap\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle \u00fcr\u00fcnle ilgili \u00fcr\u00fcn raporu olu\u015fturuyoruz. B\u00f6ylelikle \u00fcreticiye sormam\u0131z gereken do\u011fru sorular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yoruz. \u00dcr\u00fcnler \u00e7e\u015fitlendik\u00e7e \u00fcr\u00fcn formlar\u0131m\u0131z da \u00e7e\u015fitlendi. Pirin\u00e7, bal, ekmek gibi farkl\u0131 \u00fcr\u00fcn formlar\u0131m\u0131z var. Bu hem \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6\u011frenmeye hem de kolektif i\u00e7inde ki deneyimleri e\u015fitlemeye ve bilginin ki\u015filerden ba\u011f\u0131ms\u0131z hale gelmesini sa\u011fl\u0131yor. \u00dcr\u00fcnlerle ilgili anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konular olursa Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131, Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131, \u00c7ift\u00e7i-Sen gibi kurumlardan destek al\u0131yoruz. \u00dcreticilerle s\u00fcrekli bir ileti\u015fim halindeyiz ve Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sistemi\u2019ni uyguluyoruz. \u00dcretici ziyaretleri yaparak bizlere beyan edilen bilgileri yerinde g\u00f6r\u00fcyoruz. Herhangi bir konuda sorun olursa, \u201cnas\u0131l olumlu bir tav\u0131r geli\u015ftirebiliriz\u201di \u00fcreticiyle konu\u015fuyoruz. Konvansiyonel tar\u0131mdan bilge k\u00f6yl\u00fc tar\u0131ma ge\u00e7mek isteyen \u00fcreticileri destekliyor, bu \u00fcr\u00fcnlerle ilgili bilgileri de kooperatife gelenlerle a\u00e7\u0131kl\u0131kla payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n \u00dcreticilerin ve t\u00fcketicilerin birlikte \u00f6rg\u00fctlenebildi<\/strong>\u011f<\/strong>i kooperatifler m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcretici ve t\u00fcketicilerin bir arada ortak oldu\u011fu kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var elbette. Ancak birlikte \u00f6rg\u00fctlenmek i\u00e7in ayn\u0131 kooperatif \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda olmaya gerek olmaya da bilir. \u00d6zellikle g\u0131da egemenli\u011fi ve KOS\u2019u savunan kooperatiflerde t\u00fcm taraflar ayn\u0131 perspektifi payla\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, tarladan \u00e7atala, gelene kadar olan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 demokratik ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir \u015fekilde \u00fcretici ve t\u00fcketiciler taraf\u0131ndan tasarlanan ve uygulanan yeni bir \u00f6rg\u00fctlenme modeli \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u2026 Buna topra\u011f\u0131n kalitesini belirleyen su, hava, flora ve iklim \u015fartlar\u0131n\u0131 etkileyen olumsuz ko\u015fullara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek de dahildir. B\u00f6ylelikle kenttekiler \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine dahil olmakta ve yar\u0131 \u00fcretici olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Toplumsal cinsiyet e<\/strong>\u015f<\/strong>itli<\/strong>\u011f<\/strong>i bak\u0131m\u0131ndan ne t\u00fcr sorumluluk i\u00e7indesiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcn al\u0131rken kad\u0131n kooperatiflerine \u00f6ncelik veriyoruz. \u00dcr\u00fcnlerin geri plan\u0131nda toplumsal cinsiyete dair sorular soruyoruz. Aile \u00e7ift\u00e7ili\u011finde gelir y\u00f6netimini kim yap\u0131yor, \u00e7ocuk \u00e7al\u0131\u015fan var m\u0131, kad\u0131n \u00fcreticiler kooperatif y\u00f6netimlerinde yer al\u0131yor mu gibi. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya kendimizin d\u00fczenledi\u011fi \u00e7al\u0131\u015ftaylarda, panellerde kad\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131na \u00f6zellikle dikkat ediyoruz. Ayr\u0131ca LGBTI+ bireylerin ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa, tacize u\u011framayacaklar\u0131n\u0131, kendilerini g\u00fcvende hissedecekleri bir mek\u00e2n olarak sugar mekanlar i\u00e7inde yer al\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n \u0130<\/strong>klim adaleti ve ekolojik bilin\u00e7 konusunda ne t\u00fcr \u00e7al\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>malar\u0131n\u0131z var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda