{"id":2290,"date":"2022-12-08T08:00:00","date_gmt":"2022-12-08T08:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=2290"},"modified":"2022-12-08T15:21:58","modified_gmt":"2022-12-08T15:21:58","slug":"uluslararasi-orgutlerin-gundemi-sosyal-ve-dayanisma-ekonomileri-aslihan-aykac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2022\/12\/08\/uluslararasi-orgutlerin-gundemi-sosyal-ve-dayanisma-ekonomileri-aslihan-aykac\/","title":{"rendered":"Uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin g\u00fcndemi: Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, Asl\u0131han Ayka\u00e7"},"content":{"rendered":"\n

Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, \u00f6zellikle kalk\u0131nma, e\u015fitsizlik ve yoksullukla m\u00fccadelede, dezavantajl\u0131 ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n sisteme dahil edilmelerinde, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik bir ekonomik anlay\u0131\u015f\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde daha fazla tan\u0131nan ve vurgulanan bir alternatif olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri ile ilgili iki \u00f6nemli geli\u015fme ya\u015fand\u0131. \u0130lk olarak 10 Haziran 2022\u2019de OECD Bakanlar Konseyi<\/a> sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri ve sosyal inovasyon konulu tavsiye karar\u0131n\u0131 kabul etti. Bu tavsiye karar, bir politika \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izerek sosyal ekonomi yap\u0131lar\u0131na engel olan sorunlara kar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve somut \u00e7\u00f6z\u00fcmler hedeflemekteydi. OECD taraf\u0131ndan kabul edilen tavsiye karar, sosyal ekonomi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi, bunlar\u0131 destekleyecek kurumsal \u00e7er\u00e7evelerin in\u015fa edilmesi, tamamlay\u0131c\u0131 yasal d\u00fczenlemelerin tasarlanmas\u0131, finansal kaynaklar, kamu sekt\u00f6r\u00fc ve \u00f6zel sekt\u00f6re ula\u015fma ve sosyal ekonomilerin geli\u015fmesi, izlenmesi ve veri y\u00f6netimi ile \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi gibi alt ba\u015fl\u0131klar\u0131 kaps\u0131yor. Tavsiye karar\u0131n\u0131n 2027 y\u0131l\u0131na kadar Yerel \u0130stihdam ve Ekonomik Kalk\u0131nma \u0130dari Komitesi taraf\u0131ndan yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve uygulamalar\u0131n\u0131n desteklenmesi bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n

OECD\u2019nin tavsiye karar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO), ge\u00e7en hafta d\u00fczenlenen 110. Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Konferans\u0131’nda<\/a> tarihi bir kararla ilk defa insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f ve sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomisi komitesinin raporunu kabul etti. 16 Haziran 2022\u2019de kabul edilen \u00e7\u00f6z\u00fcme g\u00f6re ILO Genel Direkt\u00f6r\u00fc\u2019n\u00fcn, Kas\u0131m 2022\u2019de yap\u0131lacak 346. Y\u00f6netim Kurulu Toplant\u0131s\u0131na kadar insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f ve sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri ile ilgili olarak bir strateji belirlemesi ve bir eylem plan\u0131 ortaya koymas\u0131 bekleniyor, ayn\u0131 zamanda konu ile ilgili de\u011ferlendirmelerin uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel \u00f6rg\u00fctlerle payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve sonu\u00e7 olarak insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f ve sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri ile ilgili gelecek programlar\u0131n, b\u00fct\u00e7e \u00f6nerilerinin ve b\u00fct\u00e7e d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar\u0131n eyleme ge\u00e7irilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Al\u0131nan karar Birle\u015fmi\u015f Milletler Sosyal ve Dayan\u0131\u015fma Ekonomisi Kurumlar Aras\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu ve Birle\u015fmi\u015f Milletlerin di\u011fer birimleri taraf\u0131ndan, OECD ve D\u00fcnya Bankas\u0131 gibi uluslararas\u0131 payda\u015flar taraf\u0131ndan da kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da bu karar\u0131 sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin tan\u0131nmas\u0131 ve yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak de\u011ferlendirdi. Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve ILO Konferans\u0131na g\u00f6zlemci olarak kat\u0131lan RIPESS<\/a>, raporun kabul edilmesi ile ilgili olarak yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede giderek daha fazla say\u0131da insan\u0131n ve Birle\u015fmi\u015f Milletler sisteminin sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerini b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir ekonomik paradigma ve kapitalizme alternatif olarak kabul etti\u011fini ve raporun kabul edilmesinin sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kazan\u0131m oldu\u011funu vurguluyor. Buna g\u00f6re ekonomik, insani ve \u00e7evresel kaynaklar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve birikim i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 yerine insanlar\u0131n, \u00e7evrenin ve t\u00fcm insan haklar\u0131n\u0131n merkeze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir sisteme ge\u00e7i\u015fin art\u0131k daha yak\u0131n oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7iziyor. RIPESS, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f ve sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri raporunun kabul edilmesi ne anlama geliyor? Rapor, genel bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izmenin yan\u0131 s\u0131ra sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri ile ilgili d\u00f6rt ana ba\u015fl\u0131\u011fa odaklan\u0131yor. Bu ba\u015fl\u0131klardan birincisi sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerini \u00f6rg\u00fctlenme t\u00fcrleri, faaliyet alanlar\u0131 ve temel prensipleri ekseninde tan\u0131ml\u0131yor. B\u00f6yle bir tan\u0131m\u0131n ILO taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin evrensel ge\u00e7erli\u011fi ve kabul\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu tan\u0131m bundan sonra yerel, ulusal veya uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte yap\u0131lacak yasal, ekonomik veya politik d\u00fczenlemelerin ve al\u0131nacak kararlar\u0131n temelini olu\u015fturacak. Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte bir kurumsal \u00e7er\u00e7eve taraf\u0131ndan tan\u0131nmas\u0131 ayn\u0131 zamanda buna y\u00f6nelik bir eylem plan\u0131n\u0131n ekonomik ve sosyal kaynaklarla desteklenmesi anlam\u0131na geliyor.  Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, \u00f6zellikle kalk\u0131nma, e\u015fitsizlik ve yoksullukla m\u00fccadelede, dezavantajl\u0131 ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n sisteme dahil edilmelerinde, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik bir ekonomik anlay\u0131\u015f\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde daha fazla tan\u0131nan ve vurgulanan bir alternatif olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Ancak bu tan\u0131nma durumuyla ilgili dikkat \u00e7ekilmesi gereken bir nokta da uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan, tan\u0131nan, d\u00fczenlenen ve \u00f6rg\u00fctlenen yap\u0131lar zamanla ana ak\u0131m hale gelebilir ve dinamik, yenilik\u00e7i, de\u011fi\u015fime ayak uyduran yap\u0131lar\u0131n\u0131 kaybedebilir. Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin \u00f6zg\u00fcn ve \u00f6zerk yap\u0131lar\u0131n\u0131 koruyarak yayg\u0131nla\u015fmalar\u0131 gerek, bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 ise zaman g\u00f6sterecek.<\/p>\n\n\n\n

Raporun odakland\u0131\u011f\u0131 ikinci bir ba\u015fl\u0131k ise sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin \u00f6rg\u00fctlenmesinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak f\u0131rsatlar ve zorluklar\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Bu ba\u015fl\u0131k uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kararlarda s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan i\u00e7i bo\u015f iyimserlikten uzak, sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak toplumsal faydan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bunlar\u0131 hayata ge\u00e7irmenin zorluklar\u0131n\u0131, ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 kaynaklar\u0131, sosyal i\u00e7ermeye y\u00f6nelik kayg\u0131lar\u0131 da ifade ediyor. \u00d6zellikle s\u00f6zde dayan\u0131\u015fmac\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n neden olaca\u011f\u0131 haks\u0131z rekabet veya \u00e7al\u0131\u015fma haklar\u0131n\u0131n ihlali gibi olas\u0131 sorunlara da dikkat \u00e7ekiyor. Raporun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise h\u00fck\u00fcmetlerin, toplumsal payda\u015flar\u0131n ve Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin geli\u015fiminde \u00fcstlenece\u011fi rollere odaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

1970\u2019lerin birikim krizine \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ortaya at\u0131lan neoliberal kapitalizm ve k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcreci b\u00fcy\u00fck bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc bertaraf edecek d\u00fczeyde bir birikim sa\u011flasa da kapitalizmin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinden kaynaklanan kriz e\u011filimlerine engel olamad\u0131. 