{"id":1316,"date":"2020-12-30T11:04:00","date_gmt":"2020-12-30T11:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=1316"},"modified":"2021-03-30T12:42:37","modified_gmt":"2021-03-30T12:42:37","slug":"bir-dayanisma-ekonomisini-hayata-geciriyoruz-belediye-bulteni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2020\/12\/30\/bir-dayanisma-ekonomisini-hayata-geciriyoruz-belediye-bulteni\/","title":{"rendered":"\u201cBir Dayan\u0131\u015fma Ekonomisini Hayata Ge\u00e7iriyoruz\u201d – Belediye B\u00fclteni"},"content":{"rendered":"\n

YerDeniz \u00fcreticiyle t\u00fcketiciyi bulu\u015fturan bir yap\u0131lanma. Kooperatifle\u015fme fikri nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? Neden bir topluluk ya da platform de\u011fil de kooperatif?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLU-EL\u0130F TANRIVERD\u0130:<\/strong> Gezi Direni\u015fi sonras\u0131 kurulan mahalle forumlar\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenme modelleri \u00fczerine d\u00fcnya genelindeki kooperatif\u00e7ilik deneyimlerini ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Sonras\u0131nda farkl\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme deneyimleri olan insanlar olarak 2018 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda bir araya geldik. Neoliberal politikalarla do\u011fan\u0131n ve eme\u011fimizin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine, yoksulla\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in dayan\u0131\u015fma temelinde g\u00fcndelik hayat\u0131 birlikte \u00f6rg\u00fctleyebilece\u011fimiz ama ayn\u0131 zamanda hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 da idame edebilece\u011fimiz bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 var etmek istedik. Ard\u0131ndan \u201cnas\u0131l bir kooperatif istiyoruz\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve yazmaya ba\u015flad\u0131k. \u0130stihdam temelli, uluslararas\u0131 literat\u00fcrde i\u015f\u00e7i kooperatifi olarak tan\u0131mlanan modeli kendi ko\u015fullar\u0131m\u0131za uygun \u015fekilde kurmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k. Daha e\u015fitlik\u00e7i ve daha demokratik bir yap\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kooperatif modelini kendimize uygun bulduk. Hayallerimizi, yapmak istediklerimizi bir araya getirerek YerDeniz Sosyal \u0130\u015fletme ve Hizmet Kooperatifi\u2019ni kurduk. G\u0131da, teknik elemanlar, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, tamir-tadilat, k\u00fclt\u00fcr-sanat, ya\u015fl\u0131 ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 gibi alanlarda faaliyet yapmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. G\u0131da, \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131m\u0131zdan sadece biridir. Kooperatif, kendi i\u00e7 hukukunda daha \u00f6zg\u00fcr hareket etmemizi sa\u011flayan ama ayn\u0131 zamanda istihdam da yaratabilen bir dayan\u0131\u015fma ekonomisidir. Topluluklar\u0131, platformlar\u0131 veya kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmelerini farkl\u0131 ihtiya\u00e7lara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen m\u00fccadele ara\u00e7lar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz, bizim ihtiyac\u0131m\u0131za uygun olan yap\u0131 olmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda kooperatif\u00e7ili\u011fi tercih ettik. Ayr\u0131ca yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fleri yasal bir zeminde y\u00fcr\u00fctmemiz gereklili\u011fi nedeniyle platform ya da topluluk olmak bizim i\u00e7in yeterli olmuyor.<\/p>\n\n\n\n

