{"id":2351,"date":"2023-01-27T10:00:00","date_gmt":"2023-01-27T10:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=2351"},"modified":"2023-02-02T12:49:59","modified_gmt":"2023-02-02T12:49:59","slug":"mucadele-ve-insa-donusturucu-bir-politika-olarak-dayanisma-ekonomileri-penn-loh-and-boone-w-shear","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2023\/01\/27\/mucadele-ve-insa-donusturucu-bir-politika-olarak-dayanisma-ekonomileri-penn-loh-and-boone-w-shear\/","title":{"rendered":"M\u00fccadele ve \u0130n\u015fa: D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc Bir Politika Olarak Dayan\u0131\u015fma Ekonomileri, Penn Loh\u00a0ve\u00a0Boone W. Shear"},"content":{"rendered":"\n

Bu makale, yay\u0131mc\u0131n\u0131n izniyle, Sustainability Science taraf\u0131ndan bu y\u0131l yay\u0131mlanan “Sava\u015f ve \u0130n\u015fa: Dayan\u0131\u015fma ekonomisi olarak ontolojik politika” ba\u015fl\u0131kl\u0131 daha kapsaml\u0131 bir makaleden uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r, cilt 17, s. 1207-1221.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Ekonomik Demokrasi Merkezi (CED) ve m\u00fcttefik topluluk gruplar\u0131 taraf\u0131ndan Boston’da ki bir sendikada, dayan\u0131\u015fma ekonomisi in\u015fas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 100’den fazla insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu toplant\u0131dan iki g\u00fcn \u00f6nce, 90 mil bat\u0131da, Springfield\u2019da yakla\u015f\u0131k 50 d\u00fczenleyici, aktivist ve e\u011fitimci eyalet genelinde geli\u015ftirilecek dayan\u0131\u015fma ekonomisi a\u011f\u0131 hakk\u0131nda ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Her iki etkinlikte de – ayr\u0131ca Amherst ve Worcester’da ger\u00e7ekle\u015ftirilen iki di\u011fer etkinlikte- dayan\u0131\u015fma ekonomisi faaliyetine kat\u0131lan insanlarla etkile\u015fim i\u00e7in Massachusetts’e getirilen, Mississippi’deki Jackson Kooperatifi’nin kurucu ortaklar\u0131ndan Kali Akuno yer ald\u0131. G\u00fcn\u00fcn sonunda Akuno, kat\u0131l\u0131mc\u0131lara “hedefinizle ilgili ortak bir analize ve o hedefe nas\u0131l ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 dair ortak bir stratejiye ve programa sahip misiniz?” sorular\u0131n\u0131 y\u00f6neltti.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde sosyal adalet hareketi alan\u0131nda ki analizler genellikle; karar vericiler, yerel kurumlar, topluluk \u00fcyeleri ve sermaye ak\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini de\u011ferlendiren bir \u00e7e\u015fit \u2018iktidar analizi\u2019 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Massachusetts\u2019deki \u00f6rg\u00fctl\u00fc gruplar\u0131n harekete bir\u00e7ok ba\u015far\u0131 kazand\u0131ran ve ustaca ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bir analizden bahsediyoruz. Ancak, bu ele\u015ftiriye dayanan hareketler, \u00e7o\u011fu zaman mevcut sisteme ba\u011fl\u0131 kalmakta ve bu sistemin \u00f6tesine ge\u00e7menin yollar\u0131n\u0131 tahayy\u00fcl etme konusunda yetersiz olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Akuno ve Jackson Kooperatifi, son 30 senedir yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z protesto \/eylem modelinin \u00f6tesine ge\u00e7memizi sa\u011flayacak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomilerin in\u015fas\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n mevcut haline kar\u015f\u0131 verilecek olan m\u00fccadelenin stratejik olarak birle\u015ftirilebilece\u011finin bir \u00f6rne\u011fini ortaya koyuyorlar. <\/p>\n\n\n\n

