{"id":2398,"date":"2023-06-06T11:30:53","date_gmt":"2023-06-06T11:30:53","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=2398"},"modified":"2023-06-06T11:30:53","modified_gmt":"2023-06-06T11:30:53","slug":"bir-dayanisma-ekonomisi-yerdeniz-kooperatifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2023\/06\/06\/bir-dayanisma-ekonomisi-yerdeniz-kooperatifi\/","title":{"rendered":"Bir dayan\u0131\u015fma ekonomisi: YerDeniz Kooperatifi"},"content":{"rendered":"\n<p>Kooperatifimiz LGBT\u0130+&#8217;lar i\u00e7in dost mekanlardan birisi. \u015eugar mekan\u0131z. \u00dcretici ziyaretlerimizde kad\u0131nlarla ayr\u0131 toplant\u0131lar yap\u0131yoruz. Sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 sadece kad\u0131nlar olarak konu\u015fmaya, birbirimizden \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatifimizin temeli Gezi direni\u015fine dayan\u0131yor asl\u0131nda. 2013 y\u0131l\u0131ndaki Gezi eylemlerinden sonra Yo\u011furt\u00e7u Park\u0131 forumunda kurulan at\u00f6lyelerden biri de aktif politika at\u00f6lyesi idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Orada Gezi direni\u015fini ortaya \u00e7\u0131karan nedenleri analiz ettik ve bunlar\u0131 \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta toparlad\u0131k. Bu ba\u015fl\u0131klar talan, otoriterle\u015fme ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fck idi.<\/p>\n\n\n\n<h2>En bildi\u011fimiz alan: G\u0131da<\/h2>\n\n\n\n<p>Birka\u00e7 grup kurduk ve bu konular\u0131 derinlemesine inceledik. \u00d6rg\u00fctlenme modelleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri ise kooperatiflerdi. O d\u00f6nem Sovyetler Birli\u011fi, \u0130spanya, Yugoslavya, Rojava gibi pek \u00e7ok modeli ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Seferihisar gibi yerel belediyecilik \u00f6rneklerine bakt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Park forumlar\u0131nda bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatt\u0131k ve kendi yerelimizde bunu nas\u0131l yapabiliriz konusunu tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Sonras\u0131nda mahalle dayan\u0131\u015fmalar\u0131nda ekolojik pazar tart\u0131\u015fmalar\u0131 kooperatif\u00e7ili\u011fe evrildi ve kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n pratik s\u00fcrecini \u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Farkl\u0131 alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan, i\u00e7lerinde kooperatif\u00e7ilik konusunda deneyimli olan bir ekiple birlikte YerDeniz Kooperatifi\u2019ni kurduk. Kooperatifi kurarken yapmak istedi\u011fimiz her \u015feyi ve hayallerimizi ekledi\u011fimiz bir ana s\u00f6zle\u015fme haz\u0131rlad\u0131k. Bakanl\u0131kta bizim kooperatife s\u00f6zle\u015fmelerde olmayan bir isim verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylelikle resmi ad\u0131m\u0131z S.S. YerDeniz Sosyal \u0130\u015fletme ve Hizmet Kooperatifi oldu. Ana s\u00f6zle\u015fmemizde dayan\u0131\u015fma bankas\u0131 da var, yenilebilir enerji de var, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de, ya\u015fl\u0131 ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 da var. G\u00f6n\u00fcll\u00fclerimizin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir k\u0131sm\u0131n\u0131n mimar, m\u00fchendis olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 teknik elemanlar \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z da var. En iyi bildi\u011fimiz alan g\u0131da olunca \u00e7al\u0131\u015fmaya buradan ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Nas\u0131l \u00e7al\u0131<\/strong><strong>\u015f\u0131yoruz?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda d\u00f6rtl\u00fc bir yap\u0131y\u0131z\u2026 Yelde\u011firmeni, G\u00f6ztepe ve Kuzguncuk\u2019ta g\u0131da kooperatiflerimiz var. Yine Kuzguncuk\u2019ta teknik elemanlar\u0131n bir arada oldu\u011fu YerDeniz At\u00f6lye var. Her bir \u00e7al\u0131\u015fma kendi i\u00e7erisinde \u00f6zerk, kendi kararlar\u0131n\u0131 alabiliyor, ileride isterse ayr\u0131labilirler. \u015eu anda mali ve idari olarak YerDeniz Kooperatifi\u2019ne ba\u011fl\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif modelimiz herkesin gelip \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi, farkl\u0131 pek \u00e7ok alan\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran kapsay\u0131c\u0131 bir model. Yeni kooperatif kurmak isteyen gruplarla da modelimizi payla\u015ft\u0131k, ba\u015fka sosyal i\u015fletme ve hizmet kooperatifleri de kuruldu bu s\u00fcre\u00e7te.