{"id":2800,"date":"2026-08-16T15:23:00","date_gmt":"2026-08-16T15:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=2800"},"modified":"2026-08-27T15:44:28","modified_gmt":"2026-08-27T15:44:28","slug":"bianet-tarimda-dayanisma-teknolojileri-halkin-gida-egemenliginin-bir-parcasi-olmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2026\/08\/16\/bianet-tarimda-dayanisma-teknolojileri-halkin-gida-egemenliginin-bir-parcasi-olmali\/","title":{"rendered":"Tar\u0131mda dayan\u0131\u015fma teknolojileri halk\u0131n g\u0131da egemenli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Selma Ero\u011flu<\/strong> <strong>&#8211; Bianet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>As\u0131rlard\u0131r bizi besleyen, g\u0131dam\u0131z\u0131 \u00fcretebildi\u011fimiz bir tar\u0131m becerisine sahibiz. Kendi g\u0131da sistemlerimiz \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olarak, g\u0131da egemenli\u011fi perspektifiyle neyi, nas\u0131l, ne zaman ve kim i\u00e7in \u00fcretece\u011fimize birlikte karar verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Epey bir s\u00fcredir dijitalle\u015fmenin \u00fczerimizdeki etkilerini g\u00f6zlemleme \u015fans\u0131m\u0131z oldu. Bir yandan teknolojinin getirdi\u011fi rahatl\u0131k bize iyi hissettirirken di\u011fer yandan kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin yeniden \u00fcretildi\u011fi bir yap\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Elbette dijitalle\u015fmenin her sekt\u00f6re yans\u0131malar\u0131 ba\u015fka ama en temel ihtiyac\u0131m\u0131z g\u0131da \u00fcretiminin dijitalle\u015fmesi uzun vadede bizi \u015firketlerin insaf\u0131na b\u0131rakacak gibi duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Teknoloji&nbsp;eliyle&nbsp;tar\u0131m&nbsp;sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yeniden \u015fekillendirilmesi, k\u00fc\u00e7\u00fck aile \u00e7ift\u00e7ili\u011fini bitirmenin yan\u0131 s\u0131ra tar\u0131m\u0131 insans\u0131zla\u015ft\u0131rarak kadim tar\u0131m bilgisinin de elimizden al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak politikalar i\u00e7eriyor. T\u00fcm tarlalar\u0131n dronlar kullan\u0131larak haritaland\u0131r\u0131lmas\u0131, tar\u0131m\u0131n birer veriye indirgenmesi ve \u00fcretilen yapay zeka destekli tar\u0131m makinalar\u0131 ile ak\u0131ll\u0131 tar\u0131ma ge\u00e7i\u015f \u00f6z\u00fc itibariyle b\u00fcy\u00fck y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olan k\u0131r arazilerinin, g\u00f6zetim sisteminin birer par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi plan\u0131. Bu planla birlikte \u00e7ift\u00e7i bir veri k\u00f6lesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sermaye \u015firketlerine de ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacak. Ayr\u0131ca trakt\u00f6rlerin bulut sistemlerine ba\u011flanmas\u0131, \u00e7ift\u00e7ilerin tarlalar\u0131n\u0131n sabote edilmesi veya verilerinin \u00e7al\u0131nmas\u0131 gibi siber sald\u0131r\u0131 risklerini de beraberinde getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ak\u0131ll\u0131 tar\u0131m, topraks\u0131z tar\u0131m, dijital tar\u0131m gibi adlarla ortaya konulan teknoloji, end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131 bir \u00fcst a\u015famaya ta\u015f\u0131yarak, daha \u00e7ok verim elde etme, daha \u00e7ok k\u00e2r etme ve \u00f6zellikle k\u0131r n\u00fcfusundaki ya\u015flanmay\u0131 \u00e7\u00f6zecek bir mekanizma olarak pazarlan\u0131yor. Tarla ile ilgili t\u00fcm kararlar\u0131n yapay zeka \u00fczerinden verilmesi \u00e7ift\u00e7iler i\u00e7in \u00fcretim becerilerinin kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ift\u00e7inin topra\u011f\u0131na, yeti\u015ftirdi\u011fi \u00fcr\u00fcne yabanc\u0131la\u015fmas\u0131na, \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin tek tiple\u015fmesine ve \u00e7ift\u00e7inin yerinden edilerek yoksulla\u015fmas\u0131na neden oluyor. Yapay zeka ile donat\u0131lan ve herhangi bir d\u0131\u015f m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131 kendini kilitleyen ak\u0131ll\u0131 tar\u0131m makinalar\u0131 ile \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na da sermaye el koyuyor bir yandan.