D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc Bir Siyaset Olarak Dayan\u0131\u015fma Ekonomileri <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dayan\u0131\u015fma ekonomileri genellikle yerel para kullan\u0131m\u0131, topra\u011f\u0131n kamusalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, halk bostanlar\u0131, adil ticaret ve kooperatifler gibi etik ve m\u00fc\u015fterek ekonomik pratiklerle ili\u015fkilendirilir. Bu pratikler ve bunlarla ili\u015fkilendirilen de\u011ferler -yard\u0131mla\u015fma, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, adalet, -dayan\u0131\u015fma ve \u00f6zerklik-d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir perspektifi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Burada, ekonomiden ziyade politikaya odaklanarak dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin, hakim ger\u00e7eklik taraf\u0131ndan tan\u0131nmayan veya bast\u0131r\u0131lan \u2018var olma bi\u00e7imlerini\u2019 ortaya \u00e7\u0131karma ve geli\u015ftirme potansiyelini ara\u015ft\u0131r\u0131yoruz. (Lyon-Callo and Shear 2019).<\/p>\n\n\n\n

Audre Lorde\u2019nin \u00fcnl\u00fc s\u00f6z\u00fcnde dedi\u011fi gibi: \u2019Efendi\u2019nin ara\u00e7lar\u0131 efendinin evini asla y\u0131kamaz’. Bununla birlikte, \u2019y\u0131k\u0131ma\u2019 <\/em>ek olarak’ \u00f6tesine ge\u00e7meyi <\/em>‘de \u00f6nemli bir strateji olarak \u00f6neren Walsh ve Mignolo ile birlikte \u00e7al\u0131\u015fma motivasyonunu ke\u015ffettik. Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, dayan\u0131\u015fma ekonomisinin \u2018bildi\u011fimiz ekonomi\u2019 ile ilgisi yoktur. Dayan\u0131\u015fma ekonomisi; di\u011fer insanlar, varl\u0131klar ve gezegenimizdeki t\u00fcm canl\u0131 ya\u015fam sistemleriyle olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 benimsememizi sa\u011flayacak ko\u015fullar\u0131 hayal etmek, savunmak, in\u015fa etmek ve onlar i\u00e7in m\u00fccadele etmek ile ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel D\u00fc\u015f\u00fcncenin S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcresel kapitalizmi, tek m\u00fcmk\u00fcn ger\u00e7eklik olarak kendini sunar. Bedenler, zihinler, pratikler ve ili\u015fkiler belli bir d\u00fczene tabi k\u0131l\u0131n\u0131r ve bu d\u00fczen, neyin arzu edilebilir, uygulanabilir ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu \u015fekillendirerek sosyal d\u00fczende de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi zemini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 olu\u015fturur. <\/p>\n\n\n\n

