{"id":497,"date":"2021-01-02T15:26:55","date_gmt":"2021-01-02T15:26:55","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=497"},"modified":"2021-04-12T11:12:50","modified_gmt":"2021-04-12T11:12:50","slug":"gida-krizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2021\/01\/02\/gida-krizi\/","title":{"rendered":"G\u0131da Krizi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>GIDA KR\u0130Z\u0130 NASIL G\u00d6R\u00dcN\u00dcR OLDU?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2007-2008 y\u0131l\u0131nda kapitalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde en a\u011f\u0131r kriz d\u00f6nemine girmesi bir\u00e7ok alanda krizi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 30 \u00fclkede g\u0131da isyanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u0131da alan\u0131nda da krizin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Temel g\u0131da fiyatlar\u0131na yap\u0131lan zamlar isyanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 tetikledi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAP\u0130TAL\u0130ZM NED\u0130R? VE NEDEN YAPISAL OLARAK KR\u0130Z D\u0130NAM\u0130\u011e\u0130 TA\u015eIR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalizm azami kar i\u00e7in meta \u00fcretimidir.&nbsp; Meta nihai t\u00fcketici i\u00e7in kullan\u0131m&nbsp; de\u011feri ve ilk \u00fcretici i\u00e7in de\u011fi\u015fim de\u011ferinden olu\u015fmaktad\u0131r.&nbsp; \u00dcretici kullanmak i\u00e7in de\u011fil satmak i\u00e7in \u00fcretim yapar. Nihai t\u00fcketici ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in metay\u0131 sat\u0131n al\u0131r. Al\u0131m sat\u0131m nesnesi olan metalar piyasada oldu\u011funda al\u0131c\u0131 ya da sat\u0131c\u0131 taraflardan birinin eksik olmas\u0131 durumunda arz&nbsp; fazlas\u0131 ya da talep eksikli\u011fi ile krizi potansiyel olarak i\u00e7inde ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha somut bir ifade ile azami kar\u0131 hedefleyen bir sistem, karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltan dinamikleri i\u00e7inde ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Daha fazla kar etmek i\u00e7in metalar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131n ucuzlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in rakiplerini rekabet yoluyla piyasadan silmeyi&nbsp; hedeflemektedir. Bunun i\u00e7in \u00fcretimin kapitalizasyonu&nbsp; yani makinalar\u0131n canl\u0131 eme\u011fin yerine ikamesi, ileri teknolojilerin icat edilmesi, fiyatlar\u0131 k\u0131rarak piyasa paylar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Rakipleri yok ederek&nbsp; kar\u0131 maksimuma \u00e7\u0131karmak i\u00e7in&nbsp; her \u015fey m\u00fcbaht\u0131r. Canl\u0131 eme\u011fin yerini makinalar ve otomasyon ald\u0131k\u00e7a kar oran\u0131 d\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. \u00dcretim alan\u0131nda d\u00fc\u015fen kar oran\u0131 azami kar i\u00e7in hareket eden sermayenin k\u0131sa vadede y\u00fcksek karlar kazand\u0131\u011f\u0131 finans ve spek\u00fclasyon alan\u0131na kaymas\u0131na neden olur.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Finans alan\u0131nda emlak sekt\u00f6r\u00fc belirgin olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karken g\u0131da sekt\u00f6r\u00fc de spek\u00fclasyon yap\u0131lan alanlardan biri oldu. \u00dcretim alan\u0131nda sanayiye girdi sa\u011flayan madencilik ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki sermaye yo\u011funla\u015fmas\u0131 toprak, hava ve suyun metala\u015fmas\u0131 s\u00fcrecinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak kirlili\u011fin ve tahribat\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019in yeterince ya\u011f\u0131\u015f alamamas\u0131 sonucu meydana gelen kurakl\u0131k sebebiyle bu\u011fday sto\u011funun yeterli olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Akabinde Rusya\u2019da 130 y\u0131l\u0131n en kurak yaz\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi i\u00e7in, \u00f6zellikle hububat \u00fcretiminin ancak \u00fclke ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 sebebiyle 1 Temmuz 2011 tarihine kadar Rusya ihra\u00e7 yasa\u011f\u0131 karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar haricinde