{"id":2230,"date":"2022-11-10T08:00:00","date_gmt":"2022-11-10T08:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=2230"},"modified":"2022-11-10T12:32:26","modified_gmt":"2022-11-10T12:32:26","slug":"mursalli-tarimsal-kalkinma-kooperatifi-ziyaretinden-notlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2022\/11\/10\/mursalli-tarimsal-kalkinma-kooperatifi-ziyaretinden-notlar\/","title":{"rendered":"Mursall\u0131 Tar\u0131msal Kalk\u0131nma Kooperatifi Ziyareti"},"content":{"rendered":"\n

YerDeniz Kooperatifi olarak S.S. Mursall\u0131 Tar\u0131msal Kalk\u0131nma Kooperatifi\u2019ne \u00fcretici ziyareti d\u00fczenledik. \u0130stanbul\u2019dan yakla\u015f\u0131k 4 saat s\u00fcren bir yolculukla Kooperatif\u2019in Tekirda\u011f \/ Mursall\u0131 k\u00f6y\u00fcnde bulunan \u00fcretim tesislerine vard\u0131k. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Mursall\u0131 k\u00f6y\u00fcne girmeden \u00f6nce \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131nda k\u0131sa bir mola veriyoruz. B\u00f6lgede bulunan yap\u0131ncak, gamay, yerel ismiyle \u015fenso (jinseo) \u00fcz\u00fcmlerini ba\u011fda g\u00f6r\u00fcyor, tad\u0131na bak\u0131yoruz. \u00dcz\u00fcm ba\u011flar\u0131nda zaman\u0131na g\u00f6re kimyasal g\u00fcbre ve kimyasal ila\u00e7lama yap\u0131l\u0131yor. Sar\u0131, ye\u015fil yapraklar aras\u0131nda, g\u00f6z alabildi\u011fine uzanan ba\u011flardan, Mursall\u0131 k\u00f6y\u00fcne tepeden bak\u0131yoruz. Serin bir r\u00fczgar esiyor, b\u00f6lgedeki g\u00fcvem gibi yabani t\u00fcrleri de yerinde g\u00f6r\u00fcyor heyecanla k\u00f6y\u00fcn yolunu tutuyoruz. K\u00f6y\u00fcn giri\u015finde telefonlar\u0131m\u0131z \u00e7ekmedi\u011fi i\u00e7in k\u00f6yl\u00fclerden destek al\u0131yor, kooperatifin yerini \u00f6\u011freniyoruz. K\u00f6y\u00fcn giri\u015finde yer alan \u00fcretim tesislerine geldi\u011fimizde devasa paslanmaz tanklar kar\u015f\u0131l\u0131yor bizi. \u00dcretimhaneye do\u011fru yol al\u0131yoruz ve fabrika m\u00fcd\u00fcr\u00fc Hasan bey ile \u00fcretim sorumlusu \u015eaban bey ile tan\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

\u015eaban bey, \u00e7ekirdekten yeti\u015fmi\u015f bir \u015farap ustas\u0131, \u00fcz\u00fcm\u00fcn hasat zaman\u0131, \u015farab\u0131n \u015fi\u015felenme zaman\u0131 gibi kritik konular\u0131 o belirliyor. Tanklar\u0131n giri\u015finde kasalar i\u00e7inde ba\u011flardan toplanan ya\u015f \u00fcz\u00fcmler yer al\u0131yor. \u015eaban bey o y\u0131lki \u015farap \u00fcretim planlamalar\u0131na g\u00f6re ortaklar\u0131ndan e\u015fit miktarda \u00fcz\u00fcm ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. Ancak Kooperatif, ortaklar\u0131n\u0131n \u00fcretiminin sadece % 40 kadar\u0131n\u0131 alabiliyor. Kalan miktar\u0131 \u00e7ift\u00e7iler farkl\u0131 ticari \u015farap \u015firketlerine sat\u0131yorlar. Bu sene devletin alkol ile ilgili d\u00fczenlemeleri, maliyet art\u0131\u015flar\u0131, kurakl\u0131k gibi \u00e7evresel etmenler nedeniyle b\u00f6lgedeki butik \u015farap \u00fcreticilerinin bir k\u0131sm\u0131 kapanm\u0131\u015f. Gelirken ba\u011fda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fcz\u00fcmler de al\u0131nmayan \u00fcz\u00fcmlermi\u015f. \u015eaban bey \u00fcz\u00fcm al\u0131m\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131na kalmayaca\u011f\u0131n\u0131, asma a\u011fac\u0131n\u0131n g\u00f6vdesinin toprak so\u011fudu\u011funda \u00fcz\u00fcm\u00fcn \u015fekerini yemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fcz\u00fcm\u00fcn kalitesinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor ve ekliyor \u201cDevlet \u00fcretilen \u015farab\u0131n kazanc\u0131ndan bandrol \u00fccreti olarak y\u00fczde 65\u2019ini pe\u015fin al\u0131yor, kalan %35 ile biz \u00fcretim mi yapal\u0131m, tesisi mi b\u00fcy\u00fctelim, personel maa\u015f\u0131 m\u0131 \u00f6deyelim?\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