kooperatif\u00e7ili\u011fin kendisi do\u011faya dost kadim y\u00f6ntemlerle topra\u011f\u0131n, suyun, havan\u0131n, tohumlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 esas al\u0131yor. Uluslararas\u0131 \u00c7ift\u00e7i \u00f6rg\u00fct\u00fcnden \u00f6\u011frendi\u011fimiz agroekoloji y\u00f6ntemlerini \u00fcreticilerimizle bulu\u015fturmaya, onlar\u0131n geleneksel y\u00f6ntemlerini kentte anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kooperatif d\u00fckkan\u0131na gelenlere do\u011fay\u0131, \u00fcreticilerimizi, \u00fcretim y\u00f6ntemlerini anlatarak, yeri geldi\u011finde \u00fcretici s\u00f6yle\u015fileri d\u00fczenleyerek fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Do\u011fan\u0131n dengesinin bozulmas\u0131n\u0131n ne demek oldu\u011funu \u00f6zellikle bu salg\u0131n g\u00fcnlerinde daha \u00e7ok konu\u015fur olduk. \u00d6rg\u00fctl\u00fc \u00fcretici ile \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n as\u0131l nedenlerinden biride \u00fcretim yap\u0131lan b\u00f6lgenin temizlenmesidir. B\u00f6lgedeki topra\u011f\u0131n, havan\u0131n ve suyun temizlenmesi ortak bir sorun olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve birlikte m\u00fccadele edilir.<\/p>\n\n\n\n Kooperatif\u00e7ili<\/strong>\u011f<\/strong>in sizlere kazand\u0131rd\u0131<\/strong>\u011f<\/strong>\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kooperatif\u00e7ilik bize en \u00e7ok da yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bezdi\u011fimizde, \u00e7aresiz olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, tam da yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdakilerle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulabilece\u011fimiz, kimsenin d\u0131\u015far\u0131da kalmayaca\u011f\u0131, en \u00e7ok ihtiyac\u0131 olandan ba\u015flayarak bir dayan\u0131\u015fma ekonomisini in\u015faa edebilece\u011fimizi g\u00f6sterdi. Kolektif karar alarak, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya ba\u015fka bir d\u00fcnyay\u0131 var edebilmeyi imkanl\u0131 hale getirdi.<\/p>\n\n\n\n Kat\u0131l\u0131mc\u0131 sertifikasyonu duydunuz mu? Bu sizin i\u00e7in ne anlam ifade ediyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sertifikasyon sistemi bizim hali haz\u0131rda uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir sistem. KOS neden \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcretici ve t\u00fcketici\/yar\u0131 \u00fcretici t\u00fcm s\u00fcrecin i\u00e7inde birliktedir, g\u00fcvene dayal\u0131, \u201cd\u00fcr\u00fcstl\u00fck temelli yakla\u015f\u0131m\u201d esast\u0131r, \u015feffafl\u0131k vard\u0131r, s\u00fcrekli bir \u00f6\u011frenme ve bilgi payla\u015fma hali vard\u0131r. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 sertifikasyon s\u00fcrecine kat\u0131lan \u00fcretici ve t\u00fcketiciler, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn veya s\u00fcrecin kalitesini belirleme konusunda ayn\u0131 sorumlulukla hareket eder. Dolay\u0131s\u0131yla tam bir yatay bir \u00f6rg\u00fctlenme modelidir.<\/p>\n\n\n\n \u00dcye olmayanlar da sizden \u00fcr\u00fcn talep ediyor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Biz sosyal i\u015fletme ve hizmet kooperatifi oldu\u011fumuz i\u00e7in herhangi bir ek d\u00fczenleme yapmadan ortak d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015f yapabiliyoruz. G\u00f6ztepe Kooperatifi olarak mahalleli taraf\u0131ndan sahiplenildik. Olduk\u00e7a ilgi var. Salg\u0131nla birlikte do\u011fal \u00fcr\u00fcne olan ilgi artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcketiciler sizi niye tercih ediyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Giderek artan bireyci politikalar insanlar\u0131n birbirine g\u00fcvenini azaltt\u0131 ve bu t\u00fcr dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin varl\u0131\u011f\u0131 umudu \u00f6rg\u00fctler hale geldi. Bir \u015feylerin de\u011fi\u015febilece\u011fi, hala katk\u0131s\u0131z do\u011fal \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretildi\u011fi, do\u011faya dost y\u00f6ntemlerin varl\u0131\u011f\u0131 ve kooperatifin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde