![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/aysun1-1.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\nBiz de 23 \u015eubat 2020’de \u00e7i\u011f s\u00fct \u00fcretimini ilk elden dinlemek i\u00e7in Aysun S\u00f6kmen’i YerDeniz Kooperatifi’nde a\u011f\u0131rlad\u0131k. Bir yandan G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi’nden gelen s\u00fctlerimizi yudumlarken bir yandan da Aysun The S\u00fct\u00e7\u00fc’n\u00fcn hikayesini dinlemeye ba\u015flad\u0131k. “S\u00fct asl\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fin bir sonucu. \u0130\u015fimizin kendisi topra\u011fa hizmet, ineklere hizmet ve ineklerin jinekolojisi ile ilgili bir takip. D\u00fcnya s\u00fct konusunda ikiye ayr\u0131l\u0131yor. \u00c7i\u011f s\u00fct m\u00fc, paketli s\u00fct m\u00fc diye” anlatmaya ba\u015fl\u0131yor Aysun ve ekliyor, “Asl\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan bir di\u011fer konu da s\u00fct\u00fc insanlar m\u0131, yoksa buza\u011f\u0131lar m\u0131 i\u00e7meli? <\/p>\n\n\n\n
Tart\u0131\u015fmalar bir yana \u00e7i\u011f s\u00fctte kaliteyi etkileyen 5 \u00f6nemli madde oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. \u0130neklerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 listenin en ba\u015f\u0131nda yer al\u0131rken onu ineklerin beslenmesi ve hayvan refah\u0131 takip ediyor. Sonras\u0131nda sa\u011f\u0131m hijyeni ve s\u00fctteki kuru madde oran\u0131 geliyor. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir s\u00fct\u00fcn %12’sinin ya\u011f, protein ve \u015fekerden olu\u015fan kuru madde i\u00e7erdi\u011fini ve s\u00fct\u00fcn kalan %88’nin su oldu\u011funu belirtiyor Aysun S\u00f6kmen ve ekliyor “Havada bulunan mikro canl\u0131lar en lezzetli s\u00fct \u015fekerine \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyorlar. S\u00fct \u015fekerini yemeye ba\u015fl\u0131yorlar. S\u00fct \u015fekeri \u00e7ok besleyici bir \u015fey. S\u00fct \u015fekeri bitti\u011finde s\u00fct ek\u015fimi\u015f oluyor. S\u00fct\u00fcn ek\u015fimesi mikro canl\u0131lar\u0131n s\u00fct \u015fekerini bitirmesinden dolay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor. S\u00fct \u015fekeri bitti\u011fi i\u00e7in ya\u011f ve protein ayr\u0131\u015f\u0131yor. Kuru madde peynire do\u011fru gidiyor.”<\/p>\n\n\n\n
Modern insan\u0131n s\u00fct\u00fc al\u0131p kaynatmaya zaman\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha \u00e7ok i\u015flenmi\u015f s\u00fct kullanmay\u0131 tercih ediyor. Fabrikalar bu s\u00fcreci halk ad\u0131na y\u00f6netiyor. Fabrikalar s\u00fct\u00fc, raf \u00f6mr\u00fc uzas\u0131n diye past\u00f6rize ediyor veya UHT i\u015flemine tabi tutuyor. T\u00fcrkiye’de Aysun S\u00f6kmen gibi 3 milyon s\u00fct \u00fcreticisi var. G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi’nde simmental, holstein ve simmental-holstein melezi 3 \u0131rktan olu\u015fan 260 b\u00fcy\u00fck ba\u015f hayvan var. T\u00fcrkiye ortalamas\u0131 13 b\u00fcy\u00fck ba\u015f hayvan. S\u00fct \u00e7ok ucuz bir protein kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in inekler y\u00fcksek miktarda s\u00fct verecek \u015fekilde \u0131slah ediliyorlar. Daha \u00f6nce g\u00fcnde 3-4 kg s\u00fct veren inekler \u015fimdi 50-60 kg s\u00fct veriyor. Aysun, “Bir buza\u011f\u0131n\u0131n midesi k\u0131s\u0131tl\u0131, ine\u011fin s\u00fct\u00fcn\u00fc alarak buza\u011f\u0131n\u0131n s\u00fct\u00fcn\u00fc \u00e7alm\u0131\u015f olmuyoruz. Bu s\u00f6ylemin manip\u00fclatif oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hi\u00e7bir \u00e7ift\u00e7i bebe\u011fini s\u00fctten mahrum b\u0131rakmaz,” diyor. <\/p>\n\n\n\n