\u015earap \u00fcretimine ba\u015flarken \u00f6ncelikle ba\u011f ziyaretleri yap\u0131l\u0131yor, \u00fcz\u00fcmlerin \u015feker oranlar\u0131na bak\u0131l\u0131yor. \u015eeker oran\u0131 12 ve \u00fczeri ise hasat ba\u015fl\u0131yor. \u015eeker oran\u0131 12 ise alkol oran\u0131 13.8 oluyor ve iyi \u015faraplar i\u00e7in bu alkol oran\u0131 son derece \u00f6nemli. Alkol oran\u0131 artt\u0131k\u00e7a (15, 16 gibi) fermantasyonu art\u0131rs\u0131n diye k\u00fclt\u00fcr mayas\u0131 kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131yor. \u00dcz\u00fcmler hasat edildikten sonra Kooperatif\u2019e geliyor ve salk\u0131m ay\u0131rma makinas\u0131na giriyor. Burada \u00e7\u00f6pleri ay\u0131kland\u0131ktan sonra tanklara konulup 5 veya 6 g\u00fcn burada depolan\u0131yor. Ard\u0131ndan depolardaki \u00fcz\u00fcmler canavar adl\u0131 makinada s\u0131k\u0131l\u0131p, cibelerinden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra \u015f\u0131ra haline geliyor ve yeniden tanklara doldurularak dinlenmeye al\u0131n\u0131yor. Burada iki g\u00fcn kald\u0131ktan sonra \u015f\u0131ra temizlenip fermantasyon tank\u0131na al\u0131n\u0131yor. Beyaz \u015farapta ise k\u0131rm\u0131z\u0131 \u015farap \u00fcretiminden farkl\u0131 olarak tanka direk \u015f\u0131ra konuluyor. Fermantasyon tanklar\u0131 i\u00e7ine \u015f\u0131ra girdikten sonra oksijenle t\u00fcm temas\u0131 kesilerek tanklar\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131 parafinle kapat\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Asl\u0131nda \u015f\u0131ran\u0131n havayla temas\u0131n\u0131 kesmek i\u00e7in \u015farap \u00fcreticileri karbon gaz\u0131 kullan\u0131yor ama Kooperatif bu i\u015flem i\u00e7in daha uygun fiyatl\u0131 ve ek yat\u0131r\u0131m gerektirmeyen parafin kullan\u0131m\u0131n\u0131 tercih ediyor. Parafinlerin de i\u015fleme g\u00f6re boyutlar\u0131 farkl\u0131 olabiliyor, burada kullan\u0131lan parafinler 40\u2019l\u0131k parafin olarak ge\u00e7iyor. \u015e\u0131ran\u0131n iyi bir \u015farap olmas\u0131 i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7 boyunca asla oksijenle temas etmemesi gerekiyor. \u00dcretim tesisinde bulunan 20 tonluk ve 15 tonluk paslanmaz tanklar g\u00fcne\u015f g\u00f6rmeyecek \u015fekilde konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve i\u00e7 ortam s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 17\uffeeC olacak \u015fekilde tutuluyor.  Fermantasyon s\u00fcreci bittikten sonra \u015farab\u0131n densitesi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u015faraplar i\u00e7in bu \u00f6l\u00e7\u00fc 0,94 iken beyaz \u015faraplar i\u00e7in 0,96 olan densite \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc her zaman 1 de\u011ferinin alt\u0131nda olmal\u0131. \u00dcz\u00fcm\u00fcn \u015farap olma s\u00fcresi cinsine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. Yap\u0131ncak \u00fcz\u00fcm\u00fc i\u00e7in 13 ay beklenirken, cabarnet, merlot gibi \u00fcz\u00fcmler i\u00e7in en az 24 ay bekleme s\u00fcresi var. Yakla\u015f\u0131k 2 sene sonra tanka \u015farab\u0131n duru bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in bentonit at\u0131l\u0131yor. Onunla durula\u015fma sa\u011flanmaz ise jelatin kola veya k\u00fck\u00fcrt di oksit veriliyor. 