{"id":990,"date":"2019-03-04T18:40:00","date_gmt":"2019-03-04T18:40:00","guid":{"rendered":"http:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/?p=990"},"modified":"2021-04-05T12:38:26","modified_gmt":"2021-04-05T12:38:26","slug":"isci-sagligi-ve-beslenme-calistayi-notlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/2019\/03\/04\/isci-sagligi-ve-beslenme-calistayi-notlari\/","title":{"rendered":"\u0130\u015f\u00e7i Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Beslenme \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131 Notlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

A\u00c7ILI\u015e KONU\u015eMALARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7etin Durukano\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul \u0130S\u0130G Meclisi g\u00f6n\u00fcll\u00fclerindenim. Beslenme konusunu i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131yoruz. \u0130\u015f kazalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u015fin ilk saatlerinde meydana geliyor. Burada i\u015f\u00e7inin yeterli ve dengeli g\u0131da al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir neden olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Sadece i\u015f yerlerinde de\u011fil ya\u015fam alanlar\u0131nda da yeterli, dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme konusunu nas\u0131l hayata ge\u00e7irece\u011fimizi tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z bug\u00fcn.  \u0130lk oturumda g\u0131da \u00fcretimini konu\u015faca\u011f\u0131z, ikinci oturumda ise t\u00fcketim meselesini a\u00e7aca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Musa Servi \/ Deriteks Ba\u015fkan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle bu \u00e7al\u0131\u015ftaya yeterince i\u015f\u00e7i katamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00fczg\u00fcn\u00fcm. Beslenme konusu \u00e7ok \u00f6nemli, sendikam\u0131z\u0131n tarihinde ciddi yemek boykotlar\u0131 var. Yemeklerin i\u015fyerlerinde haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda i\u015f\u00e7ilere daha nitelikli yemekler sunuluyor. Ayr\u0131ca yemekhanelerin ve yemeklerin denetimi daha rahat yap\u0131labiliyor. Ancak yemek d\u0131\u015far\u0131dan temin edildi\u011finde maliyetler d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, yeme\u011fin niteli\u011fi de bozuluyor. Bu durumda i\u015f\u00e7ilerimiz sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve yeterli beslenme konusunda sorunlar ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

1.OTURUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ahmet Atal\u0131k \/ ZMO \u0130stanbul \u015eube Ba\u015fkan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Herkesin bildi\u011fi 2006 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f bir tar\u0131m kanunumuz var. Tar\u0131ma verilecek destek milli gelirin % 1\u2019den az olamaz diye belirtir. Ama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda % 0,4 ile % 0,6 aras\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fczde biri hi\u00e7 bulmam\u0131\u015ft\u0131r. 2018 y\u0131l\u0131nda tar\u0131ma verilmesi gereken destek 37,4 milyar lira olmas\u0131 gerekirken 14,5 milyar lira verildi. 2019 y\u0131l\u0131nda yasaya g\u00f6re tar\u0131ma verilmesi gereken destek 44,5 milyard\u0131 a\u00e7\u0131klanan destek 16,1 milyar lirad\u0131r. Tar\u0131ma desteklerde arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamayan \u00e7ift\u00e7inin 2019 Ocak ay\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 kredi 102 milyar lirad\u0131r. May\u0131s ay\u0131ndan beri d\u00f6viz kurunun y\u00fckselmesi ile birlikte \u00e7ift\u00e7inin kredi kullanmas\u0131 102 milyar liraya sabitlendi. \u00c7ift\u00e7inin icraya d\u00fc\u015fen borcu 2017 y\u0131l\u0131na g\u00f6re % 50 artt\u0131. \u00c7ift\u00e7i bor\u00e7 bata\u011f\u0131na do\u011fru ilerliyor. \u00c7ift\u00e7inin al\u0131m g\u00fcc\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda enflasyon % 20,3 iken \u00e7ift\u00e7inin \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcndeki fiyatta art\u0131\u015f % 16\u2019ya ula\u015ft\u0131. \u00c7ift\u00e7inin al\u0131m g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

