faaliyet alanlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\nKooperatifimizin temeli Gezi direni\u015fine dayan\u0131yor asl\u0131nda. 2013 Y\u0131l\u0131ndaki Gezi eylemlerinden sonra, Yo\u011furt\u00e7u Park Forumu\u2019nda kurulan at\u00f6lyelerden biri de aktif politika at\u00f6lyesi idi. Orada Gezi direni\u015fini ortaya \u00e7\u0131karan nedenleri analiz ettik ve bunlar\u0131 \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta toparlad\u0131k. Bu ba\u015fl\u0131klar kent talan\u0131, otoriterle\u015fme ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fck idi. Birka\u00e7 grup kurduk ve bu konular\u0131 derinlemesine inceledik. \u00d6rg\u00fctlenme modelleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri ise Kooperatiflerdi. O d\u00f6nem Sovyetler Birli\u011fi, \u0130spanya, Yugoslavya, Rojava gibi pek \u00e7ok modeli ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Seferihisar gibi yerel belediyecilik \u00f6rneklerine bakt\u0131k. Park forumlar\u0131nda bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatt\u0131k ve kendi yerelimizde bunu nas\u0131l yapabilirizi tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Sonras\u0131nda mahalle dayan\u0131\u015fmalar\u0131nda ekolojik pazar tart\u0131\u015fmalar\u0131, kooperatif\u00e7ili\u011fe evrildi ve kooperatif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n pratik s\u00fcrecini \u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Bir t\u00fcketim kooperatifi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na evrilen s\u00fcre\u00e7te, daha sonra bir grup olarak o \u00e7al\u0131\u015fmadan ayr\u0131lmak durumunda kald\u0131k <\/p>\n\n\n\n
Farkl\u0131 alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan, i\u00e7lerinde kooperatif\u00e7ilik konusunda deneyimli olan bir ekiple birlikte 2019\u2019da YerDeniz Kooperatifi\u2019ni kurduk. Bakanl\u0131\u011f\u0131n kooperatifler i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 tip s\u00f6zle\u015fmeler vard\u0131r. Biz faaliyet alan\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 tutmamak ad\u0131na yeni bir ana s\u00f6zle\u015fme haz\u0131rlad\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla bakanl\u0131ktan kooperatif s\u00f6zle\u015fmelerinde normalde olmayan bir isim ald\u0131k. B\u00f6ylelikle resmi ad\u0131m\u0131z S.S. YerDeniz Sosyal \u0130\u015fletme ve Hizmet Kooperatifi oldu. Ana s\u00f6zle\u015fmemizde teknik elemanlar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, k\u00fclt\u00fcr sanat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, dayan\u0131\u015fma bankas\u0131, yenilenebilir enerji, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ya\u015fl\u0131 ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 gibi isteyen herkesin kat\u0131labilece\u011fi ve kooperatifin \u00fcst \u015femsiye gibi herkesi sarabilece\u011fi bir \u00e7ok se\u00e7ene\u011fimiz var. En iyi bildi\u011fimiz alan g\u0131da olunca \u00e7al\u0131\u015fmaya buradan ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatifin i\u015fleyi\u015f bi\u00e7imi nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\nAsl\u0131nda d\u00f6rtl\u00fc bir yap\u0131y\u0131z. Yelde\u011firmeni ve G\u00f6ztepe\u2019de olmak \u00fczere g\u0131da kooperatiflerimiz, \u015eile\u2019de agroekoloji uygulama alan\u0131m\u0131z var. Teknik elemanlar ve k\u00fclt\u00fcr sanat alanlar\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Kooperatifimizde uzun s\u00fcredir g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve yar\u0131 profesyonel emek \u00fczerinden i\u015fleyen bir yap\u0131m\u0131z vard\u0131. 2026 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015f\u00e7i kooperatifi olma tart\u0131\u015fmalar\u0131 sonras\u0131nda faaliyet alanlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u0131da & agroekoloji, mimarl\u0131k ve g\u00f6rsel ileti\u015fim & tasar\u0131m olmak \u00fczere 3 ana ba\u015fl\u0131k etraf\u0131nda tam zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bir i\u015f\u00e7i kooperatifi olarak yeniden yap\u0131land\u0131rd\u0131k. Her bir \u00e7al\u0131\u015fma kendi i\u00e7erisinde \u00f6zerk, kendi kararlar\u0131n\u0131 alabiliyor, ileride isterse ayr\u0131labilirler. \u015eu anda mali ve idari olarak YerDeniz Kooperatifi\u2019ne ba\u011fl\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar. Kooperatif modelimiz herkesin gelip \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi, farkl\u0131 pek \u00e7ok alan\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran, kapsay\u0131c\u0131 bir model. Kooperatifi hem dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomik bir model olarak, hem bir \u00f6rg\u00fctlenme alan\u0131 olarak, hem de herkesi