End\u00fcstriyel hayvanc\u0131l\u0131kta hayvan refah\u0131n\u0131n dengesinin ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok alan var. \u00c7i\u011f s\u00fctte kaliteyi etkileyen \u015feylerden biri hayvan hastal\u0131klar\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin Zoonos hastal\u0131klar\u0131, et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri \u00fczerinden hayvanlardan insanlara bula\u015fan hastal\u0131klardand\u0131r. Bu sebeple \u00e7i\u011f s\u00fct kaynat\u0131lmadan i\u00e7ilmemelidir. G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi’ndeki inekler 15 y\u0131ld\u0131r hastal\u0131klardan ari s\u00fcr\u00fc sertifikas\u0131na sahipler. Bu ne demek? 15 y\u0131ld\u0131r \u0130l\u00e7e Tar\u0131m M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’nden bir veteriner hekim geliyor ve kan, d\u0131\u015fk\u0131 ve deri testleri yap\u0131yor. Zoonos hastal\u0131klar\u0131 var m\u0131, yok mu tetkik ediyor ve diyor ki bu hastal\u0131klar bu s\u00fcr\u00fcde yok. Avrupa Birli\u011fi’ne d\u00e2hil t\u00fcm \u00fclkelerde inekler hayvan hastal\u0131klar\u0131ndan ariler. Ama T\u00fcrkiye\u2019deki inekler ari de\u011filler. T\u00fcrkiye de 15 milyon b\u00fcy\u00fck ba\u015f hayvan\u0131n hasta oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Yani hayvanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %70\u2019i hastal\u0131kl\u0131. Daha \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunamad\u0131. Hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili 3.265 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re, e\u011fer bir Zoonos hastal\u0131\u011f\u0131 saptan\u0131rsa hayvanlar karantinaya al\u0131n\u0131r. Hayvanlar\u0131n hepsi imha edilir, bu telef edilen hayvanlar\u0131n bedelinin %75\u2019i \u00fcreticiye \u00f6denir. Gel g\u00f6r ki basit bir matematik hesapla bile bunun pratikte m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n
![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/aysun_afis_re.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\nAysun S\u00f6kmen, “Bir hayvan 10 bin lira. \u00dcreticiye hayvan bedelinin % 75\u2019inin \u00f6denece\u011fi bir para yok. Hastal\u0131kl\u0131 hayvanlar\u0131 imha etseniz et ve s\u00fct a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan kapatman\u0131z laz\u0131m. Yani inan\u0131lmaz bir tehdit i\u00e7indeyiz. Bana diyorlar ki s\u00fct\u00fcn\u00fcz \u015f\u00f6yle kaymak tuttu benim i\u00e7in \u00f6nemli olan hayvan\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131ndan ari olmas\u0131d\u0131r. Hastal\u0131kl\u0131 bir inekte kaymakl\u0131 bir s\u00fct \u00fcretebilir ama o inek size hastal\u0131k bula\u015ft\u0131rabilir. Bizim \u00fclkemizin proteine ba\u011fl\u0131 geli\u015fiminin geride olmas\u0131n\u0131n sebebi bence hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda yat\u0131yor. Kendimle gurur duyuyorum size hayvan hastal\u0131klar\u0131ndan ari 15 y\u0131ld\u0131r s\u00fct \u00fcreten bir s\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m ve hastal\u0131klardan ari s\u00fct \u00fcretti\u011fim i\u00e7in,” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Devlet \u00fcreticiyi desteklemek i\u00e7in 5 ve \u00fczeri ine\u011fi \u00fccretsiz olarak hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 teste tabii tutuyor. T\u00fcrkiye’de hastal\u0131klardan ari 967 s\u00fcr\u00fc var. Ke\u015fke hastal\u0131klardan ari s\u00fcr\u00fc say\u0131s\u0131 daha \u00e7ok artsa. \u00c7i\u011f s\u00fct al\u0131yorsan\u0131z hayvan hastal\u0131klar\u0131ndan ari sertifikal\u0131 bir \u00fcreticiden alman\u0131z, yoksa proses edilmi\u015f s\u00fct alman\u0131z gerekiyor. Aysun S\u00f6kmen ba\u015flarda