Kentlerde temiz g\u0131daya ula\u015fmak giderek daha da zorla\u015f\u0131yor mu sizce? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLU-EL\u0130F TANRIVERD\u0130:<\/strong> \u0130klim de\u011fi\u015fimi, pandemi ko\u015fullar\u0131, girdi maliyetlerinin artmas\u0131, g\u0131da borsas\u0131, g\u0131da ithalat\u0131, tar\u0131m \u00fczerinde ki neoliberal politikalar vb. sebeplerle sadece kentliler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in de do\u011fal g\u0131daya ula\u015fmak gittik\u00e7e zorla\u015f\u0131yor. T\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 bir tarafa koysak bile tar\u0131msal \u00fcretimin ve kentlinin al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi gibi nedenlerle de temiz g\u0131daya ula\u015fman\u0131n giderek zorla\u015faca\u011f\u0131 g\u00fcnlerden ge\u00e7iyoruz. Pandemi s\u00fcreciyle birlikte bunu daha fazla hissetmeye ba\u015flad\u0131k. \u00d6zellikle \u0130stanbul gibi kendi g\u0131das\u0131n\u0131 \u00fcretemeyen metropollerde lojistik hizmetleri aksad\u0131k\u00e7a kentlerin g\u0131da ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanamaz olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ayr\u0131ca her ge\u00e7en sene gerek yasalar eliyle gerek ekolojik y\u0131k\u0131m nedeniyle gerek maliyetlerin artmas\u0131 sebebiyle temiz g\u0131da \u00fcretimi azal\u0131yor. Ne yaz\u0131k ki kapitalizm, yap\u0131sal krizlerini \u00e7\u00f6zemiyor ve yeni krizlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. 1970\u2019li y\u0131llardan beri uygulanan politikalarla n\u00fcfusun artt\u0131\u011f\u0131 ve g\u0131da kriziyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz s\u00f6ylendi. Buna \u00e7are olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen end\u00fcstriyel, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli g\u0131da \u00fcretimi topra\u011f\u0131n, suyun, havan\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda kirlenmesine yol a\u00e7t\u0131. Bug\u00fcn temiz g\u0131da \u00fcretimi i\u00e7in direnen \u00e7ift\u00e7iler \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00fcretse bile hal yasas\u0131, market tedarik zincirleri nedeniyle \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc kente ula\u015ft\u0131rmakta zorluk ya\u015f\u0131yor. BM verilerine g\u00f6re, bilge k\u00f6yl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tar\u0131mla kimyasal kullan\u0131larak yap\u0131lan end\u00fcstriyel tar\u0131ma oranla baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde %50, baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde %120 daha fazla verim elde edilebiliyor. Bizler YerDeniz Kooperatifi olarak \u00f6rg\u00fctl\u00fc k\u00f6yl\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015farak b\u00fct\u00fcn bir b\u00f6lgenin topra\u011f\u0131n\u0131n, havas\u0131n\u0131n ve suyunun temizlenmesini hedefliyor, do\u011fay\u0131 s\u00f6m\u00fcrmeyen bilge k\u00f6yl\u00fc \u00fcretiminin temiz g\u0131daya ula\u015fman\u0131n teminat\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. <\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Sizce yerelde temiz g\u0131daya eri\u015fim ve \u00fcreticilerle t\u00fcketicileri do\u011frudan bulu\u015fturmaya y\u00f6nelik sivil inisiyatifler bir araya geliyor mu? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLU-EL\u0130F TANRIVERD\u0130:<\/strong> Son zamanlarda \u00fcst birlikleri ve birlikte hareket eden yap\u0131lar\u0131 s\u0131k\u00e7a duymaya ba\u015flad\u0131k. Bunlardan biri de K\u0131r Kent A\u011f\u0131. Bizim de bile\u015feni oldu\u011fumuz bu a\u011fda, k\u0131rda bulunan \u00e7e\u015fitli \u00fcretici kooperatifleriyle kentte bulunan kooperatifler olarak \u00fcretimi ve t\u00fcketimi bir arada \u00f6rg\u00fctlemeyi ama\u00e7l\u0131yoruz. Ortak ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 toplu kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131m\u0131z bir mekanizma \u00fczerine kafa yoruyoruz. A\u011f ile birlikte Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sistemi perspektifiyle neyin, nas\u0131l, ne kadar ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011fine birlikte karar verebilece\u011fimiz yeni bir \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. K\u0131rda ve kentte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil ve bizler bir araya gelerek, \u00f6rg\u00fctlenerek bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Kent konseyleriyle ve yerel y\u00f6netimlerle i\u015fbirlikleriniz oluyor mu? Verimli bir sonu\u00e7 almak i\u00e7in sizce neler yap\u0131lmal\u0131? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLU-EL\u0130F TANRIVERD\u0130: <\/strong>Yerel y\u00f6netimlerle do\u011frudan ve maddi bir ili\u015fkimiz yok. Kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczle kurulduk ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Kad\u0131k\u00f6y Belediyesi Kent Konseyi G\u0131da \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmalara (g\u0131da paneli, g\u0131da \u015fenli\u011fi, beslenme hakk\u0131 \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131, yerel kooperatif pazarlar\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 vb.) kat\u0131l\u0131yor, \u0130BB \u00dcretici ve Kooperatifler pazar\u0131nda pazara kat\u0131lamayan kooperatiflere destek veriyor, mahalle muhtarl\u0131\u011f\u0131yla birlikte mahalle \u00f6l\u00e7e\u011finde yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar (depreme haz\u0131rl\u0131k, salg\u0131n g\u00fcnlerinde dayan\u0131\u015fma gibi) y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalarda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumaya \u00f6nem veriyoruz. Yerel y\u00f6netimlerden gelen her konuyu haftal\u0131k toplant\u0131larda konu\u015farak karara ba\u011fl\u0131yoruz. Yerel y\u00f6netimlerin bizim gibi taban \u00f6rg\u00fctlenmelerine vergi indirimleri, depolama, lojistik, \u00fcretici ziyaretleri, \u00fcretici ve kooperatifler pazarlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, g\u00f6rsel ve i\u015fitsel medyada kooperatif\u00e7ili\u011fin duyurulmas\u0131, yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi konularda destek olmas\u0131n\u0131n mali girdileri azaltaca\u011f\u0131n\u0131, kooperatiflerin tan\u0131nmas\u0131na ve bilinmesine katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Yine belediyelerin hizmet al\u0131m i\u015flerini kooperatifler \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin toplumsal fayday\u0131 b\u00fcy\u00fctece\u011fine inan\u0131yoruz. <\/p>\n\n\n\n