bir araya getiren sosyal bir yap\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatif i\u015fleyi\u015finde ihtiyaca g\u00f6re \u00e7e\u015fitli birimlerimiz var. Ara\u015ft\u0131rma gereken konularda birimlerde \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131p, kararlar\u0131 haftal\u0131k toplant\u0131larda konsens\u00fcsle al\u0131yoruz. Konsens\u00fcsle karar alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumlarda konuyla ilgili \u00e7al\u0131\u015ftaylar d\u00fczenliyoruz ve birbirimizi ikna etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yoruz. Ayr\u0131ca kendi aram\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlarla ilgili de i\u00e7 sorunlar toplant\u0131s\u0131 yap\u0131yor, sorunlar\u0131 zamana yaymadan \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Birlikte \u00f6\u011frenerek ve her bir s\u00fcre\u00e7ten g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131kmaya gayret ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatifin sorunsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 temel konulardan birisi olarak g\u0131da krizi kavram\u0131ndan bahsedebiliriz. Kooperatif, \u00f6zellikle 2007-2008\u2019den itibaren, kapitalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 krizle bir\u00e7ok krizin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131yla birlikte, g\u0131da krizinin ve g\u0131da enflasyonunun da ciddi sorunlar haline geldi\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. Sizce g\u0131da enflasyonunun ve g\u0131da krizinin temel sebepleri neler?<\/strong><\/p>\n\n\n\nG\u0131da krizine ve a\u00e7l\u0131\u011fa \u00e7are olarak pazarlanan end\u00fcstriyel tar\u0131m, yerel ve kendine yeterli \u00fcretim d\u00f6ng\u00fclerini par\u00e7alayarak g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerini, fiyatlar\u0131 uluslararas\u0131 borsalarda belirlenen ticari metalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. \u00c7ok az say\u0131da tekelci \u015firketin tohumu ve g\u0131day\u0131 kontrol etmesi bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131da krizinin en \u00f6nemli nedenlerinden biridir. Ayr\u0131ca end\u00fcstriyel tar\u0131m end\u00fcstriyel girdiler ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ki bu da fiyatlar\u0131n s\u00fcrekli artmas\u0131na neden oluyor. <\/p>\n\n\n\n
2007-2008 krizinden beri d\u00fcnyada \u00e7\u0131kan ayaklanmalar\u0131n pek \u00e7o\u011fu g\u0131da ayaklanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndaki ba\u015fat etken temel g\u0131da fiyatlar\u0131na yap\u0131lan zamlard\u0131r. Ard\u0131ndan gelen covid-19 salg\u0131n\u0131, iklim de\u011fi\u015fimi ve ithalata dayal\u0131 g\u0131da tedari\u011fi politikalar\u0131 g\u0131da krizini daha da derinle\u015ftirdi. Bir zamanlar tah\u0131l ambar\u0131 olan T\u00fcrkiye\u2019nin pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fc ithal etmesi ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ki i\u00e7lerinde hayvan yemi olarak kullan\u0131lan samanda var. \u0130thal edilen tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin tedari\u011finde \u00e7\u0131kan sorunlarda fiyatlar\u0131 art\u0131ran ba\u015fka bir etken olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyan\u0131n her yerinde yerel \u00fcreticilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli k\u00f6yl\u00fc \u00fcretiminin tasfiyesi ve tar\u0131m\u0131n uluslararas\u0131 tekellerin eline ge\u00e7mesi sonucu g\u0131da krizi giderek a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yor. Emperyalistler aras\u0131 rekabet ve sava\u015flar nedeniyle g\u0131daya eri\u015fim konusunda daha da a\u011f\u0131r bir d\u00f6nem bizi bekliyor.<\/p>\n\n\n\n
YerDeniz Kooperatifi\u2019nin gerek pratik gerek teorik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131n\u0131 sahiplendi\u011fini ve kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. YerDeniz Kooperatifi\u2019nin g\u0131da egemenli\u011fine dair bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 anlatabilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\nG\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131 \u201cYe\u015fil Devrim\u201de kar\u015f\u0131 tabandan y\u00fckselen bir politika asl\u0131nda. \u201cYe\u015fil Devrim\u201dle birlikte g\u0131dan\u0131n kontrol\u00fc ulus\u00f6tesi \u015firketlerin eline ge\u00e7ti, topraklar \u00e7orakla\u015ft\u0131, halklar yoksullu\u011fa ve a\u00e7l\u0131\u011fa mahk\u00fbm oldu. \u201cYe\u015fil Devrim\u201d bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131 insan\u0131n toprakla, g\u0131dayla, k\u00fclt\u00fcrle ve ne yaz\u0131k ki insanla ili\u015fkisini zaman i\u00e7inde kopard\u0131. \u201cYe\u015fil Devrim\u201dle