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif modelimizi herkesin kendini burada var edebilece\u011fi bir yap\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u015eimdilik kent yoksullar\u0131 ve k\u0131r yoksullar\u0131n\u0131 bir araya getirmek, \u00f6zellikle de kooperatiflerle birlikte \u00e7al\u0131\u015farak k\u0131rda ve kentte birlikte \u00f6rg\u00fctlenebilece\u011fimiz bir mekanizmay\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik krizle birlikte kentte ya\u015fayanlar\u0131n al\u0131m g\u00fc\u00e7leri d\u00fc\u015ft\u00fc. Kent yoksullar\u0131na hem tam zamanl\u0131 hem emek zamanl\u0131 bir istihdam sa\u011flayabilmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatifi hem dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomik bir model olarak hem bir \u00f6rg\u00fctlenme alan\u0131 olarak hem de herkesi bir araya getiren sosyal bir yap\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatifte herkesin her i\u015fle ilgilenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u0130\u015fler konusunda uzmanla\u015fmaya kar\u015f\u0131y\u0131z ve yap\u0131lacak i\u015fler ile d\u00fckkan n\u00f6betlerinde rotasyon uyguluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif i\u015fleyi\u015finde \u00e7e\u015fitli birimlerimiz var. Mali birim, \u00fcr\u00fcn-\u00fcretici birimi, ileti\u015fim birimi gibi birimlerde \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131p, kararlar\u0131 haftal\u0131k toplant\u0131larda konsens\u00fcsle al\u0131yoruz. Konsens\u00fcsle karar alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumlarda konuyla ilgili \u00e7al\u0131\u015ftaylar d\u00fczenliyoruz ve birbirimizi ikna etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz. Ayr\u0131ca kendi aram\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlarla ilgili de i\u00e7 sorunlar toplant\u0131s\u0131 yap\u0131yor, sorunlar\u0131 zamana yaymadan \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Birlikte \u00f6\u011frenerek ve her bir s\u00fcre\u00e7ten g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131kmaya gayret ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Her bir kooperatif d\u00fckkan\u0131n\u0131n kendi yereline uygun bir \u00e7al\u0131\u015fma saati var. Mesela Yelde\u011fimeni\u2019nde bulunan kooperatif d\u00fckkan\u0131 hafta i\u00e7i ve cumartesi g\u00fcnleri saat 12.00 ile 20.00 aras\u0131 hizmet veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pazar g\u00fcn\u00fc kapal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc pazar g\u00fcnleri \u0130BB\u2019nin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00fcretici ve kooperatifler pazar\u0131na kat\u0131l\u0131yoruz. Farkl\u0131 illerden her hafta \u0130stanbul\u2019a gelemeyen kooperatifler ad\u0131na dayan\u0131\u015fma ama\u00e7l\u0131 tezgah a\u00e7\u0131yoruz. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm alanlarda arac\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmak en temel ilkelerimizden. Hem \u00fcreticinin eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almas\u0131 hem de kent yoksullar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131, temiz g\u0131dalara adil fiyatlarla ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif modelimizde kad\u0131nlarla ilgili konular\u0131 kad\u0131n hareketinden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilhamla kendimiz yazd\u0131k. Mesela kad\u0131nlara y\u00f6nelik su\u00e7larda, &#8220;Kad\u0131n\u0131n beyan\u0131 esast\u0131r&#8221; diyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir kad\u0131n birimimiz var. Kad\u0131nlarla ilgili meseleleri kad\u0131nlar olarak konu\u015fuyoruz, sonucu kooperatife deklere ediyoruz, erkeklerle tart\u0131\u015fm\u0131yoruz. Diyelim ki bir taciz vakas\u0131 var. Kad\u0131nlarla h\u0131zl\u0131ca toplan\u0131p karar al\u0131yoruz ve direkt uyguluyoruz. K\u0131nama, uzakla\u015ft\u0131rma gibi \u00e7e\u015fitli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca kooperatifimiz LGBT\u0130+&#8217;lar i\u00e7in dost mekanlardan birisi. \u015eugar mekan\u0131z. \u00dcretici ziyaretlerimizde kad\u0131nlarla ayr\u0131 toplant\u0131lar yap\u0131yoruz. Sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 sadece kad\u0131nlar olarak konu\u015fmaya, birbirimizden \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.&nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Kooperatif olarak neler yapt\u0131k?