hayvan hastal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc denetlemek i\u00e7in kan testi yapt\u0131r\u0131yormu\u015f. Sonras\u0131nda bio g\u00fcvenlik ad\u0131mlar\u0131 uygulamaya ba\u015flam\u0131\u015f. Bu y\u00fczden sosyal medyada \u00e7ok ele\u015ftiri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Aysun S\u00f6kmen, “Galo\u015flar var dezenfektanlar var. D\u0131\u015far\u0131dan ba\u015fka hayvanlar\u0131 s\u00fcr\u00fcme katm\u0131yorum. S\u00fcr\u00fc kendi i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyor. Tetkiklere devam ediyoruz,” diyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7i\u011f s\u00fct \u00fcretiminde ikinci \u00f6nemli madde ise ineklerin beslenmesi… “Hayvanlar\u0131m\u0131 GDO\u2019lu yem ile beslemiyorum. Hayvanlar\u0131m\u0131 1\u2019den 10\u2019a kadar de\u011ferlendirirsek, ba\u015flarda iki bu\u00e7uk puan verirken \u015fimdilerde 7 puan veriyorum.” diyen Aysun “Ne zaman fabrikasyon yemi b\u0131rakt\u0131k hayvanlar\u0131m\u0131n derisinden, bak\u0131\u015f\u0131na olumlu y\u00f6nde bir de\u011fi\u015fim oldu. Tah\u0131lla beslemeye devam ediyoruz. Bu de\u011fi\u015fimi ba\u015fard\u0131k GDO\u2019lu yeme veda ettik ve meralar\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirip \u00e7ok y\u0131ll\u0131k \u00fcr\u00fcnler elde etmeye ba\u015flad\u0131k. End\u00fcstriyel d\u00f6nemde 1 inek ba\u015f\u0131na 10 ton s\u00fct elde ederken, hayvanlara i\u00e7inde GDO olan, g\u00fcnl\u00fck 15 kg tah\u0131l yediriyorduk . \u015eimdi ise inek ba\u015f\u0131na y\u0131ll\u0131k s\u00fct \u00fcretimi 6 tona d\u00fc\u015ft\u00fc, ve g\u00fcnl\u00fck GDO’suz 6 kg tah\u0131l yediriyoruz. S\u0131f\u0131r tah\u0131l ve ineklerin meradan beslendi\u011fi bir \u00fcretim planl\u0131yoruz. Bir yerden \u00e7i\u011f s\u00fct al\u0131yorsan\u0131z ineklerin ne yediklerini mutlaka sorun. Fabrika yemi mi yiyor, tah\u0131l t\u00fcketiyorsa soyal\u0131-bu\u011fday veya soya-m\u0131s\u0131r gibi tah\u0131llar m\u0131 t\u00fcketiyor. 2020 y\u0131l\u0131 sonuna do\u011fru hayvanlar\u0131n beslenmesinde m\u0131s\u0131r slaj\u0131 kullanmamay\u0131 planl\u0131yoruz.” <\/p>\n\n\n\n
![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/aysun4.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak hayvanlar\u0131n refah\u0131na gelecek olursak; “\u00d6nemli olan ineklerin moralleridir. \u0130neklerin psikolojileri ve moralleri iyi ise s\u00fct\u00fcn protein de\u011feri o derece iyi olacakt\u0131r. \u0130neklere iyi hizmet ederseniz proteini y\u00fcksek s\u00fct elde edersiniz. G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi’nde 30 ki\u015filik bir ekibiz ve ekip olarak haftan\u0131n 5 g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, iki g\u00fcn\u00fc izin yap\u0131yoruz. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 malzemeden sosyal haklar\u0131na kadar en iyisini vermeye ve yapmaya \u00e7al\u0131yoruz. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n refah\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rsan\u0131z ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z hizmetin kalitesi de iyi olur. Hayvan refah\u0131 derken siz onlar\u0131n hizmet\u00e7isisiniz. Otel gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. M\u00fc\u015fterilerinize nas\u0131l iyi davran\u0131yorsan\u0131z ineklere de \u00f6yle davranmal\u0131s\u0131n\u0131z.”<\/p>\n\n\n\n