var olmas\u0131 tercih nedenleri aras\u0131nda. Kooperatif d\u00fckkan\u0131na ad\u0131m atan herkesi kooperatif dostlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz ve dost\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Ruhsuz s\u00fcper marketlere kar\u015f\u0131 dostane bir kooperatif d\u00fckkan\u0131 bizi \u00e7ekici k\u0131l\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n Sizleri bu \u00e7al\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>mada motive eden nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n En b\u00fcy\u00fck motivasyonumuz \u00fcreticiler. Onlara alternatif bir kanal a\u00e7mak ve \u00fcretimlerinin devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak bizi motive ediyor. Di\u011fer yandan kentte arac\u0131lar\u0131 ortadan kald\u0131ran, istihdam \u00f6ncelikli bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6rebilmenin sevinci i\u00e7indeyiz. Bir taraftan da \u00fclkede ve d\u00fcnyada iyi gitmeyen, kapitalizmin bizi sar\u0131p sarmalad\u0131\u011f\u0131 bir yerde dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6n\u00fcne alan, piyasac\u0131 d\u00fczenden uzak, hiyerar\u015fik olmayan bir \u00e7al\u0131\u015fma bize moral veriyor. Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bizi motive eden toplumsal bir boyutu da var. Mesela salg\u0131nla birlikte kooperatif d\u00fckkan\u0131n\u0131 a\u00e7may\u0131 bir sorumluluk olarak g\u00f6rerek, soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 hari\u00e7 her zamanki \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinde d\u00fckkan\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7t\u0131k. \u0130nsanlar\u0131n b\u00f6ylesi zor zamanlarda piyasac\u0131 bir g\u0131da sistemine mahk\u00fbm olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcnlerinizi nas\u0131l ve kimlerden sa<\/strong>\u011f<\/strong>l\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcnlerimizin neredeyse tamam\u0131n\u0131 kooperatif, vak\u0131f, dernek gibi \u00f6rg\u00fctl\u00fc \u00fcreticilerden sa\u011fl\u0131yoruz. \u00d6rg\u00fctl\u00fc \u00fcretici bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerlerde k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmelerinden de \u00fcr\u00fcn al\u0131yoruz. Kentte ve k\u0131rda \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmay\u0131 \u00f6nemsiyor, sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcstesinden birlikte \u00e7al\u0131\u015farak gelebilece\u011fimizi biliyoruz. Kooperatifler i\u00e7inde de kad\u0131n kooperatiflerine \u00f6ncelik veriyoruz. \u00dcr\u00fcnlerimiz kooperatife kargolar \u00fczerinden geliyor. \u015eu an i\u00e7in bizim gibi kooperatiflere hizmet verecek bir nakliye kooperatifi kurulsa \u00e7ok iyi olacak.<\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcn kriterleriniz nedir? Hangi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131yorsunuz, neden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcr\u00fcn\u00fcn yerel\/yadig\u00e2r tohumlardan \u00fcretilmesi, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinde kimyasal g\u00fcbre, kimyasal ila\u00e7 kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 istiyoruz. \u00dcreticilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmas\u0131 di\u011fer bir kriterimiz. T\u00fcm temel g\u0131da maddelerini kooperatifte bulundurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ara s\u0131ra kooperatiften al\u0131\u015fveri\u015f yapanlardan gelen talepler do\u011frultusunda da \u00fcr\u00fcn aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine giriyoruz. Amac\u0131m\u0131z insanlar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu t\u00fcm g\u0131dalar\u0131 Kooperatif d\u00fckkan\u0131ndan bulabilece\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 var etmek. Son zamanlarda haberlerde yer alan \u00fcr\u00fcnlerde ki ta\u011f\u015fi\u015flerin, hilelerin hepsi g\u00fcvenimizi derinden sarst\u0131. Ispanak al\u0131rken iki kere d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine bildi\u011fimiz, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00fcvendi\u011fimiz \u00fcreticilerden \u00fcr\u00fcn almak g\u00fcven veriyor.