Ekolojik y\u0131k\u0131m ve tarihsel e\u015fitsizlikler, ahlaki zay\u0131fl\u0131klar, h\u00fck\u00fcmetin cezas\u0131zl\u0131k politikas\u0131, tecr\u00fcbe eksikli\u011fi veya se\u00e7kinlerin menfaat\u00e7ili\u011fi gibi nedenlerin \u00e7ok daha fazlas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Y\u00fczy\u0131llar boyunca s\u00f6m\u00fcrgeci \u015fiddet, sermaye birikimi, patriyarka ve beyaz \u0131rk\u00e7\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ger\u00e7eklik ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu paradigmay\u0131 k\u0131rmak kolay de\u011fildir; inanc\u0131m\u0131zda ve \u00f6znellikte bir de\u011fi\u015fiklikten daha fazlas\u0131n\u0131 ve ideolojik m\u00fccadeleden \u00e7ok daha derin bir \u015feyi, tek ger\u00e7eklik-tek d\u00fcnya inanc\u0131n\u0131 k\u0131rmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, alternatif d\u00fcnyalar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve temelleri belirginle\u015fip daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldik\u00e7e mevcut tek-d\u00fcnya paradigmas\u0131 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybediyor. Meksika, Chiapas’taki Zapatistalar, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerini ‘bir\u00e7ok d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7indeki bir d\u00fcnya olarak tan\u0131ml\u0131yorlar. ABD’de, di\u011fer d\u00fcnyalar, di\u011fer var olma bi\u00e7imleri; yerlilerin topraklar\u0131n\u0131 \u00f6zelle\u015ftirme ve madencilikten koruma m\u00fccadeleleri (Whyte 2017); iklim adaleti aktivistlerinin her \u015feyi de\u011fi\u015ftirme temal\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131nda (Klein 2014); halen devam etmekte olan i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 hayatta kalma pratikleri ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fme stratejilerinde (Nembhard 2014); sahadaki topluluklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fme hayallerinde (Kelley 2002,Love 2019); topluluk \u00f6rg\u00fctlenmelerinin ili\u015fkisel ve geli\u015fen pratikleri uygulama \u00e7abas\u0131nda ;(Brown 2017, Sandler 2019) ve siyahlar\u0131n ya\u015famlar\u0131 i\u00e7in verilen k\u00f6lelik kar\u015f\u0131t\u0131 kesi\u015fimsel m\u00fccadelelerde (Gilmore 2021) net bir \u015fekilde g\u00f6zlemlenebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7 Farkl\u0131 Politik Y\u00f6nelim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131kl\u0131kla ele ald\u0131\u011f\u0131 politik y\u00f6nelimler, bizi tek d\u00fcnya zihniyetine hapsedebilece\u011fi gibi bu zihniyetin \u00f6tesine ge\u00e7memizi de sa\u011flayabilir. Reformist (veya neoliberal) y\u00f6nelim, yat\u0131r\u0131m \u00e7ekmek ve istihdam yaratmak i\u00e7in olu\u015fturulan sanayi b\u00f6lgeleri \u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi kapitalist b\u00fcy\u00fcme modellerine dayan\u0131r. Sosyal adalet yakla\u015f\u0131m\u0131 ise, sistemdeki noksanl\u0131klar\u0131 fark eder ve i\u015fe alma tercihleri, insani ya\u015fam \u00fccreti gibi ekonomik kalk\u0131nma i\u00e7in alternatif yollar\u0131 te\u015fvik eder. D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir siyaset, sadece kapitalist sistemin de\u011fil ekonomik kalk\u0131nma fikrinin de \u00f6tesine ge\u00e7meyi ama\u00e7lar ve alternatif bir kalk\u0131nma politikas\u0131 \u00fcretmek yerine kalk\u0131nma fikrine bir alternatif arar. (Escobar 2018, 2020). Ba\u015fka bir ifadeyle, kapitalist d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve kategorilere ba\u011fl\u0131 olmayan alternatif d\u00fcnyalar\u0131n geli\u015ftirilmesini ama\u00e7lar. Bu d\u00fcnyalarda hep birlikte, birbiriyle ili\u015fkili ve dayan\u0131\u015fma temelinde farkl\u0131 ger\u00e7eklikleri yaratabilece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Dayan\u0131\u015fma ekonomisi savunucular\u0131 aras\u0131nda, her \u00fc\u00e7 e\u011filim de mevcuttur. ‘Dayan\u0131\u015fma ekonomisi’ ifadesi, kapitalizmin yerine ge\u00e7ecek uyumlu bir ekonomik sistemi veya daha \u00f6nce var olan m\u00fc\u015fterek ekonomik uygulamalar\u0131 ifade edebilir. Baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in bu ifade ekonomik reform, baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in ise radikal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anlam\u0131na gelir. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde dayan\u0131\u015fma ekonomisi devlet taraf\u0131ndan kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve tan\u0131nm\u0131\u015f bir kavram iken, di\u011fer b\u00f6lgelerde sivil toplumu ve gayri resmi pratikleri kapsamaktad\u0131r. T\u00fcm bu \u00e7abalar\u0131n ortak yan\u0131, ekonomik adalet i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan ve k\u00e2r\u0131 de\u011fil, insanlar\u0131 ve d\u00fcnyay\u0131 \u00f6nceleyen ili\u015fkileri, kurumlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 geli\u015ftiren bir siyaset izlenmesidir. Bahsetti\u011fimiz uygulamalar aras\u0131nda, kooperatifler, halk\u0131n toprak kooperatifleri, alternatif para birimleri, zaman bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve benzeri \u00e7al\u0131\u015fmalar say\u0131labilir. Bu uygulamalar\u0131n ortak \u00f6zellikleri, rekabet\u00e7i davran\u0131\u015flar yerine m\u00fc\u015fterek pratiklere \u00f6ncelik vermeleri, hiyerar\u015fik de\u011fil demokratik olmalar\u0131, bireyselle\u015fme yerine kolektifle\u015fmeyi hedeflemeleri, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve toplumsall\u0131\u011f\u0131 gizlemek yerine ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131d\u0131r. (Shear 2019). <\/p>\n\n\n\n