14 g\u00fcn bekleyip numune al\u0131n\u0131yor. Al\u0131nan numulerde \u015farap berrak ise \u015fi\u015feleme yap\u0131l\u0131yor. De\u011fil ise yeniden bentonit at\u0131larak kontrol ediliyor. Bu i\u015flem yap\u0131lmasa olmuyor mu diye soruyoruz, \u015eaban bey \u201ct\u00fcketicilerin duru \u015farap istedi\u011fini, bulan\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc \u015faraplar\u0131n sat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 o y\u00fczden bu i\u015flemi yapmak zorunda olduklar\u0131n\u0131\u201d belirtiyor. \u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemiyor can\u0131m \u00fcz\u00fcmlerin posas\u0131 neden g\u00f6r\u00fclmek istenmez? <\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Kooperatif \u015farap \u00fcretiminin yan\u0131 s\u0131ra \u00fcz\u00fcm suyu, salamura \u00fcz\u00fcm yapra\u011f\u0131 da \u00fcretiyor. Bu y\u0131l sirke \u00fcretimi i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00dcretimleri aras\u0131nda yer alan \u00fcz\u00fcm suyu i\u00e7in 5 farkl\u0131 \u00fcz\u00fcm kullan\u0131yorlar. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u00fcz\u00fcm i\u00e7in 5 ton \u00fcz\u00fcm suyu \u00fcreteceklerse 1 ton \u015f\u0131ray\u0131 85\uffeeC s\u0131cakl\u0131kta kaynat\u0131p sonra \u015fokluyorlar. Bu kaynat\u0131lan 1 ton \u00fcz\u00fcm \u015f\u0131ras\u0131 \u00fcz\u00fcm suyuna renk ve koku vermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Beyaz \u00fcz\u00fcm suyu i\u00e7in b\u00f6ylesi bir kaynatma s\u00fcreci olmuyor.  Elde edilen \u00fcz\u00fcm suyu so\u011fuk hava deposunda dinlendiriliyor. Bekleme s\u00fcresi \u00fcz\u00fcm cinsine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. Dinlenme tamamland\u0131ktan sonra \u015fi\u015felenen \u00fcz\u00fcm sular\u0131 past\u00f6rizasyon i\u015flemine tabi tutuluyor. B\u00f6ylelikle \u015fi\u015felenen \u00fcz\u00fcm suyunun raf \u00f6mr\u00fc 4 y\u0131la \u00e7\u0131k\u0131yor. \u015eu anda konsantre \u00fcz\u00fcm suyu \u00fcretimleri bulunmuyor. \u00dcz\u00fcm suyunun da duru bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in i\u00e7erisine bentonit at\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Mursall\u0131 Kooperatifi 2006 y\u0131l\u0131nda Tekel\u2019in k\u00f6yden \u00fcr\u00fcn al\u0131m\u0131n\u0131 kesmesiyle ve t\u00fcccarlar\u0131n \u00e7ift\u00e7inin \u00fcz\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7ok ucuza almas\u0131na kar\u015f\u0131, \u00e7ift\u00e7inin kendi \u00fcretimi \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 esas almak i\u00e7in 2006 y\u0131l\u0131nda 82 ortakla kurulmu\u015f. Zaman i\u00e7inde ayr\u0131lanlar olmu\u015f ve \u015fu anda Kooperatif\u2019in 52 orta\u011f\u0131 bulunuyor. 2009 Y\u0131l\u0131nda ilk kez \u00fcz\u00fcm al\u0131m\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015f. 2013 Y\u0131l\u0131nda ise b\u00fcnyesine katt\u0131\u011f\u0131 ek tesisle birlikte \u00fcz\u00fcm suyu \u00fcretimine ge\u00e7mi\u015f. Kooperatif K\u00f6yKoop Birli\u011fi\u2019ne ba\u011fl\u0131 bir kooperatif ve \u00fcretim tesisini 10 y\u0131l i\u00e7inde kendi imkanlar\u0131yla olu\u015fturmu\u015flar. Kooperatif\u2019in \u00fcretim tesislerinde \u015fu anda 30 ton \u00fcz\u00fcm suyu, 500 ton \u015farap yap\u0131l\u0131yor. Kooperatif \u00fcz\u00fcm suyu kapasitesini art\u0131rmak i\u00e7in yeni bir tank alan\u0131na ve so\u011fuk hava deposuna ihtiya\u00e7 duyuyor. ne yaz\u0131k ki mevcut ekonomik