<\/p>\n\n\n\n<p>John Deere (1) gibi \u00fcn\u00fcn\u00fc tar\u0131m makinalar\u0131 yaparak kazanm\u0131\u015f tekelci bir \u015firket son y\u0131llarda otonom trakt\u00f6rleri piyasaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu trakt\u00f6rler \u00e7ift\u00e7inin en temel \u00fcretim arac\u0131n\u0131 birer bilgisayara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f durumda. \u00d6yle ki \u00e7ift\u00e7i kendi trakt\u00f6r\u00fcnde meydana gelen herhangi bir ar\u0131zaya m\u00fcdahale edemez, trakt\u00f6r\u00fcn\u00fc istedi\u011fi tamirciye g\u00f6t\u00fcremez hale gelmi\u015f durumda. \u015eirketin trakt\u00f6rlere takt\u0131\u011f\u0131 dijital kilitler, son \u00f6zg\u00fcr emek olarak g\u00f6r\u00fclen \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmas\u0131na ve inisiyatif almas\u0131na engel oluyor. Sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 trakt\u00f6rlerin sadece kullan\u0131m haklar\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6ren \u00e7ift\u00e7iler ise dijital kapitalizme kar\u015f\u0131 farkl\u0131 stratejiler geli\u015ftiriyorlar. \u00d6ncelikle \u201cTamir Hakk\u0131 (Right to Repair)\u201d (2) davalar\u0131 a\u00e7an \u00e7ift\u00e7iler ki bu davalar\u0131 kazanarak tekelci firmay\u0131 99 milyon dolar tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm ettiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u015firket, mahkemeye sunulan anla\u015fma uyar\u0131nca, 10 y\u0131l boyunca yetkili servislerine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ar\u0131za tespit yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131, hata kodlar\u0131n\u0131, emisyon s\u0131f\u0131rlama ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ve teknik k\u0131lavuzlar\u0131 \u00e7ift\u00e7ilere ve ba\u011f\u0131ms\u0131z tamircilere a\u00e7mak zorunda kald\u0131.(3)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu m\u00fccadeleler beraberinde \u015fu soruyu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yor. Bu dijital s\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda teknolojiyi kendi yarar\u0131m\u0131za kullanabilece\u011fimiz dayan\u0131\u015fma teknolojileri kurmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ortak m\u00fclkiyeti ile adil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm algoritmalar\u0131 \u00fcretilebilir mi? Amac\u0131m\u0131z teknolojiyi komple reddetmek yerine tabandan, halk yarar\u0131na bir teknolojiyi in\u015faa edebilmenin yol ve y\u00f6ntemlerini aramak tabii.<\/p>\n\n\n\n<p>Esasen halk yarar\u0131na tabandan in\u015fa edilen ahilik gibi, imece k\u00fclt\u00fcr\u00fc gibi dayan\u0131\u015fma pratikleri bu topraklara yabanc\u0131 de\u011fil. \u00d6zellikle kooperatif\u00e7ilik \u00fczerinden bu konuda birikmi\u015f epey deneyim var. Ancak s\u0131ra dijital alandaki yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n, dijital sat\u0131\u015f kanallar\u0131n\u0131n vb. birlikte kullan\u0131m\u0131na gelince orada hala ciddi eksiklikler var. Hali haz\u0131rda var olan ticari uygulamalar hem \u015firketlerin tekelinde hem de dayan\u0131\u015fma ekonomisi ilkelerine g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015f de\u011fil. Dijital sat\u0131\u015f kanallar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin, hizmetlerin etkile\u015fim say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken geri plandaki siyasi derinli\u011fini azalt\u0131yor ve \u00fcr\u00fcn al\u0131m\u0131n\u0131 bilin\u00e7li bir siyasi eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir yandan da bu alanda platform kooperatif\u00e7ili\u011fi \u00fczerinden \u00e7e\u015fitli uygulamalar hayata ge\u00e7irilmi\u015f durumda. Brezilya\u2019da MST (Topraks\u0131z K\u0131r \u0130\u015f\u00e7ileri) i\u00e7in yap\u0131lan uygulama Sementler (4) MST\u2019lilerle bizzat konu\u015fularak olu\u015fturulmu\u015f, a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m olup, hareketin i\u015f b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve y\u00f6netimini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f mesela. Yine Amerika\u2019da Grownby (5) ve Almanya\u2019da Fairmondo (6) \u00e7ift\u00e7ilerin adil bir ticaret yapmas\u0131n\u0131n ve kolay, kullan\u0131labilir bir aray\u00fcz \u00fczerinden dijital sat\u0131\u015f yapabilmelerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor. Dijital platformlar\u0131n halk yarar\u0131na, tabandan, ihtiyaca y\u00f6nelik