Avustralya\u2019da ki bu\u011fday miktar\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 olmamas\u0131 ancak bu\u011fday kalitesinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcksek proteinli bu\u011fdaya olan talebin artmas\u0131 ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde meydana gelen kurakl\u0131k , Karadeniz B\u00f6lgesindeki k\u00f6t\u00fc ilkim ko\u015fullar\u0131&nbsp;bu\u011fday\u0131n <a href=\"https:\/\/www.gcmforex.com\/yatirim-araclari\/emtialar\/bugday\/\">fiyat\u0131n\u0131<\/a> y\u00fcksek seviyelerde tutan fakt\u00f6rlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201dFinans piyasalar\u0131nda ya\u015fanan hareketlili\u011fin hububat piyasalar\u0131na kaymas\u0131 ile piyasan\u0131n, arz-talep dengesinden uzak bir hareketlilik g\u00f6sterme riskinin giderek daha da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d alt\u0131n\u0131 \u00e7izdiler. Bu\u011fday \u00fcretiminin az olmas\u0131 finansal piyasalarda bu\u011fdaya yat\u0131r\u0131m yapan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131rken, bu\u011fday i\u015flemlerinden kazan\u00e7 elde eden yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n da artmas\u0131na sebep oldu. Bu g\u00fcnlerde sakin bir yat\u0131r\u0131m d\u00f6nemi ge\u00e7iren bu\u011fday, d\u00fcnyada \u00fcretimi s\u0131k\u0131nt\u0131ya giren m\u0131s\u0131r, soya fasulyesi gibi hububatlar aras\u0131nda en \u00e7ok tercih edileni oldu\u011fu i\u00e7in, arz-talep dengesi&nbsp;2014 D\u00fcnya fiyatlar\u0131 forex piyasas\u0131ndan izlenebilir<strong>. <\/strong>M\u0131s\u0131r\u0131n arkas\u0131ndan d\u00fcnyada en \u00e7ok ekimi yap\u0131lan bu\u011fday, Forex piyasalar\u0131n\u0131n g\u00f6zde yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131ndan birisidir. Fiyat\u0131nda ya\u015fanan dalgalanmalar sayesinde alt\u0131n ve petrol gibi y\u00fcksek talep g\u00f6ren emtia \u00fcr\u00fcnlerinden birisi olan bu\u011fdayda Forex piyasas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunuyor. Kapitalizmin krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ortamda daha fazla kar i\u00e7in g\u0131da ve hububat sekt\u00f6r\u00fcne ge\u00e7i\u015f yapan fonlar spek\u00fclatif karlar yaparken, yerel \u00fcretici \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcccara teslim ederek de\u011ferinin alt\u0131nda elinden \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Genel krizin g\u0131da krizine yol a\u00e7an nedenlerini 8 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplayabiliriz. (G\u0131da Krizi, Tar\u0131m, Ekoloji ve Egemenlik, Abdullah Aysu)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>\u0130klimsel felaketler ve kurakl\u0131k,<\/li><li>Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcn stoklar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131,<\/li><li>Tar\u0131mda \u015firketle\u015fme ve tekelle\u015fme,<\/li><li>\u0130hracata dayal\u0131 \u00fcretim,<\/li><li>G\u0131da t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler,<\/li><li>G\u0131da \u00fczerine finansal spek\u00fclasyon ve vurgunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131,<\/li><li>Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin bitkisel yak\u0131t ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lmas\u0131,<\/li><li>Toprak ve su gasp\u0131 yoluyla ekolojik tahribat, B\u00fct\u00fcn bu nedenlerin birbirleriyle ili\u015fkisini kurmak i\u00e7in kapitalist \u00fcrerim sisteminin azami kar eksenli \u00fcretim s\u00fcrecinin dinamiklerine bakmak gerekiyor.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GIDA KR\u0130Z\u0130 NASIL G\u00d6R\u00dcN\u00dcR OLDU? 2007-2008 y\u0131l\u0131nda kapitalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde en a\u011f\u0131r kriz d\u00f6nemine girmesi bir\u00e7ok alanda krizi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaya<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1567,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[24],"tags":[],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=497"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1568,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/497\/revisions\/1568"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}