kriz ko\u015fullar\u0131nda bu ek tesisi yapmak olduk\u00e7a maliyetli. \u00dcretim maliyetlerine ambalaj maliyetleri de eklenmi\u015f durumda. Eskiden 1 kg \u00fcz\u00fcm ile 3 bo\u015f \u015fi\u015fe al\u0131n\u0131rken, \u015fimdi 3 kg \u00fcz\u00fcm ile 1 bo\u015f \u015fi\u015fe bile al\u0131nam\u0131yor. Mevcut durumda Temmuz ay\u0131ndan beri \u00fcz\u00fcm suyu yapam\u0131yorlar, so\u011fuk hava depolar\u0131 yetersiz kal\u0131yor. \u015eaban bey Kooperatif\u2019in bir di\u011fer sorununun da emek g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu belirtiyor. Gen\u00e7lerin k\u00f6yde ya\u015famak istememesi nedeniyle \u00e7al\u0131\u015facak insan bulmakta zorlan\u0131yorlar. \u201c\u015earap yap\u0131m\u0131 zor ve zahmetli bir i\u015f, \u00fcz\u00fcm suyu her an \u015faraptan sirkeye d\u00f6nebiliyor bunun i\u00e7in deneyim ve bilgi birikimi gerekiyor ama yeni nesil bu i\u015fe g\u00f6n\u00fcl vermeyince deneyim aktar\u0131m\u0131 da olam\u0131yor. \u015eaban bey art\u0131k emekli olmak istiyorum, bu i\u015fleri devretmek istiyorum ama ne yaz\u0131k ki yeti\u015ftirdi\u011fimiz gen\u00e7ler birer iki\u015fer k\u00f6yden ayr\u0131l\u0131yor\u201d diyor. Tesiste ufak bir tad\u0131m molas\u0131 veriyor, hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektiriyoruz. Bu s\u0131rada \u00fcretimle ilgili aktarmak istedi\u011finiz konular var m\u0131 diye sordu\u011fumuz \u015eaban bey, \u201ctemizlik, temizlik, temizlik\u201d cevab\u0131n\u0131 veriyor. iyi \u015farap i\u00e7in en \u00f6nemli konunun temizlik oldu\u011funu anl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Kooperatif\u2019in Mursall\u0131 k\u00f6y\u00fcndeki \u00fcretim tesisinin i\u00e7inde ve ayr\u0131ca \u015eark\u00f6y giri\u015finde olmak \u00fczere iki tane sat\u0131\u015f noktas\u0131 bulunuyor. \u015eark\u00f6y\u2019de ki sat\u0131\u015f alan\u0131nda kooperatif \u00fcretimlerinin yan\u0131 s\u0131ra farkl\u0131 Tar\u0131m Kredi Kooperatifi \u00fcr\u00fcnlerine ve y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnlere de yer verilmi\u015f. Hatta end\u00fcstriyel \u00fcr\u00fcnleri g\u00f6rmekte m\u00fcmk\u00fcn. Kooperatif sat\u0131\u015f ma\u011fazas\u0131nda Kooperatif ba\u015fkan\u0131 \u00d6zcan bey ve G\u0131da M\u00fchendisi Sema han\u0131mla tan\u0131\u015f\u0131yoruz. Genel olarak kooperatif\u00e7ilik \u00fczerine sohbet ediyor, \u015farap \u00fcretimi ile ilgili akl\u0131m\u0131za tak\u0131lanlar\u0131 burada da dile getiriyoruz.  Yol boyunca irili ufakl\u0131 pek \u00e7ok butik \u015farap tesisi g\u00f6r\u00fcyoruz. Mursall\u0131\u2019ya U\u00e7makdere \u00fczerinden giderseniz harika bir manzara ve \u015farap rotas\u0131 sizi bekliyor. Olduk\u00e7a \u00f6\u011fretici bir yolculuk sonras\u0131 elimizde hediye \u015faraplar ve \u00fcz\u00fcm sular\u0131, a\u011fz\u0131m\u0131zda tanktan yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u015farap tad\u0131 ile \u0130stanbul\u2019a d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

YerDeniz Kooperatifi olarak S.S. Mursall\u0131 Tar\u0131msal Kalk\u0131nma Kooperatifi\u2019ne \u00fcretici ziyareti d\u00fczenledik. \u0130stanbul\u2019dan yakla\u015f\u0131k 4 saat s\u00fcren bir yolculukla Kooperatif\u2019in Tekirda\u011f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2240,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,28],"tags":[50,37],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2289,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions\/2289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}