olarak geli\u015ftirilmesi, teknolojiye kar\u015f\u0131 bir politika \u00fcretme meselesi iken bir yandan da kolektif m\u00fclkiyeti sayesinde \u00e7ift\u00e7iler a\u011f\u0131r mali y\u00fcklerden kurtuluyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak nas\u0131l ki end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131n etkileri anla\u015f\u0131l\u0131nca kapitalist \u015firketler organik tar\u0131m \u00fczerinden \u2018zehirsiz\u2019 g\u0131da \u00fcretimine y\u00f6neldiler ve yeni bir sertifikasyonlu tar\u0131m s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131lar, ayn\u0131 \u015fekilde \u015fimdi de mekanik yolla ot yolan, tohumlar\u0131 eken, bitkinin hangi noktas\u0131na hangi do\u011fal g\u00fcbreyi enjekte edebilece\u011fini bilen k\u0131saca bitkiyi besleyen ve \u00fcr\u00fcn\u00fc sezon sonunda hasat edebilen robotlar (7) geli\u015ftirilmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine bu robotlar ekim, dikim i\u015flerini buluta y\u00fcklenen koordinatlar \u00fczerinden yap\u0131yorlar. \u0130nsan bir yandan tar\u0131mda angarya gibi g\u00f6r\u00fcnen bu ot yolma, bitki besleme, hasat gibi emek yo\u011fun i\u015fleri tar\u0131m zehirleri kullanmadan rahat\u00e7a yapabilecek olman\u0131n nesi k\u00f6t\u00fc ki diyebilir tabii. Ancak toplamda t\u00fcm k\u0131r arazisinin verilerinin anl\u0131k olarak i\u015flenebildi\u011fi, g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi, savunma sistemleri ad\u0131 alt\u0131nda militarizme hizmet edebilecek bu verilerin, co\u011frafya ve insan \u00fczerinde devasa bir g\u00f6zetim ve kontrol sistemine d\u00f6n\u00fc\u015fecek olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ger\u00e7ekten. G\u00f6zetim sistemleri ile kamusal tar\u0131m desteklerinin ili\u015fkilendirildi\u011fi ve tar\u0131m\u0131n \u015firketlerin kontrol\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi, \u00e7ift\u00e7inin \u00fcretimden kopar\u0131larak al\/sata indirgenecek eme\u011fi ve bilginin tekelle\u015fmesi meseleleri de \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken konulardan. Yapay zekay\u0131 kullanmam\u0131z\u0131n do\u011fa ve \u00e7evre \u00fczerindeki maliyetleri de hesaba kat\u0131lmas\u0131 gereken bir ba\u015fka konu. Bu \u00fcretken yapay zekalar\u0131n (8) yap\u0131m s\u00fcrecinde harcanan su ve fosil yak\u0131tlar\u0131n, enerji arz\u0131 \u00fczerinden tahrip edilen topraklar\u0131n ve do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fclerinin uzun vadede iklimi etkileyece\u011fi ve \u00e7evreyi tahrip edece\u011fi a\u015fikar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizi \u015firketlerin insaf\u0131na b\u0131rakan bu teknoloji, \u00fczerinde nefes alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evrenin de her ge\u00e7en g\u00fcn kirlenmesini, temiz su kaynaklar\u0131n\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz t\u00fcketilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Yapay zeka \u00fczerinden yap\u0131lan her i\u015flemde daha fazla fosil yak\u0131ttan elektrik \u00fcretimi sa\u011flan\u0131yor ve daha \u00e7ok i\u00e7ilebilir su so\u011futma sistemlerini aktif tutmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Bize anlat\u0131lan hikayelerde yapay zeka sistemlerinin gezegenin yarar\u0131na oldu\u011fu ve bu teknolojilerin ayn\u0131 zamanda iklim de\u011fi\u015fimine kar\u015f\u0131 bizi koruyaca\u011f\u0131 oluyor. (9) Oysa bize verilenler hikayenin tamam\u0131 de\u011fil. Konular\u0131 halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rmek ve yorumlamak, bize dayat\u0131lan politikalar\u0131 ters y\u00fcz etmek, hikayeyi bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fczden yazmak ve teknolojiye yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 tabandan yeniden in\u015fa etmenin yol ve y\u00f6ntemleri \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Yapay zekan\u0131n sahaflardaki nadir kitaplar\u0131 al\u0131p yok etmesi (10) ve bilgiyi tekeline almas\u0131 gibi meseleler \u00fczerinden teknolojiye ili\u015fkin endi\u015feler ise giderek art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Son d\u00f6nemlerde \u00e7ok fazla say\u0131da kolektif, direni\u015f\u00e7i, yapay zek\u00e2 ve di\u011fer geli\u015fmekte olan teknolojilerin geli\u015ftirilmesinde yeni