Bu hareketin nas\u0131l bir araya geldi\u011fi ve geli\u015fti\u011fi kritik bir \u00f6neme sahip. Bahsedilen hareketler neleri ve kimleri i\u00e7eriyor veya d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131yor? Kararlar nas\u0131l ve kimler taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131yor? Dayan\u0131\u015fma ekonomileri, kendi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilmeleri i\u00e7in topluluklar\u0131 nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirebilir? <\/p>\n\n\n\n

Endi\u015fe Konusundan \u00d6nem Konusuna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dayan\u0131\u015fma ekonomisi hareketinin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir siyasete do\u011fru nas\u0131l yol alabilece\u011fini incelemek i\u00e7in iki temel olguya bakmak faydal\u0131 olabilir. Birincisi, dayan\u0131\u015fma ekonomisi aktivistleri, kapitalist ekonomiyi \u2018endi\u015fe verici bir mesele olarak ortaya koyarken (Latour 2004) mevcut yap\u0131 i\u00e7erisinde farkl\u0131 ekonomik modelleri ve ekonomik olas\u0131l\u0131klar\u0131 vurgularlar. \u0130kinci olgu ise, dayan\u0131\u015fma ekonomisi ili\u015fkilerin ve de\u011ferlerin nas\u0131l hayata ge\u00e7irildi\u011fine ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne odaklanan dikkat isteyen bir mesele haline gelir (Puig de la Bellacasa 2017). Burada temel \u00e7aba; dayan\u0131\u015fma, \u00f6zerklik ve birbirleriyle ili\u015fkilenerek (interdependence) topluluklar\u0131n refaha ula\u015fabilecekleri ko\u015fullar\u0131 yaratmalar\u0131d\u0131r. Aktivistlerin belirli bir ekonomik modeli in\u015fa etme hedefiyle y\u00f6neldikleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc siyaset ise bu temel \u00e7aban\u0131n belli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Halk\u0131n Toprak Kooperatifleri (CLT) hareketine y\u00f6nelik son ele\u015ftiriler, baz\u0131 ortakl\u0131klar\u0131n insan ve toprak aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirme ve bir m\u00fc\u015fterek olu\u015fturma amac\u0131ndan sap\u0131p bireysel m\u00fclkiyet ve uygun fiyatl\u0131 konut in\u015faat\u0131 i\u00e7in bir ara\u00e7 haline geldi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r (DeFilippis et al. 2019, DeFilippis et al. 2018). Dayan\u0131\u015fma ekonomisi, kurumlar\u0131n ve de\u011fer zincirlerinin b\u00fcy\u00fcmesine, birle\u015fmesine ve \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na fazla odakland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hakim siyasetin kontrol\u00fcnde kalmaya devam edecektir (Hudson 2020). Dayan\u0131\u015fma ekonomisinin de\u011ferleri ve ili\u015fkileri pahas\u0131na b\u00fcy\u00fcme pe\u015finde ko\u015fmaya devam edilirse, bu hareket, devlet (Sutton 2019) ve \u00e7ok uluslu \u015firketler taraf\u0131ndan sahiplenilme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r (RIPESS 2015).<\/p>\n\n\n\n

Bu tehlikelerden ka\u00e7\u0131nmak bizi ‘dikkat isteyen bir mesele’ olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dayan\u0131\u015fma ekonomisine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u2018Dikkat\u2019, belirli d\u00fcnyalar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, s\u00fcrd\u00fcrmek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in gerekli t\u00fcm ad\u0131mlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi s\u00fcrecine \u00f6zen g\u00f6stermeyi gerektirir. <\/p>\n\n\n\n