<\/p>\n\n\n\n Di<\/strong>\u011f<\/strong>er kooperatiflerle dayan\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>ma ili<\/strong>\u015f<\/strong>kiniz var m\u0131, ne d\u00fczeyde?<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u0131r kent a\u011f\u0131 \u00fczerinden, \u0130stanbul ve farkl\u0131 illerdeki kooperatiflerle s\u00fcrekli ileti\u015fim halindeyiz. Birbirimize her konuda destek veriyoruz. \u00dcr\u00fcn-\u00fcretici bilgileri payla\u015fmaktan tutun da mevzuat, ruhsat vb. konularda deste\u011fe kadar. Farkl\u0131 kooperatiflerle ortak at\u00f6lyeler d\u00fczenliyor, birlikte \u00fcretici ziyareti ger\u00e7ekle\u015ftiriyor, ortak sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 konu\u015fuyoruz. Ayr\u0131ca bu a\u011f i\u00e7inde bir dayan\u0131\u015fma kumbaras\u0131 olu\u015fturduk.<\/p>\n\n\n\n Fiyatlar\u0131 nas\u0131l belirliyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kooperatiflerin de \u015firketler gibi \u00f6demesi gereken faturalar\u0131, mali m\u00fc\u015favirlik \u00fccretleri, kiras\u0131, vergisi vb. giderleri var. Bu sebeple kooperatif d\u00fckkan\u0131n\u0131n sabit giderlerini hesaplayarak buldu\u011fumuz minumum bir masraf y\u00fczdemiz var. \u00dcreticinin birim maliyetleri \u00fczerine, kargo \u00fccreti ve d\u00fckkan masraf y\u00fczdesi ekleyerek sat\u0131\u015f birim fiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 hesapl\u0131yoruz. Kooperatif d\u00fckkan\u0131na gelenlere de bu fiyatlar\u0131 nas\u0131l belirledi\u011fimizi \u015feffafl\u0131kla a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n G\u0131da egemenli<\/strong>\u011f<\/strong>i hareketi yaratmak i\u00e7in nas\u0131l bir anlay\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>a sahip olmak laz\u0131m? Anlay\u0131<\/strong>\u015f<\/strong>\u0131n\u0131z nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0131da egemenli\u011fi ne \u00fcretilece\u011fine, nas\u0131l \u00fcretilece\u011fine, ne kadar \u00fcretilece\u011fine ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011fine \u00fcreticilerin ve t\u00fcketicilerin bir araya gelerek karar vermesi, k\u0131r ve kent emek\u00e7ilerinin kapitalist g\u0131da tekellerine kar\u015f\u0131, halk\u0131n bir \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imidir. Biz mevcut tar\u0131m politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek isteyen, hali haz\u0131rda KOS \u00fczerinden g\u0131da egemenli\u011fini hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir kolektifiz. G\u0131da egemenli\u011fi temel ilkelerimizden biri. G\u0131da egemenli\u011fi perspektifi \u00fczerinden ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fcy\u00fctmek ve farkl\u0131 kooperatiflerle g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapmak i\u00e7in u\u011fra\u015f veriyoruz.<\/p>\n\n\n\n Toplum destekli tar\u0131mdan ne anl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kente yak\u0131n \u00fcreticilerle, g\u0131da topluluklar\u0131n\u0131n \u00f6n \u00f6demeli al\u0131m yaparak, \u00fcretimin risklerini de alarak \u00fcreticiyle arac\u0131s\u0131z bir ba\u011f kurmas\u0131d\u0131r. Burada hem \u00fcretici hem de \u00fcretim s\u00fcrecine kat\u0131lan t\u00fcketici\/yar\u0131 \u00fcretici kazanca da zarara da ortak oluyor. \u00dcretici \u00fcr\u00fcnleri adil fiyattan satabilirken t\u00fcketici\/yar\u0131 \u00fcretici d\u00f6nem boyunca mevsiminde \u00e7\u0131kan taze \u00fcr\u00fcnlere ula\u015fm\u0131\u015f oluyor. Bizde benzer \u015fekilde KOS\u2019u hayata ge\u00e7irerek \u00fcreticilerle do\u011frudan bir ba\u011f kuruyoruz. Ayr\u0131ca meseleyi \u00fcr\u00fcn alman\u0131n bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7irip g\u0131da ve tar\u0131m politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 tar\u0131m arazilerinin talan edilmesinden, enerji santrallerine, \u00e7ift\u00e7inin ge\u00e7imlik \u00fccretinden, g\u00fcvencesine dek pek \u00e7ok konuyu masaya yat\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z g\u0131da egemenli\u011fi perspektifiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n