d\u00fczenlemeler, \u015feffafl\u0131k ve daha fazla hesap verebilirlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyorlar. Ayr\u0131ca teknoloji kar\u015f\u0131tlar\u0131 19. y\u00fczy\u0131ldaki makina k\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n yerini alarak yeni luddistler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yorlar. (11) Do\u011frudan eyleme ge\u00e7en bu kolektifler \/ direni\u015f\u00e7iler altyap\u0131 sistemlerini tahrip ederken, madencilik, savunma sanayi gibi alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketleri de hedef al\u0131yorlar. Teknoloji kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ise \u00fc\u00e7 temel madde \u00fczerinden \u015fekilleniyor. Birincisi \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na el konulmas\u0131 ve \u00fcretim bi\u00e7imlerinin yeniden \u015fekillenmesi \u00fczerinden ekonomik bir tehdit olarak, ikincisi insanlar olarak birbirimizle ve do\u011fayla olan ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131s\u0131 \u00fczerinden ve son olarak insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzun vadede yok edecek bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fclmesinden. \u00c7ok uza\u011fa gitmeye gerek yok. \u0130\u015fgalci \u0130srail\u2019in Filistinliler \u00fczerinde a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bir silah olarak kullanmas\u0131, dronlarla tarlalar\u0131 zehirlemesi, Filistinli \u00e7ift\u00e7ileri yerinden etmek i\u00e7in dijital teknolojileri birer sava\u015f makinas\u0131na \u00e7evirmesi endi\u015felerin yersiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131. (12)<\/p>\n\n\n\n<p>As\u0131rlard\u0131r bizi besleyen, g\u0131dam\u0131z\u0131 \u00fcretebildi\u011fimiz bir tar\u0131m becerisine sahibiz. Kendi g\u0131da sistemlerimiz \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olarak, g\u0131da egemenli\u011fi perspektifiyle neyi, nas\u0131l, ne zaman ve kim i\u00e7in \u00fcretece\u011fimize birlikte karar verebiliriz. Verimlilik ve piyasa ko\u015fullar\u0131 \u00fczerinden bize dayat\u0131lan ak\u0131ll\u0131 tar\u0131m, topraks\u0131z tar\u0131m, robotik tar\u0131m gibi uygulamalara yapay zeka \u00fczerinden olu\u015fturulan otonom sistemlere, algoritmalara mahk\u00fbm de\u011filiz. Bir yandan da end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerinde ki etkilerini hesaba katarsak ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 devam ettirmenin yolunun bu sistemler olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r. Uzun ya\u015fam, bol bol hareket etmek, toprakla i\u015ftigal etmek ve do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7e olmaktan ge\u00e7iyor. Uluslararas\u0131 \u00e7ift\u00e7i \u00f6rg\u00fct\u00fc La via Campesina\u2019n\u0131n g\u0131da egemenli\u011fi tesis edilirse bilge k\u00f6yl\u00fc tar\u0131m\u0131n a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyebilece\u011fine dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. (13)<\/p>\n\n\n\n<p>Kendi g\u0131dam\u0131z\u0131 \u00fcretirken ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz konularda teknolojiyi kendi yarar\u0131m\u0131za modifiye edebiliriz. As\u0131l olarak \u015firketler lehine y\u00fcr\u00fcyen bu s\u00fcrecin, kolektif ak\u0131l ile de\u011fi\u015fip, d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi yeni bir yap\u0131y\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze koymal\u0131y\u0131z. Dayan\u0131\u015fma teknolojileri halk\u0131n g\u0131da egemenli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131 ve halk yarar\u0131na, halk i\u00e7in hizmet vermelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;1)&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.croplife.com\/smart-tech\/more-farmers-are-adopting-john-deeres-see-spray-he%20res-why\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.croplife.com\/smart-tech\/more-farmers-are-adopting-john-deeres-see-spray-he