Sa\u011f\u0131m hijyeni ayn\u0131 zamanda \u00e7i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f ruhsat\u0131 oluyor. Hayvanlar\u0131n hastal\u0131klardan ari sertifikalar\u0131 ile birlikte \u0130l\u00e7e Tar\u0131m M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’ne ba\u015fvuruyor ve denetime tabi tutuluyorsunuz. Denetleme sonucunda hijyenik oldu\u011funuz karar\u0131 \u00e7\u0131karsa \u00e7i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f ruhsat\u0131 alm\u0131\u015f oluyorsunuz. \u00c7iftlik, \u00e7i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f ruhsat numaras\u0131 ile sat\u0131\u015f yap\u0131yor. \u00c7i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnya da bir\u00e7ok \u00fclkede yasak. T\u00fcrkiye bu konuda bir y\u00f6netmelik \u00e7\u0131kararak, \u00e7i\u011f s\u00fct sat\u0131\u015f\u0131na izin veren \u00fclkelerden biri. Hijyenik olarak \u00fcretilmemi\u015f bir s\u00fct d\u00fc\u015f\u00fck raf \u00f6mr\u00fcne sahip ve bu s\u00fctten peynir elde ediliyor. Aysun S\u00f6kmen, “Sa\u011f\u0131m hijyeni sonunda 1 litre s\u00fct\u00fcn i\u00e7inde ka\u00e7 tane mikro canl\u0131 var onu say\u0131yoruz. Az say\u0131da mikro canl\u0131 varsa \u015feker bize kal\u0131yor, \u00e7ok say\u0131da mikro canl\u0131 varsa \u015fekeri yemi\u015fler demek oluyor. T\u00fcrkiye halk\u0131 i\u00e7in s\u00fct\u00fcn i\u00e7indeki \u015fekerin \u00f6nemi pek yok \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim beslenmemizde \u015fekeri ba\u015fka \u015fekilde meyvelerden ve di\u011fer besinlerinden kar\u015f\u0131l\u0131yoruz,” diyor.<\/p>\n\n\n\n
Son olarak \u00e7i\u011f s\u00fct\u00fcn i\u00e7indeki kuru maddeye bakacak olursak; s\u00fct\u00fcn % 88\u2019i su ve % 12\u2019si kuru maddeden olu\u015fuyor. Kuru madde kabaca ya\u011f, \u015feker ve proteinden meydana geliyor. \u015eekeri ine\u011fin geneti\u011fi, sa\u011f\u0131m hijyeni veya ine\u011fin beslenmesi temin ediyor. Fakat ya\u011f ve protein ine\u011fin \u0131rk\u0131 ile ilgili. \u0130ne\u011fin \u0131rk\u0131na g\u00f6re elde edilen s\u00fctten elde edilen kuru maddeye g\u00f6re peynir, ya\u011f veya i\u00e7imlik s\u00fct elde ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
![](\"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/aysun3.jpg\"\/)
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\nG\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00e7ift\u00e7ili\u011fi \u00f6\u011frenmek isteyenlere kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an, ekolojik temelli at\u00f6lyelere ve s\u00f6yle\u015filere ev sahipli\u011fi yapan bir \u00c7iftlik ayn\u0131 zamanda. Aysun S\u00f6kmen s\u00f6yle\u015finin sonunda g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, deneyim\/bilgi takas\u0131 ve k\u00f6k salmak gibi \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta toparlad\u0131\u011f\u0131 8.100 projesinden bahsediyor. \u00c7iftlikte neden geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm cam \u015fi\u015fe kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7i\u011f s\u00fct\u00fcn fiyatlar\u0131na dek pek \u00e7ok konuda gelen sorularla s\u00f6yle\u015fimiz zenginle\u015fiyor. Birlikte hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekinerek s\u00f6yle\u015fiyi bitiriyoruz…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fc \u00c7iftli\u011fi k\u0131rsalda yeni bir ya\u015fam ve \u00fcretim alan\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla 2000 y\u0131l\u0131nda Silivri B\u00fcy\u00fck\u00e7avu\u015flu k\u00f6y\u00fcnde kurulmu\u015f. \u0130nsan ve hayvan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1244,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,17],"tags":[50,35,37],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=507"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1543,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions\/1543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}