May\u0131s ay\u0131ndan beri d\u00f6viz kurunun artmas\u0131 ile birlikte tar\u0131mda kullan\u0131lan mazot, g\u00fcbre, tar\u0131m ilac\u0131 vb. gibi \u00fcr\u00fcnlerde yurt d\u0131\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z. Bu nedenle tar\u0131msal girdilerde enflasyonun \u00e7ok \u00fczerinde art\u0131\u015flar ya\u015fad\u0131k. 2018\u2019in Ocak ay\u0131na g\u00f6re tar\u0131msal \u00fcr\u00fcn ihracat\u0131m\u0131z % 1 geriledi. \u0130thalat\u0131m\u0131z %27 geriledi. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri b\u00fct\u00e7esinin % 45\u2019i tar\u0131msal desteklere giderken, bizde b\u00fct\u00e7enin y\u00fczde 1,9 ile y\u00fczde 2,9\u2019u ayr\u0131l\u0131yor tar\u0131msal desteklere. Bizde her \u00e7ift\u00e7inin en az 1 trakt\u00f6r\u00fc var. Avrupa dan fazla trakt\u00f6r\u00fcm\u00fcz var. Mekanizasyon olarak eksi\u011fimiz yok. Bu \u015fartlar alt\u0131nda \u00e7ift\u00e7i \u00fcretmekten vazge\u00e7ti. Tar\u0131m bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re 2003-2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 700 bin \u00e7ift\u00e7i \u00fcretimden vazge\u00e7ti. \u00c7\u0131kar\u0131lan mahalle yasas\u0131 ile k\u00f6ylerde tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131 betonla\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizde \u00e7ift\u00e7iler milli gelirden y\u0131lda 3.300 dolar pay al\u0131yor. Geli\u015fmi\u015f olan \u00fclkelerde ise  bu oran 17 bin dolar ile 35 bin dolar aras\u0131ndad\u0131r. Tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131z azalmaya ba\u015flad\u0131. 16 y\u0131lda 3,4 milyon hektar neredeyse Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc kadar tar\u0131m alan\u0131n\u0131 kaybettik.<\/p>\n\n\n\n

Tanzim sat\u0131\u015f\u0131 ile birlikte arac\u0131 sorunu, marketlerin tekelle\u015fme sorunu konu\u015fulur oldu, ancak bunlar hep vard\u0131. Bunlar 2019\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f sorunlar de\u011fildir. Sebze \u2013 kuru baklagiller \u00fcretimi yap\u0131lan tar\u0131m alanlar\u0131 azald\u0131. \u00dcretim alan\u0131nda ya\u015fan\u0131lan sorunlar\u0131 g\u00f6rmezden gelerek, tanzim sat\u0131\u015f\u0131 yaparak sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclmeyecek, aksine tar\u0131m\u0131 daha da zora sokacak durumlar ya\u015fanacakt\u0131r. Marketler arac\u0131lar\u0131 bask\u0131layarak, \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcnlerini daha ucuza almak i\u00e7in \u00fcreticileri zorlayacakt\u0131r. \u00dcretimden kazan\u00e7 elde edemeyen \u00e7ift\u00e7i \u00fcretmekten vazge\u00e7ecektir. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi konusunda ciddi sorunlar ya\u015fanacakt\u0131r. Tanzim sat\u0131\u015f noktalar\u0131nda sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler, tar\u0131mdaki bu vahim tabloyu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir yandan ekolojik kriz ve kooperatifle\u015fmenin zay\u0131f olmas\u0131, bir yandan tar\u0131mdaki ekonomi politikalar\u0131 ve ithalata dayal\u0131 tar\u0131m politikalar\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimi baltal\u0131yor. \u0130lk \u00f6nce \u00fcretimin yeniden d\u00fczenlenmesi laz\u0131m. Kooperatifle\u015fmeyi, temel ilkelerini yeniden hat\u0131rlamak laz\u0131m. Kooperatiflerin temel ilkeleri ise;<\/p>\n\n\n\n

  • Ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar.<\/li>
  • G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelindedir.<\/li>
  • \u0130\u015fbirlikleri olu\u015ftururlar.<\/li>
  • Ortaklar\u0131n ekonomik ve sosyal k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerini d\u00fczenlerler.<\/li>
  • Demokratik y\u00f6netime tabidirler.<\/li>
  • M\u00fc\u015fterek sahip olunan i\u015fletmelerdir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Kooperatifler arac\u0131 ve tefecilere kar\u015f\u0131d\u0131rlar. Ticari bir kurulu\u015f de\u011fildirler. \u00dcretim, tar\u0131msal kalk\u0131nma, kredi gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kooperatif t\u00fcrleri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Son olarak; kendi \u00fclkemizde \u00fcretece\u011fiz. \u00c7ift\u00e7imizi destekleyece\u011fiz, \u00fcreticilerin bir araya gelmelerini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Bizlerde kentlerde t\u00fcketiciler olarak bir araya gelece\u011fiz. T\u00fcketici ve \u00fcreticilerin, kooperatiflerinin bir araya gelmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