res-why\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>2)&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.kqed.org\/news\/12077465\/to-hack-a-tractor-how-farmers-won-the-right-to-repair\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.kqed.org\/news\/12077465\/to-hack-a-tractor-how-farmers-won-the-right-to-repair<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3)&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.ftc.gov\/news-events\/news\/press-releases\/2026\/07\/ftc-states-secure-settlement-deere-company-advancing-farmers-right-repair\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.ftc.gov\/news-events\/news\/press-releases\/2026\/07\/ftc-states-secure-settlement-deere-company-advancing-farmers-right-repair<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>4)&nbsp;<a href=\"https:\/\/policyreview.info\/articles\/analysis\/platform-cooperativism-brazilian-solidarity-economy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/policyreview.info\/articles\/analysis\/platform-cooperativism-brazilian-solidarity-economy<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>5)&nbsp;<a href=\"https:\/\/coop.grownby.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/coop.grownby.com\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>6)&nbsp;<a href=\"https:\/\/geo.coop\/articles\/fairmondo-cooperatively-owned-online-marketplace\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/geo.coop\/articles\/fairmondo-cooperatively-owned-online-marketplace<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>7)&nbsp;<a href=\"https:\/\/farmdroid.com\/products\/farmdroid-fd20\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/farmdroid.com\/products\/farmdroid-fd20\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>8)&nbsp;<a href=\"https:\/\/geo.coop\/blog\/cooperative-case-against-ai\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/geo.coop\/blog\/cooperative-case-against-ai<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>9)&nbsp;<a href=\"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2026\/07\/16\/tarim-teknolojisi-karsisinda-ozerklik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2026\/07\/16\/tarim-teknolojisi-karsisinda-ozerklik\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>10)&nbsp;<a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/dunya\/internet-tukendi-sira-avrupa-sahaflarinda-yapay-zeka-sir%20ketleri-nadir-kitaplari-tarayip-imha-ediyor-282218\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/gazeteoksijen.com\/dunya\/internet-tukendi-sira-avrupa-sahaflarinda-yapay-zeka-sir ketleri-nadir-kitaplari-tarayip-imha-ediyor-282218<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>11)&nbsp;<a href=\"https:\/\/icct.nl\/publication\/stop-machines-rise-anti-technology-extremism\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/icct.nl\/publication\/stop-machines-rise-anti-technology-extremism<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>12)&nbsp;<a href=\"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2026\/02\/09\/filistin-direnis-ekonomisi-yayimlandi-t%20oprakla-kurulan-direnisin-hikayesi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2026\/02\/09\/filistin-direnis-ekonomisi-yayimlandi-t oprakla-kurulan-direnisin-hikayesi\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>13)&nbsp;<a href=\"https:\/\/viacampesina.org\/en\/2024\/10\/la-via-campesina-to-undff-midterm-forum-we-refuse-to-let-this-be-the-decade-of-the-extinction-of-peasants-farmers-systemic-transformation-mu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/viacampesina.org\/en\/2024\/10\/la-via-campesina-to-undff-midterm-forum-we-refuse-to-let-this-be-the-decade-of-the-extinction-of-peasants-farmers-systemic-transformation-mu\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>(SE\/FY)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>https:\/\/bianet.org\/yazi\/tarimda-dayanisma-teknolojileri-halkin-gida-egemenliginin-bir-parcasi-olmali-322536<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Selma Ero\u011flu &#8211; Bianet As\u0131rlard\u0131r bizi besleyen, g\u0131dam\u0131z\u0131 \u00fcretebildi\u011fimiz bir tar\u0131m becerisine sahibiz. Kendi g\u0131da sistemlerimiz \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olarak,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2801,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,35,37,36],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2800"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2800"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2811,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2800\/revisions\/2811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}