hayata ge\u00e7irilen end\u00fcstriyel tar\u0131mda y\u00fcksek d\u00fczeyde, yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanan zararl\u0131 pestisitlerin, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131m\u0131za, g\u0131dam\u0131za, ekosisteme ve bizzat hayat\u0131m\u0131za yap\u0131lan bu neoliberal sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 topyek\u00fcn bir direni\u015f ba\u015flad\u0131 ve g\u0131da egemenli\u011fi \u00fczerinden, tabandan filizlenen bir halk hareketi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2007\u2019de La Via Campesina \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Mali\u2019de yap\u0131lan D\u00fcnya G\u0131da Egemenli\u011fi Forumu g\u0131da egemenli\u011fi i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Biz de kooperatif olarak bu forumdan \u00e7\u0131kan g\u0131da egemenli\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131 ile hareket ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n
G\u0131da egemenli\u011fi; g\u0131da sisteminin yerelle\u015ftirilmesi, g\u0131dan\u0131n geleneksel y\u00f6ntemlerle \u00fcretilmesi, toplumun her kesiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uygun g\u0131daya eri\u015fim hakk\u0131, k\u00f6yl\u00fclerin meralar, ormanlar, dereler, tohumlar, tar\u0131msal arazilere eri\u015fiminin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bilge k\u00f6yl\u00fc tar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bilginin ticarile\u015ftirilmeden ku\u015faklara aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ekolojik bir tar\u0131m modelinin in\u015fa edilmesi olarak b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir sistemi ifade eder. G\u0131da egemenli\u011fi; g\u0131da meselesini s\u0131n\u0131fsal bir mesele, toplumsal cinsiyet meselesi, g\u00f6\u00e7men meselesi, mevsimlik i\u015f\u00e7i meselesi ve do\u011fa meselesi olarak g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u015fekilde bir g\u0131da egemenli\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131na dair daha detayl\u0131 bilgi i\u00e7in Nyeleni Bildirgesinin incelenmesini de yararl\u0131 buluyoruz.<\/p>\n\n\n\n
G\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131, yine Kooperatif\u2019in de\u011findi\u011fi bir ba\u015fka kavram olan g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131ndan nas\u0131l ayr\u0131l\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\nG\u0131da g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131 daha \u00e7ok sermaye taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bir kavram olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u201cg\u0131dalar\u0131n hasat edilmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131, i\u015flenmesi, haz\u0131rlanmas\u0131, depolanmas\u0131 ve son t\u00fcketiciye sunulmas\u0131 s\u00fcrecinde g\u0131da kaynakl\u0131 rahats\u0131zl\u0131klara ya da hastal\u0131klara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal nitelikteki \u00e7e\u015fitli risk unsurlar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek, zarars\u0131z k\u0131lacak ya da elimine edecek yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ele alan\u201d bir kavram olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
La Via Campesina g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n, g\u0131da sistemlerinin sosyal kontrol\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyarak \u015f\u00f6yle diyor; \u201cG\u0131da g\u00fcvenli\u011fi maddelerine bak\u0131nca, insanlar\u0131n hapishanede ya da bir diktat\u00f6rl\u00fck alt\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde yiyecek alabilmeleri tamamen m\u00fcmk\u00fcn gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, oysa bu tan\u0131mlama toplumsall\u0131ktan tamamen uzakt\u0131r. G\u0131da temel bir insan hakk\u0131d\u0131r. Bu hak ancak g\u0131da egemenli\u011finin garanti edildi\u011fi bir sistemde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. G\u0131da egemenli\u011fi, her milletin, k\u00fclt\u00fcrel ve \u00fcretken \u00e7e\u015fitlili\u011fine sayg\u0131l\u0131, temel besinlerini \u00fcretme kapasitesini s\u00fcrd\u00fcrme ve geli\u015ftirme hakk\u0131d\u0131r. Kendi yeme\u011fimizi kendi topraklar\u0131m\u0131zda \u00fcretme hakk\u0131m\u0131z var. G\u0131da egemenli\u011fi, ger\u00e7ek g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin bir \u00f6n \u015fart\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Biz de g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin teminat\u0131n\u0131n g\u0131da egemenli\u011fi oldu\u011funu savunuyoruz ve mevcut sistemler de\u011fi\u015fmedik\u00e7e g\u0131da g\u00fcvenli\u011finden de bahsedilemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00d6zellikle \u015fimdilerde bakanl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 say\u0131lar\u0131 30 binlere varan ta\u011f\u015fi\u015f listelerinin bunun kan\u0131t\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. <\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde; sava\u015flar\u0131n, ekok\u0131r\u0131m\u0131n, yoksullu\u011fun ve do\u011fal felaketlerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyut g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, g\u0131da krizi nas\u0131l yorumlanabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\nB\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde halklar\u0131n g\u0131daya eri\u015fimini zorla\u015ft\u0131ran meseleler elbette. G\u0131da krizinin en temel nedenlerinden birinin g\u0131dan\u0131n temel bir hak olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, k\u00e2r getiren bir sekt\u00f6r olarak g\u00f6r\u00fclmesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunun bir \u00f6rne\u011fini ABD\u2019nin hegemonik olarak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u0130ran sava\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131`ndan ge\u00e7i\u015fler k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131nda kimyasal g\u00fcbre tedarik edemeyen end\u00fcstriyel g\u0131da \u00fcreticisi, azalan k\u00e2r\u0131n\u0131 h\u0131zla \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131na yans\u0131tarak krizi ranta \u00e7evirdi. Ayr\u0131ca Filistin`de devam eden sava\u015fla birlikte, Filistinli \u00e7ift\u00e7ilerin tarlalar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131, kimyasallarla zehirlenmesi, a\u011fa\u00e7lar\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi, su kuyular\u0131n\u0131n beton d\u00f6k\u00fclerek kapat\u0131lmas\u0131 gibi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalarla a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n bir sava\u015f y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olduk.<\/p>\n\n\n\n
Bizce d\u00fcnyada yeterince g\u0131da \u00fcretiliyor ve daha uzun y\u0131llar g\u0131da \u00fcretilme kapasitesi de mevcut. Ancak k\u00e2r i\u00e7in \u00fcretilen g\u0131da ve eme\u011fi ile ge\u00e7inmek zorunda olan milyarlarca insan\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck gelirlerle ya\u015famaya zorlanmas\u0131 veya i\u015fsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 bir kontrol etme y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131lan g\u0131da krizini daha da art\u0131racak gibi duruyor. T\u00fcm bu sorunlar\u0131n g\u0131da \u00fczerindeki etkileri i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm de yine bu temel meseleye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vererek bulunabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n\u0130\u00e7erisinde bulundu\u011fumuz bu g\u00fcncellikte kooperatif kendini nerede konumland\u0131r\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\nBiz \u00f6ncelikle kendimizi anti-kapitalist dayan\u0131\u015fma ekonomisi olarak tan\u0131ml\u0131yoruz ve k\u00e2r etmeyi de\u011fil dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nceliyoruz. Dayan\u0131\u015fma ekonomisini bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6r\u00fcyoruz, sadece kentliler i\u00e7in do\u011fal g\u0131da getirmiyoruz. \u00dcreticileri \u00fcretime devam etmesi, do\u011fan\u0131n korunmas\u0131, insani ya\u015fam \u00fccreti gibi pek \u00e7ok konuyu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131yoruz. Kooperatifte \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131 belirlerken adil fiyat ilkesini uyguluyoruz. Herkesin insani ge\u00e7imlik gelirini kazanaca\u011f\u0131 bir modeli esas al\u0131yoruz. \u0130nsani ya\u015fam i\u00e7in gelir kriterimiz var ve i\u015f\u00e7i kooperatifi olmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Yerel y\u00f6netimlerle g\u00fcc\u00fcm\u00fcz do\u011frultusunda ili\u015fki kuruyor, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 koruyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Birlikte \u00f6\u011frenmeyi \u00f6nemsiyor, bilmedi\u011fimiz konularda \u00e7evremizle a\u00e7\u0131k ili\u015fki kuruyoruz. Bilginin al\u0131n\u0131r sat\u0131l\u0131r bir meta de\u011fil payla\u015f\u0131labilir bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. At\u00f6lyelerimizi \u00fccretsiz olarak yap\u0131yoruz. Kooperatif g\u00f6n\u00fcll\u00fclerinin \u00f6zne olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Okuma ve \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 mesafeli olunmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7e d\u00f6n\u00fck birlikte \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri \u00f6rg\u00fctl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcreticilerle dayan\u0131\u015fma ve g\u00fcven temelli bir ili\u015fki kurmay\u0131 \u00f6nemsiyor, sorunlar oldu\u011funda nas\u0131l olumlu bir hale getirebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00dcr\u00fcn\u00fc satmaktan ziyade \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine t\u00fcketicileri dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015farak yar\u0131-\u00fcretici olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz. \u00dcretici ziyaretleri ile \u00fcr\u00fcnle ilgili ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z beyanlar\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fcyor, Kat\u0131l\u0131mc\u0131 Onay Sitemini (KOS)\u2019u hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in pratik ad\u0131mlar at\u0131yoruz. \u00dcr\u00fcn ve \u00fcreticilerle ilgili geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri \u00fcreticilerle konu\u015fuyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Farkl\u0131 toplumsal kesimlerle dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Hak m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten i\u015f\u00e7ilere g\u0131da deste\u011fi sa\u011fl\u0131yor, erkek \u015fiddetine u\u011frayan kad\u0131nlarla dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri geli\u015ftiriyoruz. Pazarlar\u0131n halk\u0131n g\u0131daya ula\u015fma s\u00fcrecinde \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7in \u0130BB \u00dcretici ve Kooperatifler Pazar\u0131nda 4 seneye yak\u0131n bir s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Pazarlar\u0131n sadece \u00fcr\u00fcn al\u0131nan yerler de\u011fil, g\u0131daya dair her \u015feyin konu\u015fuldu\u011fu bir zemin olmas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131z. Bir\u00e7ok kooperatifinin kurulu\u015f s\u00fcrecine aktif destek verdik. Temiz g\u0131day\u0131 sadece pestisit kullan\u0131m\u0131 ile ilgili g\u00f6rm\u00fcyoruz. Mevsimlik i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 hak gasplar\u0131n\u0131 ya da bulunduklar\u0131 b\u00f6lgede kooperatif ya da kolektif bir \u00f6rg\u00fctlenme geli\u015ftirmelerini \u00f6nemsiyor, bu konularda dayan\u0131\u015fma pratiklerini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u015eimdi aktif olmasak da bir d\u00f6nem \u0130stanbul \u0130\u015f\u00e7i Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi Meclisi Beslenme \u00c7al\u0131\u015fma grubuna katk\u0131 verdik.<\/p>\n\n\n\n
Websitesi ile bug\u00fcne kadarki bilgi birikimimiz ve deneyimimizi ortak kullan\u0131ma a\u00e7t\u0131k. Bu konudaki birikimlerimizi kitapla\u015ft\u0131rd\u0131k. D\u00fcnyada alan\u0131m\u0131zla ilgili \u00f6rg\u00fctlenmeleri takip ederek \u00e7\u0131kan yaz\u0131lar\u0131 \u00e7evirerek, sitemizde yay\u0131ml\u0131yoruz. Filistinli \u00e7ift\u00e7ilerle dayan\u0131\u015fmak amac\u0131yla kitap \u00e7\u0131kard\u0131k. Biliyoruz ki dayan\u0131\u015fma ekonomileri birlikte d\u00f6n\u00fc\u015fme \u00f6rg\u00fctlenmeleridir. Kooperatiflerin bulunduklar\u0131 semtlerde g\u00f6n\u00fcll\u00fc mekanizmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kooperatif dostlar\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131 da geli\u015ftirerek semt\/mahalle \u00f6l\u00e7e\u011finde \u00f6rg\u00fctlenmeyi geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatif, sorunsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 temel meseleler -g\u0131da krizi ve g\u0131da enflasyonu gibi- i\u00e7in nas\u0131l alternatifler \u00fcretebilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\nBu alanda y\u0131llardan beri \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6rg\u00fctlenmeler var. Bu \u00f6rg\u00fctlenmelerin d\u0131\u015f\u0131nda k\u0131rda yeni kurulan \u00fcretim kooperatifleri, kentte g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yapan kooperatifler, g\u0131da topluluklar\u0131 var. Kapitalizmin krizine iklim krizi ve ekolojik krizin eklendi\u011fi a\u011f\u0131r bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7iyoruz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde g\u0131da \u00f6rg\u00fctlenmelerinin iklim krizine, ekolojik y\u0131k\u0131ma ve ticarile\u015fmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi de i\u00e7eren dayan\u0131\u015fma ekonomileri zemininde, yeni bir perspektifi birlikte in\u015fa etmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunun i\u00e7inde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmal\u0131y\u0131z s\u00f6ylemi de\u011fil D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc anla\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak; k\u0131r