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Birlikte \u00f6\u011frenmeyi \u00f6nemsiyor, bilmedi\u011fimiz konularda \u00e7evremizle a\u00e7\u0131k ili\u015fki kuruyoruz. Bilginin al\u0131n\u0131r sat\u0131l\u0131r bir meta de\u011fil payla\u015f\u0131labilir bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. At\u00f6lyelerimizi \u00fccretsiz olarak yap\u0131yoruz. Kooperatif g\u00f6n\u00fcll\u00fclerinin \u00f6zne olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Okuma ve \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 mesafeli olunmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7e d\u00f6n\u00fck birlikte \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri \u00f6rg\u00fctl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcreticilerle dayan\u0131\u015fma ve g\u00fcven temelli bir ili\u015fki kurmay\u0131 \u00f6nemsiyor, sorunlar oldu\u011funda nas\u0131l olumlu bir hale getirebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcretici \u00f6demelerini aksatmadan yapabilece\u011fimiz s\u00fcre\u00e7ler \u00fczerine kafa yoruyoruz. \u00dcreticiye hi\u00e7bir \u00fcr\u00fcn\u00fc geri g\u00f6ndermeme konusunda \u00e7abam\u0131z var. \u00dcr\u00fcn\u00fc satmaktan ziyade \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine t\u00fcketicileri dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015farak&nbsp;<strong>yar\u0131-\u00fcretici&nbsp;<\/strong>olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Farkl\u0131 toplumsal kesimlerle dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Hak m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten i\u015f\u00e7ilere g\u0131da deste\u011fi sa\u011fl\u0131yor, \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131nlarla dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri geli\u015ftiriyoruz. Bir\u00e7ok kooperatifin kurulu\u015f s\u00fcrecine aktif destek vererek ana s\u00f6zle\u015fmemizi kendilerine verdik. Temiz g\u0131day\u0131 sadece pestisit kullan\u0131m\u0131 ile ilgili g\u00f6rm\u00fcyoruz. Adapazar\u0131\u2019nda sald\u0131r\u0131y\u0131 u\u011frayan K\u00fcrt i\u015f\u00e7ilerin yan\u0131nda oldu\u011fumuzu kamuoyuna deklere ettik. Mevsimlik i\u015f\u00e7i olarak ba\u015fka b\u00f6lgelere gitmeyip ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgede kooperatif ya da kolektif bir \u00f6rg\u00fctlenme geli\u015ftiren kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmeleri ile dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nemsiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nternet sitemiz ile bug\u00fcne kadarki bilgi birikimimizi ve deneyimimizi ortak kullan\u0131ma a\u00e7t\u0131k. D\u00fcnyada alan\u0131m\u0131zla ilgili \u00f6rg\u00fctlenmeleri takip ederek, \u00e7\u0131kan yaz\u0131lar\u0131 \u00e7evirerek sitemizde yay\u0131ml\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>G\u0131da fiyatlar\u0131 bizi nas\u0131l etkiliyor?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Son d\u00f6nemde artan \u00e7oklu krizler sonucunda derin bir yoksulluk ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. Pek \u00e7ok insan asgari \u00fccretle kiralar\u0131n\u0131 bile \u00f6deyemez duruma geldi ve b\u00f6yle zamanlarda insanlar\u0131n en \u00e7ok k\u0131st\u0131\u011f\u0131 harcamalar\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u0131da harcamalar\u0131 geliyor. G\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemsiyoruz. Arac\u0131y\u0131 ortadan kald\u0131rmam\u0131z\u0131n temel sebeplerinden birisi bu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hem \u00fcreticinin eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almas\u0131 hem de kent yoksullar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131, temiz g\u0131dalara adil fiyatla ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyoruz. Zaman zaman sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 b\u00fcy\u00fck zincir marketlerdeki fiyatlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde fiyat fark\u0131m\u0131z olsa bile \u00e7o\u011fu \u00fcr\u00fcnde neredeyse ayn\u0131 fiyatlar \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131m\u0131za.