1990\u2019lar boyunca ortaya \u00e7\u0131kan k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc ekonomik krizler 2008\u2019de ABD\u2019de ba\u015flay\u0131p b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan k\u00fcresel krizle doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra son elli y\u0131lda artan k\u00fcresel e\u015fitsizlik ve ekonomik kutupla\u015fma, ticaret sava\u015flar\u0131, bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcne pandeminin k\u00fcresel ekonomi \u00fczerindeki etkisi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda piyasa ekonomisinin art\u0131k batmak i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck (too big to fail) de\u011fil, tam tersine ayakta tutmak i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; piyasa ekonomisini, karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve birikimi s\u00fcrd\u00fcrmenin insani maliyeti b\u00fct\u00fcn gezegeni etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, ama \u00f6zellikle dayan\u0131\u015fma ekonomileri b\u00f6yle bir tarihsel ba\u011flamda insanlara ba\u015fka bir toplumsal d\u00fczenin maddi varl\u0131kla insani yakla\u015f\u0131mlar\u0131 bulu\u015fturabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar art\u0131k sistemin \u00e7arklar\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir \u00fcretim arac\u0131 olmak istemiyor, insan kaynaklar\u0131 y\u00f6netiminin birer rakama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, verimlilik hesaplar\u0131nda yuvarlanan basamaklar olmak istemiyor.  Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, \u00fcretimi ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bir araya getirerek, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, demokratik y\u00f6netim ve kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k gibi prensipleri ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmenin bir par\u00e7as\u0131 yaparak piyasa ekonomisinin b\u00fcy\u00fcmeyi, k\u00e2r\u0131 ve birikimi \u00f6nceleyen hiyerar\u015fik in\u015fas\u0131na meydan okuyor. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 unsurlar\u0131 kay\u0131t i\u00e7ine alarak eme\u011fin yeniden de\u011ferlemesi, insana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015f ve ya\u015fam geliri anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 toplumun t\u00fcm bireyleri i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmay\u0131 hedefliyor. Bu temel prensiplerin yan\u0131 s\u0131ra sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerine y\u00f6nelik yeni yakla\u015f\u0131mlar artan teknoloji, yenilik\u00e7ilik ve dijitalle\u015fmeyi de dikkate al\u0131yor, bu sayede sistemin k\u0131y\u0131s\u0131nda yer alan kesimlerin entegrasyon s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k ekonomik d\u00fc\u015f\u00fcnceyi insanlarla yeniden bulu\u015fturmak gerekiyor. \u0130nsana yak\u0131\u015f\u0131r i\u015ften, insanca bir ya\u015fam d\u00fczeyinden, gezegenin ve gelecek nesillerin varolu\u015funu dikkate alan bir \u00fcretimden yoksun bir ekonomik anlay\u0131\u015f, yaln\u0131zca bir soyutlamaya indirgenmi\u015f bir piyasa bug\u00fcn insanlar\u0131n kendi varolu\u015flar\u0131n\u0131 sorgulamas\u0131na neden oluyor. Piyasaya yeni kat\u0131lacak gen\u00e7ler, bir ev ve bir araba i\u00e7in b\u00fct\u00fcn hayatlar\u0131n\u0131 piyasan\u0131n \u00e7arklar\u0131na kurban etmek istemiyor, kendilerini d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131 olarak in\u015fa etmek i\u00e7in k\u00fcresel a\u011f\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dijital g\u00f6\u00e7menler, teknolojinin sundu\u011fu esnek \u00e7al\u0131\u015fma f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken yaln\u0131zca mek\u00e2ndan ka\u00e7m\u0131yor, mekandaki piyasa d\u00fczeninden ve piyasa toplumunun kal\u0131plar\u0131ndan da ka\u00e7\u0131yor. Kendini yogaya, \u201cthetahealing\u201d, \u201creiki\u201d veya yeni nesil spirit\u00fcel aray\u0131\u015flara vakfeden kitleler neoliberal d\u00fczenin yerine koyacaklar\u0131 yeni bir de\u011ferler sisteminin pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcyor, oysa bunu yaparken de yine o d\u00fczenin nimetlerinden faydaland\u0131klar\u0131 i\u00e7in kapitalizmin alacakaranl\u0131k ku\u015fa\u011f\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumda. Sistemin dayatt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n fark\u0131nda olan, ancak i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ko\u015fullar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek varl\u0131ktan yoksun olan milyonlar bir hayatta kalma m\u00fccadelesi i\u00e7inde. B\u00fct\u00fcn bunlar, insan\u0131 merkezine alan bir maddi uygarl\u0131\u011f\u0131n ne kadar gerekli oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: Bu yaz\u0131 Gazete Duvar’da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Linki a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/uluslararasi-orgutlerin-gundemi-sosyal-ve-dayanisma-ekonomileri-makale-1570526<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyal ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, \u00f6zellikle kalk\u0131nma, e\u015fitsizlik ve yoksullukla m\u00fccadelede, dezavantajl\u0131 ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n sisteme dahil edilmelerinde, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2294,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,83],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2290"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2290"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2292,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2290\/revisions\/2292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}