ve kentte birlikte \u00f6rg\u00fctlenerek k\u0131r kent ili\u015fkisini kuracak \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcrecine ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca sendikal \u00f6rg\u00fctlenme ile kooperatif \u00f6rg\u00fctlenmesinin birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u0131da egemenli\u011fi platformu gibi modellere ihtiya\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u0130\u015f yerlerinde ve ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131zda yeterli, dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fman\u0131n birlikte m\u00fccadele ile ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine inan\u0131yoruz. <\/p>\n\n\n\n
Kooperatiflerin bu konularda yapabilecekleri neler?<\/strong><\/p>\n\n\n\nKooperatifler kentte ve k\u0131rda do\u011fal, sa\u011fl\u0131kl\u0131, adil fiyatl\u0131 g\u0131da \u00fcretiminin ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n temel ara\u00e7lar\u0131ndan birisi olarak sadece g\u0131da \u00fcretimine de\u011fil geri plan\u0131ndaki \u00fcretim ili\u015fkileri ve \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine de odaklanan, insani gelirden, toplumsal cinsiyet meselesine pek \u00e7ok soruna de\u011finen geni\u015f bir perspektiften meseleyi ele al\u0131yorlar. B\u00f6ylelikle bir yandan do\u011fa dostu, insani bir \u00fcretim s\u00fcreci in\u015fa ederken di\u011fer yandan kentliler sofralar\u0131na gelen a\u015f\u0131n t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerine d\u00e2hil oluyorlar. Kooperatifler ortak i\u015f yapman\u0131n, kolektif ak\u0131lla \u00fcretmenin, dayan\u0131\u015fmayla g\u00fc\u00e7lenmenin pratiklerini ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bireysellikten \u00e7\u0131k\u0131p \u00f6zne olarak, ya\u015fam\u0131n tam da ezilenler cephesinden yeniden in\u015faa edilmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. K\u00e2r eksenli olmayan, yerelde \u00fcretimi te\u015fvik eden, hem k\u0131rda hem kentte birlikte hareket eden bir m\u00fccadele ekseninde ilerliyorlar. <\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca bizim gibi kentte var olan kooperatifler, g\u0131dan\u0131n son kullan\u0131c\u0131ya ula\u015fmas\u0131nda aradaki arac\u0131lar\u0131n (Bir \u00fcr\u00fcn \u0130stanbul\u2019a gelene kadar 7 ayr\u0131 noktadan ge\u00e7iyor) kalkmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, g\u0131day\u0131 do\u011frudan \u00fcreticiden temin etti\u011fi i\u00e7in hem \u00fcretici hem de t\u00fcketici taraf\u0131nda adil fiyat uygulamas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yorlar. Kooperatif \u00fcr\u00fcn\u00fc do\u011frudan \u00fcreticiden ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kooperatiften al\u0131nan her bir \u00fcr\u00fcne \u00f6denen para do\u011frudan \u00fcreticiye gitmi\u015f oluyor. \u00dcretici adil fiyatlarla \u00fcretim yaparak hayat\u0131n\u0131 idame ettirebildi\u011fi i\u00e7in \u00e7ift\u00e7ilik yapmaya devam edebiliyor. <\/p>\n\n\n\n
\u00dcreticilerle yak\u0131n ili\u015fkilerimizden dolay\u0131 neyi, nas\u0131l, ne kadar ve hangi ko\u015fullarda \u00fcrettiklerini biliyoruz. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015farak planlamalar\u0131na destek vermi\u015f oluyor ve insanlar aras\u0131nda yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcven ili\u015fkisini dayan\u0131\u015fma zemininde yeniden tesis etme yolunda ad\u0131mlar at\u0131yoruz. K\u0131sacas\u0131 g\u0131da egemenli\u011fi perspektifi ile hareket eden dayan\u0131\u015fma ekonomileri olarak ya\u015fam\u0131n birlikte \u00f6rg\u00fctlenmesinde m\u00fctevaz\u0131 ad\u0131mlar at\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kooperatif\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 end\u00fcstriyel g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcne bir alternatif \u00fcretebilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\nEnd\u00fcstriyel tar\u0131m, kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri i\u00e7inde yap\u0131lan tar\u0131md\u0131r ve bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda kapitalizm nas\u0131l bir kriz i\u00e7indeyse end\u00fcstriyel tar\u0131m da ya\u015fanan krizin ana sebeplerinden biridir. Dolay\u0131s\u0131yla sorunlara neden olanlar zaten \u00e7\u00f6z\u00fcm olamazlar. Bunun i\u00e7in halklar\u0131n G\u0131da Egemenli\u011fi perspektifini savunuyoruz. Yani g\u0131da meselesi g\u0131da egemenli\u011fi tan\u0131m\u0131nda da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bir s\u0131n\u0131f, ekoloji, toplumsal cinsiyet, g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i ve mevsimlik i\u015f\u00e7i meselesidir ayn\u0131 zamanda. Yeni bir toplumsal ili\u015fki bi\u00e7imini tahayy\u00fcl etme ve kurma perspektifidir.<\/p>\n\n\n\n