M\u00fccadele ve \u0130n\u015fa: Massachusetts’de Dayan\u0131\u015fma Ekonomisi \u0130n\u015fas\u0131 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Massachusetts ABD\u2019deki en y\u00fcksek e\u015fitsizlik ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k oranlar\u0131na sahip refah d\u00fczeyinin y\u00fcksek oldu\u011fu bir eyalettir. Eyaletin en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7 \u015fehri olan Boston, Worcester ve Springfield\u2019da dayan\u0131\u015fma ekonomisi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc taban hareketleri bulunmaktad\u0131r. Boston k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015flar\u0131n, fon sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n, topluluklar\u0131n ve toplumsal hareket altyap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu yo\u011fun bir a\u011f ile New England b\u00f6lgesinin akademik ve finans merkezidir. Worcester ve Springfield ise farkl\u0131 oranlarda, end\u00fcstriyel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmi\u015f (post-end\u00fcstriyel) \u015fehirlerdir ve Boston ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015f ve toplumsal hareket altyap\u0131s\u0131 a\u011f\u0131 \u00e7ok kapsaml\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok ABD\u2019li dayan\u0131\u015fma ekonomisi aktivisti, yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ‘m\u00fccadele ve in\u015fa’ olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m ikili bir y\u00f6nelim geli\u015ftirir: d\u00fcnyay\u0131 mevcut haliyle ele al\u0131rken, di\u011fer d\u00fcnyalar\u0131 kurmaya y\u00f6nelik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir siyaset. \u00d6nemli olan, ‘m\u00fccadele ve in\u015fa’ s\u00f6yleminin, sahay\u0131 \u00f6rg\u00fctleyen topluluklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve tecr\u00fcbelerini merkeze al\u0131yor olmas\u0131 ve dayan\u0131\u015fma ekonomisine sosyal adalet siyasetini dahil etmesidir.<\/p>\n\n\n\n

Dayan\u0131\u015fma Ekonomisi \u0130nisiyatifi \u0130n\u015fa Etmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2014 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda, Massachusetts’teki sekiz halk \u00f6rg\u00fct\u00fc (\u00e7o\u011funlukla Boston’da) birka\u00e7 fon sa\u011flay\u0131c\u0131 ile birlikte dayan\u0131\u015fma ekonomisi i\u00e7in tasar\u0131 olu\u015fturmak ve strateji geli\u015ftirmek i\u00e7in bir araya geldi. Bir y\u0131ll\u0131k tart\u0131\u015fma s\u00fcresi boyunca Grup, 3 ayda bir yar\u0131m g\u00fcnl\u00fck bulu\u015fmalar d\u00fczenledi. Ortak d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri olarak g\u00f6rd\u00fckleri kapitalizm, patriyarka ve beyaz \u0131rk\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenlemelerinin tekrarlanmad\u0131\u011f\u0131, refah\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu ve e\u015fitlik\u00e7i bir gelece\u011fe ula\u015fmak i\u00e7in gereken ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flayacak bir perspektif olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7abalad\u0131. Son be\u015f y\u0131lda Gruba onlarca \u00f6rg\u00fct dahil oldu ve 3 ayl\u0131k bulu\u015fmalar hala devam etmektedir. SEI \u00fcye gruplar\u0131, Boston Ujima Projesi, Chinatown Halk\u0131n Toprak Kooperatifleri, Boston Halk\u0131n Toprak Kooperatifleri A\u011f\u0131 (Matahari \u0130\u015f\u00e7i Kad\u0131nlar Merkezi ve Do\u011fu Boston’daki Latin g\u00f6\u00e7menleri destekleyen Kooperatif Geli\u015ftirme ve Dayan\u0131\u015fma Merkezi) dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli dayan\u0131\u015fma ekonomisi projeleri ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

SEI, politika de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in tabandan gelen stratejilerin genellikle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131lmas\u0131yla harekete ge\u00e7irilen bir \u00f6\u011frenme alan\u0131 olarak kuruldu. CED \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc ve SEI kurucu orta\u011f\u0131 Aaron Tanaka’n\u0131n s\u0131k s\u0131k belirtti\u011fi gibi, “Kapitalizmden i\u015fbirli\u011fiyle \u00e7\u0131kamay\u0131z.”<\/p>\n\n\n\n

Bu derin ili\u015fki kurma alan\u0131 ve d\u00fcnya in\u015fas\u0131n\u0131 destekleyen radikal hayal g\u00fcc\u00fc ayn\u0131 anda heyecan verici, rahats\u0131z edici ve zorlay\u0131c\u0131 olabilir. Matahari \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Monique T\u00fa Nguyen, SEI’nin “moral de\u011ferlerini” nas\u0131l doldurdu\u011funu ve “sab\u0131r ve toplum prati\u011fi” yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