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatiften al\u0131nan her bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 80\u2019i do\u011frudan \u00fcreticiye gidiyor. \u00dcreticinin kendi yerelinde \u00fcretimine devam etmesine olanak sa\u011flam\u0131\u015f oluyoruz. \u00dcr\u00fcnlerimizin nas\u0131l \u00fcretildi\u011fini biliyor, do\u011frudan \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine dahil olabiliyor, \u00fcretici ile daha dostane ili\u015fkiler kurabiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sistemi&#8217;ni (KOS) hayata ge\u00e7irirken neyin, nas\u0131l, ne kadar ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011fine birlikte karar verebiliyoruz. \u00d6n \u00f6demeli \u00fcr\u00fcn alarak \u00fcr\u00fcn\u00fcn daha uygun fiyatl\u0131 olabilmesini sa\u011flayabiliyoruz. Ancak \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n buradaki en yoksulun bile alabilece\u011fi bir seviyeye gelmesi i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n biraz daha yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gerekiyor. \u015eu anda \u0130stanbul\u2019da kurulan kooperatif say\u0131s\u0131, \u0130stanbul\u2019un n\u00fcfusunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a yetersiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcretici g\u00f6nderdi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin belki y\u00fczde 30&#8217;unu b\u00f6ylesi kolektif, dayan\u0131\u015fmac\u0131 yap\u0131larda eritebiliyor. Geri kalan\u0131n\u0131 maalesef marketlere ve yereldeki t\u00fcccarlara satmak zorunda kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bizim gibi \u00e7al\u0131\u015fan yap\u0131lar\u0131 ne kadar art\u0131rabilirsek \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131 da o oranda d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fimize inan\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Kooperatif\u00e7ilik hareketinin \u00f6n\u00fcnde neler var?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2007-08&#8217;de ba\u015flayan ve d\u00fcnyay\u0131 etkisi alan krizin yap\u0131sal olarak farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerde s\u00fcrmesi hayatta kalma sorununu giderek daha acil hale getirdi. Giderek yoksulla\u015fan milyonlar daha kolektif hayatta kalma bi\u00e7imlerine y\u00f6nelmeye ba\u015flad\u0131lar. Kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesi d\u00fcnya ve T\u00fcrkiye\u2019de giderek daha me\u015fru bir \u00f6rg\u00fctlenmeye d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesinin me\u015fruluk kazanmas\u0131 anti-kapitalist m\u00fccadele s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir e\u015fik olsa da piyasa ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re \u00fcretim yapmak ve sadece ortaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek giderek ana e\u011filim haline d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. K\u00e2r eksenli bir \u00fcretim ve sat\u0131\u015fa odaklan\u0131lmas\u0131 kooperatif\u00e7ilik ve dayan\u0131\u015fma ekonomisi de\u011ferlerinin g\u00f6z ard\u0131 edilmesini de beraberinde getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif ortaklar\u0131 i\u00e7inde i\u015f insanlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 ve karar mekanizmalar\u0131nda etkili olmalar\u0131nda bir sak\u0131nca g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. \u0130\u015fleyi\u015fte \u015firketle\u015fme ve \u00fcr\u00fcn\u00fcn\/hizmetin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 de\u011fil markala\u015fma y\u00f6nelimi ile dayan\u0131\u015fma ekonomisi de\u011fil kapitalist i\u015fletme olma e\u011filimi bask\u0131n olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamuya a\u00e7\u0131k ilanla \u00e7al\u0131\u015fma\/i\u015f arkada\u015flar\u0131 aranmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kapitalist i\u015f ili\u015fkileri ile yakla\u015f\u0131lmas\u0131, Whatsapp mesaj\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f akdinin sona erdirilmesi, zincir marketler gibi her yerde hatta bazen kooperatif olan b\u00f6lgede \u015fube a\u00e7\u0131lmas\u0131, talebin fazla oldu\u011fu \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelinmesi, yerelli\u011fin ortadan kalkmas\u0131, kendilerinin \u00fcretmedi\u011fi \u00fcr\u00fcnlere kooperatif etiketinin bas\u0131larak kendi \u00fcretimi gibi sunulmas\u0131, \u00fcreticilerle \u00f6n anla\u015fma yap\u0131p sonradan anla\u015fmalar\u0131n iptal edilmesi, kooperatif e\u011fitimlerinin neredeyse dijital alanla s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 ve dijital pazarlama e\u011fitimlerine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi en g\u00f6ze batan pratikler.