Agroekoloji bu m\u00fccadelenin \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan biridir. \u00d6rg\u00fctl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fcler hali haz\u0131rda d\u00fcnya g\u0131da \u00fcretiminin %35\u2019ine yak\u0131n\u0131n\u0131 \u00fcretiyorlar. Tabii tar\u0131mda sorunlar\u0131n temel kayna\u011f\u0131 uluslararas\u0131 g\u0131da tekelleri ve D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc ile yap\u0131lan tar\u0131m anla\u015fmalar\u0131d\u0131r. La Via Campesina DT\u00d6\u2019ye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir hat izledi. Bug\u00fcn de DT\u00d6\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmadan bir tar\u0131m politikas\u0131 \u00fcretilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu ise bize yeni bir alternatif g\u0131da sisteminin ancak anti-kapitalist bir zeminde ele al\u0131nabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Genelde 8 milyar insan\u0131 nas\u0131l doyuraca\u011f\u0131z ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc diye bir anlay\u0131\u015f var ancak halk\u0131n yedi\u011fi g\u0131dan\u0131n 1\/3\u2019\u00fcnden fazlas\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiler taraf\u0131ndan \u00fcretiliyor<\/a>. End\u00fcstriyel g\u0131da sekt\u00f6r\u00fc kimi doyuruyor? Bu sekt\u00f6r\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu y\u0131k\u0131mdan nas\u0131l kurtulabiliriz?<\/strong><\/p>\n\n\n\nBa\u015flamadan \u00f6nce FAO\u2019nun eski ama yayg\u0131n bilinen verisini g\u00fcncelledi\u011fini tekrar etmekte fayda var. FAO 2014 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporda d\u00fcnya g\u0131da \u00fcretiminin %70\u2019nin aile \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ile \u00fcretildi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. 2021 y\u0131l\u0131nda bunda \u00f6l\u00e7ek bazl\u0131 d\u00fczeltmeye gitti \u00e7\u00fcnk\u00fc eski veri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00fcretimleri de sadece bir aileye ait olma kriteri \u00fczerinden i\u00e7ermekteydi. G\u00fcncel veri bize 2 hektardan k\u00fc\u00e7\u00fck topra\u011fa sahip olanlar\u0131n g\u0131dan\u0131n \u00fc\u00e7te birini \u00fcretti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
8 Milyar insan\u0131 nas\u0131l doyuraca\u011f\u0131z sorusu asl\u0131nda i\u00e7inde d\u00fcnya n\u00fcfusuna yeti\u015fmeyen bir \u00fcretim oldu\u011fu \u00f6n kabul\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan bir sorudur. Oysa mevcut \u00fcretilen g\u0131da d\u00fcnya n\u00fcfusunu beslemeye yetmektedir. Bu soru, end\u00fcstri 4.0 ile takviye edilen ak\u0131ll\u0131 tar\u0131m, topraks\u0131z tar\u0131m, GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015ftirilmesi, yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 vb i\u00e7eren bir tar\u0131m\u0131n kurtar\u0131c\u0131 oldu\u011fu mitini beslemek i\u00e7in g\u00fcndemde tutulmaktad\u0131r. Dedi\u011fimiz gibi hali haz\u0131rda d\u00fcnyada \u00fcretilen g\u0131dan\u0131n \u00fc\u00e7te birini 2 hektardan k\u00fc\u00e7\u00fck topra\u011fa sahip k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmeleri taraf\u0131ndan sa\u011flamaktad\u0131r. O zaman mesele bu \u00fcretti\u011fimiz g\u0131dan\u0131n kime, nas\u0131l ula\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kent n\u00fcfusunun k\u0131r n\u00fcfusunu ge\u00e7ti\u011fi d\u00fcnyam\u0131zda kentlerin yoksul b\u00f6lgeleri \u201cg\u0131da \u00e7\u00f6lleri\u201d olarak tan\u0131mlanan, sebze meyveye ula\u015f\u0131lamayan geni\u015f bir n\u00fcfusu bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. “G\u0131da \u00e7\u00f6lleri”nde end\u00fcstriyel g\u0131dan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u0131daya ula\u015famazs\u0131n\u0131z, dolay\u0131s\u0131yla bu g\u0131day\u0131 satan marketlere mahk\u00fbm olursunuz. Yani end\u00fcstriyel g\u0131dan\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131 as\u0131l olarak yoksul, geni\u015f emek\u00e7i kesimlerdir.<\/p>\n\n\n\n
End\u00fcstriyel g\u0131da \u00fcretimi sistemine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7in ise halklar\u0131n g\u0131da egemenli\u011fi perspektifini benimsemesi gerekiyor. Neyin, ne kadar, nerede, nas\u0131l ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011finin karar\u0131n\u0131 birlikte verebildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u0131da egemenli\u011finden s\u00f6z edebiliriz. Bu ise ancak geleneksel bilgiyi i\u00e7eren, agroekolojik uygulamalar\u0131 olan bilge-k\u00f6yl\u00fc tar\u0131m\u0131n ve g\u0131da \u00fcretiminin \u00fclke, b\u00f6lge ve d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu planlama ve uygulaman\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131ndan biri yerel ve b\u00f6lgesel \u00f6l\u00e7ekte kooperatif a\u011flar\u0131yla, i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini i\u00e7eren g\u0131da egemenli\u011fi platformlar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n\n\n\n