COVID pandemisi, SEI’de geli\u015ftirilen ili\u015fkilerin ve ortak de\u011ferlerin, siyasetin genel seyri d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ko\u015fullar\u0131n\u0131 nas\u0131l yaratabilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Boston \u015eehri Resiliency Vakf\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan acil yard\u0131mla, SEI \u00fcyelerinden alt\u0131s\u0131 ( \u00fc\u00e7 di\u011fer topluluk orta\u011f\u0131 ile birlikte) Boston genelinde COVID pozitif \u00e7\u0131kan ailelere sa\u011fl\u0131k kiti olu\u015fturmak i\u00e7in bir birlik olu\u015fturdular. Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131m projesi h\u0131zl\u0131ca \u015fekillendi ve gruplar acil ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in etkili bir \u015fekilde mobilize oldular. Piyasadan y\u00fcz maskesi sat\u0131n almak yerine, 2.500 adet y\u00fcz maskesini Do\u011fu Boston’da yeni kurulan bir tekstil kooperatifine yapt\u0131rd\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, ili\u015fkisel uygulamalar\u0131n \u00f6nemine yap\u0131lan vurgu, ekonomik b\u00fcy\u00fcme zihniyeti ile ters d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tamam\u0131 k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen SEI gruplar\u0131 i\u00e7in, efendinin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmak, finansal kaynaklar\u0131 nedeniyle potansiyel olarak k\u0131s\u0131tland\u0131klar\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 \u2018k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen end\u00fcstriyel yap\u0131\u2019 i\u00e7inde gezinmek (Incite 2007) anlam\u0131na gelir. Bu gruplar\u0131n kooperatif i\u015fletmeler yaratma denemeleri ise, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin kapitalist piyasalarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 rekabet etme ve verimli olma gibi ayn\u0131 zorunluluklarla y\u00fczle\u015fmeleri demektir. <\/p>\n\n\n\n

Yine de, kademeli olarak reformlar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 kolektif dayan\u0131\u015fman\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in gereken kaynaklar\u0131 yaratabilir. Bunlar, hakim olu\u015fumdan farkl\u0131 bir rasyonalite ve mant\u0131k yaratan \u2018reformist olmayan reformlar\u2019 olarak tan\u0131mlanabilir (Akuno 2017: al\u0131nt\u0131 Gorz). SEI dayan\u0131\u015fma ekonomisine \u2018dikkat isteyen bir mesele\u2019 olarak yakla\u015fmakta ve onu bu \u015fekilde somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Boston Ujima Projesi: Yeni D\u00fcnyalar\u0131 Tasavvur Etmek <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Belki de Massachusetts’te ortaya \u00e7\u0131kan bu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc siyasetin en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fi Boston Ujima Projesi’dir. Boston’daki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve beyaz olmayan sahadaki topluluklar taraf\u0131ndan ve onlar i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen Ujima Projesi, demokratik olarak y\u00f6netilen bir yat\u0131r\u0131m fonu merkezinde \u015fekillenen yerel bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi ekosistemi olu\u015fturma \u00e7abas\u0131d\u0131r. Kolektif \u00e7al\u0131\u015fma ve sorumluluk anlam\u0131na gelen bir Kwanzaa ilkesi olan Ujima, Siyahlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi olu\u015fturmak i\u00e7in bir dizi i\u015fletmeyi, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve ili\u015fkisel, demokratik karar alma uygulamalar\u0131n\u0131 bir araya getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

2016 y\u0131l\u0131nda kurulan Ujima’n\u0131n kurucu \u00fcyeleri aras\u0131nda, konut adaleti d\u00fczenleme grubu olan Kent Ya\u015fam\u0131, yerel bir yat\u0131r\u0131mc\u0131 olan Boston Ayd\u0131nlanma \u0130nisiyatifi; ye\u015fil i\u015fler yaratma kampanyas\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan Siyah ve Latin i\u015f\u00e7i kooperatifi olan CERO ve 1911’de bu \u0131rklar aras\u0131 e\u015fitlik \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ilk yetkili \u015fubesi olarak kurulan NAACP Boston say\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n