\u00dcr\u00fcnleri depolamak ve da\u011f\u0131tmak ciddi bir lojistik gerektirmiyor mu? Nas\u0131l organize ediyorsunuz?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLU-EL\u0130F TANRIVERD\u0130:<\/strong> Depolama konusunda \u00e7ok ciddi bir sorunumuz olmasa da \u00f6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n da artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Lojistik konusu ise, bizim i\u00e7in ciddi bir maddi kalem olu\u015fturuyor. Bir\u00e7ok \u00fcreticimiz kargo \u015firketleriyle anla\u015fmal\u0131 ve son d\u00f6nemlerde d\u00f6viz kurlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f kargo maliyetlerimizi \u00e7ok art\u0131rd\u0131. Kooperatifteki \u00fcr\u00fcnlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kargoyla gelecek \u015fekilde sipari\u015f veriyoruz. Taze \u00fcr\u00fcnlerimizden \u00e7i\u011f s\u00fct, sebze, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri vb. \u00fcreticilerimiz taraf\u0131ndan teslim ediliyor. Bu konuda da kooperatiflerin iktisadi varl\u0131klar\u0131n\u0131n (ara depolar, nakliye ara\u00e7lar\u0131 vb.) \u00fcr\u00fcn maliyetlerini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz. K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k kooperatiflerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 veya yerel y\u00f6netimlerin bu konuda te\u015fvik desteklerinin olmas\u0131 bizim gibi dayan\u0131\u015fmay\u0131 esas alan kooperatiflerin girdi maliyetlerini azaltacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

\u00dcr\u00fcn kriterleriniz nedir? Hangi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131yorsunuz, neden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

SELMA ERO\u011eLUEL\u0130F TANRIVERD\u0130:<\/strong> Yerel ve yadig\u00e2r tohumlarla kimyasal kullanmadan, do\u011fayla ve dost \u00fcretim y\u00f6ntemleriyle \u00fcretilmi\u015f \u00fcr\u00fcnleri tercih ediyoruz. Bunlar\u0131 se\u00e7erken \u00f6rg\u00fctl\u00fc \u00fcreticileri, kad\u0131n kolektiflerini \u00f6nceliyoruz. Bazen t\u00fcm kriterleri kar\u015f\u0131lamayan ancak mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7isi olmay\u0131 reddedip kendi yerelinde \u00fcretim yapmak isteyen bir kolektifle ili\u015fki kurmay\u0131 da \u00f6nemsiyoruz. O nedenle her \u00fcreticiyi kendi i\u00e7inde de\u011ferlendirmek, toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve m\u00fccadele ufkumuzu geni\u015fletmek i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: https:\/\/chp.azureedge.net\/f5971e746f524871a14cf3adb6c1db4e.pdf<\/a> sayfa:14<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

YerDeniz \u00fcreticiyle t\u00fcketiciyi bulu\u015fturan bir yap\u0131lanma. Kooperatifle\u015fme fikri nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? Neden bir topluluk ya da platform de\u011fil de kooperatif?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1319,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,37,36],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1316"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1316"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1336,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1316\/revisions\/1336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}