G\u0131da enflasyonunu yoksulla\u015fman\u0131n en \u00f6nemli yeniden \u00fcretim mekanizmalar\u0131ndan biri haline geldi\u011fini kabul edersek. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye gibi \u00fccretlerin sistematik olarak bask\u0131land\u0131\u011f\u0131 ekonomilerde g\u0131da enflasyonu, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ya\u015fam standard\u0131n\u0131 en h\u0131zl\u0131 ve en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcren ara\u00e7lardan biri haline geliyor. Bu ba\u011flamda g\u0131da enflasyonunu sermaye birikim rejiminin emek \u00fczerindeki tahakk\u00fcm ara\u00e7lar\u0131ndan biri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir miyiz? Bu ba\u011flamda m\u00fccadelenin seyri ve i\u00e7eri\u011fi sizce nas\u0131l \u00f6r\u00fclmeli?<\/strong><\/p>\n\n\n\nGenel olarak enflasyonist ortam i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin, ger\u00e7ek gelirlerini d\u00fc\u015f\u00fcrme ve sermaye s\u0131n\u0131f\u0131na de\u011fer aktarma mekanizmas\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek gelirlerin d\u00fc\u015fmesi, al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi anlam\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in hayat\u0131 idame ettirmek ve \u201ceve ekmek g\u00f6t\u00fcrmek\u201d en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131k haline gelmektedir. Burada genel olarak \u00fclkeyi ucuz emek cennetine \u00e7evirme hedefi ile Anadolu ve Trakya`n\u0131n her taraf\u0131na a\u00e7\u0131lan organize sanayi b\u00f6lgeleri stratejisinin uygulanmas\u0131, ekonominin ara mallar\u0131 ithalat\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131, ithal edilen tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin i\u015flenmi\u015f g\u0131daya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek g\u0131da ihra\u00e7 edilmesi (mesela Ukrayna`dan gelen bu\u011fday\u0131n i\u015flenerek makarna veya un olarak ihra\u00e7 edilmesi) gibi nedenlerle enflasyon ve \u00f6zelde g\u0131da enflasyonu belirli bir politika \u00e7er\u00e7evesinde “piyasan\u0131n kontrol\u00fcne” b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fccadelenin seyri ve i\u00e7eri\u011fi bu politikalardan etkilenen i\u015f\u00e7ilerin, kent ve k\u0131r emek\u00e7ilerinin birlikte m\u00fccadelesi ile belirlenir. Genel hedefler ve genel politikalar belirlendikten sonra somut ad\u0131mlar i\u00e7in ger\u00e7ek ili\u015fkilere bak\u0131larak k\u0131sa, orta ve uzun vadeli \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele zeminleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Bu kapsamda somut hedeflerin;<\/p>\n\n\n\n
\u25cf D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc Anla\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 kamusal politikalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n
\u25cf \u0130\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin g\u0131da politikalar\u0131 geli\u015ftirmeleri,<\/p>\n\n\n\n
\u25cf \u00c7ift\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri ve tar\u0131msal kooperatiflerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
\u015feklinde ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. Son y\u0131llarda artan kooperatif\u00e7ilik dalgas\u0131 ile i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelerini birlikte ele alacak modellerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 m\u00fccadeleyi bir ileri noktaya ta\u015f\u0131yacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Kaynak: <\/strong>https:\/\/www.elyazmalari.com\/2026\/08\/16\/gida-enflasyonu-ve-derinlesen-yoksulluga-karsi-alternatifin-bugunden-insasi-yerdeniz-kooperatifi-ile-roportaj\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mehmet Emir Altan \/ El Yazmalar\u0131 1980\u2019den itibaren kapitalizmin neoliberal programa uyum sa\u011flamas\u0131yla birlikte, g\u0131da enflasyonu sorunu ve buna kar\u015f\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[50,80,35,37,36],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2803"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2812,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2803\/revisions\/2812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/signal-2026-08-16-18-02-59-882_003-1536x1536-1-840x840.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n