    Saniye Uysal \/ Devrek G\u00fcne\u015fi Kooperatifi Ba\u015fkan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zonguldak\u2019\u0131n Devrek il\u00e7esinde 9 y\u0131l \u00f6nce kurulan tar\u0131msal kalk\u0131nma kooperatifiyiz. Devrek G\u00fcne\u015fi markas\u0131yla \u00fcretim yapan 60 ortakl\u0131 bir kooperatifiz. Bir erkek orta\u011f\u0131m\u0131z ayn\u0131 zamanda \u015fof\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc yap\u0131yor. Markala\u015fal\u0131 6 y\u0131l oldu. Kooperatifler demokrasinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerlerdir. Bir t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz var. \u00dcretti\u011fimiz \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketici ile bulu\u015fturmada sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in kooperatif kurduk.<\/p>\n\n\n\n

    \u00dcretime 8 \u00e7ift\u00e7i kad\u0131n ile ba\u015flad\u0131k. Amac\u0131m\u0131z \u015feffaf, demokratik ve \u00e7evreye duyarl\u0131 bir kooperatif olmak. Birlikte \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 birlikte hareket etmeyi \u00f6\u011frendik. Bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131zdan ziyade kooperatifin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6n plana ta\u015f\u0131yoruz. Elimizden geldi\u011fince d\u00fcr\u00fcst, katk\u0131 maddesiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00fcretim yap\u0131yoruz. Kendi hammaddemizi kendimiz \u00fcretmeyi planl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

    Siyez ve karak\u0131l\u00e7\u0131k bu\u011fday\u0131 ektik aile yadigar\u0131 24 d\u00f6n\u00fcml\u00fck tarlam\u0131za. G\u00fcne\u015f enerjisi ile \u00e7al\u0131\u015fan de\u011firmen yapt\u0131k, \u015fu an ruhsat i\u015fleri ile u\u011fra\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

    Kooperatifte kendi ortaklar\u0131m\u0131z\u0131n e\u011fitimi ve geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lan yerlerde temiz su, hava ve toprak olmazsa sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00fcretim yap\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n

    \u00c7etin Durukano\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Tarladan \u00e7atala gelene dek g\u0131dan\u0131n ge\u00e7ti\u011fi s\u00fcre\u00e7leri \u00fcretici ve t\u00fcketicinin birlikte planlamas\u0131 ancak bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flayabilir. G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, g\u0131da g\u00fcvencesi diyoruz ama bunu sa\u011flaman\u0131n yolu g\u0131da egemenli\u011fidir. Ne \u00fcretilece\u011fine, nas\u0131l \u00fcretilece\u011fine, ne kadar \u00fcretilece\u011fine ve kim i\u00e7in \u00fcretilece\u011fine \u00fcretici ve t\u00fcketicilerin bir araya gelerek karar vermesidir g\u0131da egemenli\u011fi. Ancak g\u0131da egemenli\u011fi sa\u011flan\u0131rsa \u00fcretici adil fiyatla \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00fcretir, t\u00fcketici adil fiyatlarla g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerine ula\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