<\/p>\n\n\n\n<p>Kentteki g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yapan kooperatiflerin bir k\u0131sm\u0131 G\u0131da Egemenli\u011fi perspektifini savunurken ve KOS&#8217;u uygularken, sistemli bir \u015fekilde \u00fcretici ziyaretleri ve KOS\u2019u \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak yerine \u00fcr\u00fcnlere analiz yapt\u0131rmay\u0131 savunmaya ba\u015flad\u0131lar. \u00dcreticilere bilgi vermeden \u00fcr\u00fcnlerine analiz yapt\u0131ranlar dahi var.<\/p>\n\n\n\n<p>Kentlerde \u00f6zellikle temiz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dan\u0131n \u00e7ok daha geni\u015f toplumsal kesimler taraf\u0131ndan aran\u0131r hale gelmesi istismar\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kentte g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yapan kooperatifler k\u0131rdaki \u00fcretici kooperatifini b\u00fcy\u00fcmeye zorlam\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 ald\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin bedelini \u00f6dememi\u015f, hatta \u00fcr\u00fcn \u00e7ekmeye devam etmi\u015flerdir. Dayan\u0131\u015fma i\u00e7in \u00fcr\u00fcn al\u0131nan \u00fcretici kooperatiflerine \u00fcr\u00fcnlerini iade etmekte beis g\u00f6rmeyenler mevcuttur. G\u0131da Egemenli\u011fi perspektifi ta\u015f\u0131mayan temiz g\u0131daya ya da kooperatif\u00e7ili\u011fe odaklananlarda ise fonla ya da sermaye kurumlar\u0131n\u0131n deste\u011fi ile \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ok yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendisini kapitalizme alternatif, anti-kapitalist olarak tan\u0131mlayan baz\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelerin birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 kooperatiflerden bilgi saklamas\u0131, \u00fcretici bilgilerini payla\u015fmamas\u0131 not edilmesi gereken noktalardan biridir. Hatta bir kooperatif i\u00e7 ili\u015fkilerinde ya\u015fanan cinsel taciz olay\u0131n\u0131 birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan kooperatiflere iletmemi\u015f, di\u011fer kooperatifler ba\u015fka bir kolektifin kendilerine att\u0131\u011f\u0131 e-posta ile bu durumu \u00f6\u011frenmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer yandan \u00fclkedeki siyasal kampla\u015fman\u0131n yarat\u0131\u011f\u0131 elveri\u015fli ko\u015fullarda&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">yerel<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">y\u00f6netimler&nbsp;<\/a><a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00f6zellikle<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kad\u0131n<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kooperatiflerini<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">siyasal<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">olarak<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kullan\u0131lacak<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">malzeme<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">olarak<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.egeyonhaber.com\/gulnur-ispir-yazdi-kadin-kooperatifciligi-endiseli-gozlem\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">g\u00f6rmektedirler.<\/a>&nbsp;Bu kooperatifler yerel y\u00f6netimlerin uzant\u0131s\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmakta, karar mekanizmas\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan ki\u015fisel \u00e7\u0131kar, ego tatmini, sosyal \u00e7evre, akademik kariyer i\u00e7in kullanma e\u011filiminin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim. Toplumsal muhalefetin\/hareketin \u00e7ok zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda bireylerin her olguya \u201cbana ne faydas\u0131 var?&#8221; sorusu ile yakla\u015fmalar\u0131 kolektif yap\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlere de yakla\u015f\u0131mlar\u0131na da yans\u0131maktad\u0131r. Dayan\u0131\u015fmay\u0131 kendisiyle dayan\u0131\u015fma g\u00f6sterildi\u011fi s\u00fcrece savunan, kendi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fckten sonra ortak kolektif birikime katk\u0131 koymaktan imtina etme hali yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni yasada kooperatif y\u00f6neticilerine e\u011fitim ve sertifikan\u0131n zorunlu hale getirilmesi ile akademide kooperatif ve tar\u0131m e\u011fitimleri patlama yapm\u0131\u015f, kooperatif uzmanlar\u0131 ve \u00fccretli sertifika e\u011fitimleri furyas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzun zamand\u0131r toplumsal muhalefet saflar\u0131nda yayg\u0131n olan sermaye sponsorlu\u011fu ya da fonla \u00e7al\u0131\u015fma bu alana da sirayet etmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015ftaylar, sempozyumlar gibi hem \u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcrecinde hem de \u00fcretim birimleri kurma s\u00fcrecinde fonla \u00e7al\u0131\u015fma giderek yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda i\u015f ayr\u0131m\u0131 yapan, sosyal medya ya da medyada g\u00f6r\u00fcn\u00fcr i\u015flere el atan ya da sadece fikir \u00fcreten ama emek gerektiren i\u015flere el atmayan g\u00f6n\u00fcll\u00fcler de epeyce kalabal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolektifin mekanizmalar\u0131n\u0131 i\u015fletmek, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak yerine dedikodu k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile kolektif mekanizmalardan ka\u00e7\u0131\u015f e\u011filimi vard\u0131r. Kooperatif alan\u0131nda \u00f6\u011frendikleri ya da kooperatifin kolektif birikimini ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmakta sak\u0131nca g\u00f6rmeyenler de \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Birlikte hareket etme noktas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z \u00f6rneklerle dolu bir prati\u011fimiz var. Ge\u00e7mi\u015f tarihsel d\u00f6nemden kalan birlikler b\u00fcrokratik kurumlar olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortak toplant\u0131lar\u0131m\u0131zda kooperatiflerin ticarile\u015fmesi sorununu nas\u0131l a\u015fabiliriz? Kad\u0131n kooperatiflerini nas\u0131l geli\u015ftirebiliriz? Kooperatifleri siyasetlere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisinden nas\u0131l \u00e7\u0131karabiliriz? Bunlar\u0131n hepsini tart\u0131\u015f\u0131yoruz, geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Sonu\u00e7 olarak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u015eimdilerde bir yandan kooperatif mekanlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir yandan da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z depremle birlikte b\u00f6lgedeki kooperatiflerin yaralar\u0131n\u0131 sarmaya, toplumsal dayan\u0131\u015fma ile kooperatiflerin yeniden \u00fcretime ge\u00e7mesine olanak bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bir kampanya d\u00fczenledik ve her bir kooperatifin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 listeledik. Bir k\u0131s\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n giderilmesini sa\u011flad\u0131k ama hala deste\u011fe \u00e7ok ihtiya\u00e7 var. Kooperatif dostlar\u0131yla birlikte bu ihtiya\u00e7lar\u0131 giderece\u011fimize noktas\u0131nda umudumuz b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Depremle birlikte hayat\u0131n her alan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmek gerekti\u011fini bir kez daha g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeniden bir araya gelmenin yollar\u0131n\u0131 bulmal\u0131, el ele verip dayan\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fcy\u00fctmeliyiz. Bu y\u00fczden kooperatifleri g\u0131daya, ekolojiye, eme\u011fe kar\u015f\u0131 yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 ortadan kald\u0131racak, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir d\u00fcnyay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak yap\u0131lar olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Kooperatif\u00e7ilik hayallerle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fey ve bizim hayallerimiz de ufkumuz da \u00e7ok geni\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>(EMK)<\/p>\n\n\n\n<p><em>*Bu yaz\u0131, YerDeniz Kooperatifi internet sitesinde \u00e7\u0131kan &#8220;Kapitalizm, Kriz ve Dayan\u0131\u015fma Ekonomileri&#8221; yaz\u0131s\u0131\u00a0ile kadinisci.org&#8217;da\u00a0yay\u0131mlanan &#8220;YerDeniz b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri i\u015f ba\u015f\u0131nda&#8221;\u00a0r\u00f6portaj\u0131ndan derlenerek haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: https:\/\/m.bianet.org\/biamag\/diger\/279025-bir-dayanisma-ekonomisi-yerdeniz-kooperatifi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kooperatifimiz LGBT\u0130+&#8217;lar i\u00e7in dost mekanlardan birisi. \u015eugar mekan\u0131z. \u00dcretici ziyaretlerimizde kad\u0131nlarla ayr\u0131 toplant\u0131lar yap\u0131yoruz. Sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 sadece kad\u0131nlar olarak konu\u015fmaya, birbirimizden<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,80,35,67,37,36],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2400,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2398\/revisions\/2400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}