Ujima Direkt\u00f6r\u00fc Nia Evans, giri\u015fimle ilk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda NAACP \u015fubesinin Ekonomik Geli\u015fme komitesinde g\u00f6n\u00fcll\u00fc ba\u015fkan olarak g\u00f6rev al\u0131yordu. Evans’a g\u00f6re Ujima ile ilgili olarak NAACP Boston’un ilgisini \u00e7eken \u015fey, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n hem kalk\u0131nma fonuna yat\u0131r\u0131m yapma hem de fonun nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclece\u011fi ile ilgili oy verme \u015fans\u0131na sahip olmalar\u0131yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ujima’n\u0131n karar alma ve idari yap\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn yeni bir d\u00fcnya olu\u015fturma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kritik bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Proje, yat\u0131r\u0131mc\u0131 ortaklardan, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131ndan ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan sermaye deste\u011fi almas\u0131na ra\u011fmen, sermaye sa\u011flay\u0131c\u0131lar Ujima ad\u0131na karar alam\u0131yorlar. Aksine fonu ve Ujima’y\u0131, Boston’daki (Roxbury, Dorchester ve Mattapan) beyaz olmayan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 mahallelerinden \u00fcyeler y\u00f6netiyor. <\/p>\n\n\n\n

Ujima’n\u0131n ili\u015fkilerini geli\u015ftirmeye odaklanmas\u0131, payda\u015flar\u0131n ideolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kurmaya da yard\u0131mc\u0131 oluyor. Evans, Ujima’y\u0131\u2019 “yeni bir d\u00fcnya yaratma projesi” olarak tan\u0131ml\u0131yor. Ujima “s\u0131rada ne var \u00e7\u00fcnk\u00fc onu yap\u0131yoruz”, “gelece\u011fi yaratmak i\u00e7in elimizden geleni yap\u0131yoruz\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 Olarak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Son on y\u0131lda Massachusetts’te dayan\u0131\u015fma ekonomisi hareketinin h\u0131zla geli\u015fmesi, ekonominin \u00e7e\u015fitli ve dinamik oldu\u011funu ve kapitalizmin d\u0131\u015f\u0131ndaki de\u011ferleri, ili\u015fkileri ve kurumlar\u0131 hayata ge\u00e7irebilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, dayan\u0131\u015fma ekonomisin \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131 farkl\u0131 siyasi y\u00f6nelimlerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7e\u015fitli siyasi projelerle de i\u00e7 i\u00e7edir. Reformist siyaset gibi, toplumsal adalet siyaseti de devletten politika talep etme gibi bir duruma saplan\u0131p kalabilir.<\/p>\n\n\n\n

Massachusetts\u2019de SEI ve Ujima, kendi y\u00f6ntemleriyle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir siyaset geli\u015ftirmekte; ancak \u00e7e\u015fitli gerilimler ve zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131rlar. Yeni d\u00fcnyalar olu\u015fturmak i\u00e7in efendinin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmak zor ve karma\u015f\u0131k bir i\u015ftir. SEI gruplar\u0131, dayan\u0131\u015fma konseptini tart\u0131\u015fmak, \u00f6\u011frenmek, uygulamak ve dayan\u0131\u015fma ekonomisi projeleri geli\u015ftirmek i\u00e7in alanlar olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Ancak, SEI hala k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015ftur ve SEI\u2019nin fon ortaklar\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan hibeye k\u0131smen de olsa finansal olarak ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n

Mevcut ekonomik ve siyasi paradigman\u0131n tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiriyor olmas\u0131 ve farkl\u0131 bi\u00e7imlerde par\u00e7alanmas\u0131 dayan\u0131\u015fma ekonomisi aktivistlerine daha fazla dikkat \u00e7ekmekte ve onlar i\u00e7in f\u0131rsatlar yaratmaktad\u0131r. Ancak tek d\u00fcnya d\u00fczeninin hakimiyeti halen g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Dayan\u0131\u015fma ile yeni d\u00fcnyalar\u0131 olu\u015fturman\u0131n birka\u00e7 farkl\u0131 yolu vard\u0131r: \uf0b7<\/p>\n\n\n\n