    2.OTURUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u0130smail Kaya \/BOSCH T\u00fcketim Kooperatifi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \u201cKaliteli t\u00fcketim herkesin hakk\u0131\u201d diyerek 21 Aral\u0131k\u2019ta \u00fcretim ve t\u00fcketim kooperatiflerini bir araya getirerek BUT\u0130K (Bursa \u00dcretici ve T\u00fcketici \u0130\u015fletme Kooperatifi) kooperatifini kurduk. Ge\u00e7mi\u015fte \u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00fcretim s\u00fcrecini ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m resmen zehir \u00fcrettiklerini g\u00f6rd\u00fcm. Bende bir \u00e7ift\u00e7i \u00e7ocu\u011fuyum, ailemin \u00e7iftli\u011fi var. Ne yaz\u0131k ki \u015fimdilerde bilin\u00e7li \u00fcretici yok, \u00fcretim s\u00fcrecinde kafalar\u0131na g\u00f6re ila\u00e7 kullan\u0131yorlar. BOSCH T\u00fcketim Kooperatifi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcrken sa\u011fl\u0131kl\u0131 t\u00fcketim i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcretimin olmas\u0131 gerekti\u011fine kanaat getirdik. \u00dcretim kooperatiflerinin kurulmas\u0131 \u00e7ok  \u00f6nemli. Ama maalesef \u00fcretim kooperatifleri kurulmuyor. Bursa genelinde 139 k\u00f6yde \u00fcretim yok, k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7 oran\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek. \u00dcretmeyen t\u00fcketen bir il haline geldik. Trakya\u2019da trakt\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu ipotekli. \u00c7ift\u00e7i kazanc\u0131n\u0131 trakt\u00f6re yat\u0131r\u0131yor. Kooperatif kurulmu\u015f olsa k\u00f6y ba\u015f\u0131na bir tractor bile yeterli olur, maliyetler d\u00fc\u015fer. T\u00fcketim kooperatifi olsakta \u00fcretim taraf\u0131 bizi daha \u00e7ok ilgilendiriyor. Daha \u00f6nce L\u00fcbnan\u2019a ziyaret d\u00fczenledik oradaki kooperatifleri g\u00f6rmek i\u00e7in. Biz \u00fclkede kutupla\u015fmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131z ondan olsa gerek kooperatife ka\u00e7 tane s\u00fcnni \u00fcyeniz var diye sorunca yad\u0131rgand\u0131m. Kooperatiftekiler bana \u201cbiz L\u00fcbnan halk\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, meseleye sizin gibi bakm\u0131yoruz,\u201d dediler s\u00f6yledi\u011fimden utand\u0131m. S\u00fcrekli sava\u015f\u0131n oldu\u011fu bir co\u011frafya olan L\u00fcbnan\u2019da organic \u00fcr\u00fcn \u00fcretiyorlar. Yap\u0131lan \u00fcretim ziarat m\u00fchendisleri taraf\u0131ndan kontrol ediliyor, uygunluk onay\u0131 al\u0131n\u0131rsa pazarlan\u0131yor. Sava\u015fta olsalarda denetim muhakkak yap\u0131l\u0131yor. Ben bizim \u00fclkemizde organic tar\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131yorum. Edirne\u2019de mesela topraklar zehirlendi\u011fi i\u00e7in domates yeti\u015fmiyor. \u00d6zellikle \u00e7eltik tarlalar\u0131 yak\u0131n\u0131nda olan topraklarda. \u00c7eltik i\u00e7in yo\u011fun kimyasal kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6zetle sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z bozuluyor, kanser hastal\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya birincisiyiz, tek \u00e7aremiz var o da kooperatifle\u015fme\u2026<\/p>\n\n\n\n

    Burkay Orda \u2013 Deriteks Sendikas\u0131 \u0130\u015fyeri Temsilcisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    80\u2019li y\u0131llarda yemekhane ko\u015fullar\u0131 son derece k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Yemeklerin \u00fczerine dolaplardan sular damlard\u0131. \u00c7o\u011fu fabrikada yemek boykotlar\u0131 olurdu. Kazl\u0131\u00e7e\u015fme\u2019de yap\u0131lan direni\u015ften sonra yemekhanelerde yogurt da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. O d\u00f6nem s\u00fcrekli boykot eylemi d\u00fczenliyorduk bir ara bir arkada\u015f\u0131m\u0131z \u201chem yemek yesek hem boykot etsek olmuyo mu?\u201d demi\u015fti. \u00a090\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z h\u0131zland\u0131. Tabi o d\u00f6nemki i\u015f\u00e7ilerle \u015fimdiki i\u015f\u00e7iler \u00e7ok farkl\u0131. \u015eimdiki i\u015f\u00e7iler ben nas\u0131l daha fazla kazan\u0131r\u0131m diye bak\u0131yor meseleye\u2026 Bizler sendikal\u0131 olduktan sonra yemek ko\u015fullar\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fti. \u00d6nceden bu yemek nereden geldi, yemek i\u00e7in kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnler nereden geldi diye soramazd\u0131k. \u015eimdi yemek firmalar\u0131n\u0131 denetleyebiliyoruz, yemekler porselen kaplarda sunuluyor. Ge\u00e7mi\u015fte \u00f6yle zamanlar oldu ki su sebili yoktu, i\u015f\u00e7ilere verilen su i\u00e7in bile direni\u015f yapmak zorunda kald\u0131k. Art\u0131k i\u015f\u00e7ilere verilen sular analiz ediliyor. \u00d6rg\u00fcts\u00fcz olan i\u015fyerlerinde yemekhane ko\u015fullar\u0131 hala \u00e7ok k\u00f6t\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

    FORUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    **Kazl\u0131\u00e7e\u015fme\u2019 deki deri i\u015fyerleri ile organize sanayi i\u00e7indeki deri i\u015fyerleri aras\u0131nda yemek bak\u0131m\u0131ndan fark var m\u0131d\u0131r?<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Kazl\u0131\u00e7e\u015fme\u2019de yemekhane yoktu, kavurma ka\u015far verirlerdi. Allah ne verdiyse i\u015fte verirlerdi. Yemek fi\u015fi vs. yoktu.<\/p>\n\n\n\n

    **\u00c7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu yemekhaneler ile \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu yemekhanelerin ko\u015fullar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Birin de 3 \u00e7e\u015fit ana yemek varken di\u011ferinde tek \u00e7e\u015fit ana yemek olur. 4000 i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ye ile 50 ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerin i\u015fletme s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    **BOSCH\u2019ta g\u00fcnd\u00fcz vardiyas\u0131nda 10 bin ki\u015fiye, gece vardiyas\u0131nda 4 bin ki\u015fiye yemek veriliyor. Fabrikada Alman disiplini var. Gri noktalar bulunmuyor. Yemek firmalar\u0131n\u0131n g\u0131da m\u00fchendisleri de fabrikada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00dcretimin ba\u015f\u0131ndalar. Onlar\u0131 BOSCH fabrikas\u0131n\u0131n i\u015fyeri hekimleri denetliyor. En \u00fcstte de T\u00fcrk-Metal sendikas\u0131 var. Ge\u00e7mi\u015fte fabrikada bir kere tavuk d\u00f6nerden zehirlenme oldu. \u00d6nlemler art\u0131r\u0131ld\u0131. Fabrikada \u015fu anda 4 \u00e7e\u015fit ana yemek, diyet yapanlar i\u00e7in zeytinya\u011fl\u0131 ve salata \u00e7e\u015fitleri, gluten alerjisi olanlar i\u00e7in ayr\u0131 yemekler mevcut. Bizim fabrika olarak avantaj\u0131m\u0131z tepemizde bir patron olmamas\u0131, vak\u0131f olmas\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Denetim \u00f6nemli\u2026<\/p>\n\n\n\n

    **Karadenizliyim. Kooperatiflerin nas\u0131l oldu\u011funu \u00e7ok bilmiyorum. 80\u2019li y\u0131llarda kooperatif kuranlar, ba\u015fkanlar hapse at\u0131ld\u0131. T\u00fcm kooperatiflere sa\u011fc\u0131lar yerle\u015fti. Bug\u00fcn Fiskobirlik\u2019in geldi\u011fi yere bak\u0131labilir. Kooperatif i\u00e7in ayr\u0131ca politik donan\u0131ma ihtiya\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kooperatiflere tamamen siyasetten ba\u011f\u0131ms\u0131z diyemeyiz.  \u0130\u015fsizlik, ekonomi politikalar\u0131 var kooperatiflerin ard\u0131nda ama ideolojik altyap\u0131s\u0131 kurulmazsa kooperatifler ya\u015fayamaz\u2026<\/p>\n\n\n\n

    **Maalesef ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6sterilen kooperatiflerin ard\u0131nda siyaset var, ba\u015far\u0131l\u0131 gibi g\u00f6steriliyor, reklam y\u00fcz\u00fc var.<\/p>\n\n\n\n

    **\u0130\u015f yerlerinde yemekleri kontrol ediyoruz dediniz, bunun mekanizmas\u0131 nas\u0131l i\u015fliyor? Yemek yapan firmalar\u0131n alt tedarik\u00e7ilerine de bak\u0131yor musunuz?<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0130\u015fyeri temsilcisi arkada\u015flar i\u015fyeri tescil belgelerini kontrol ediyorlar. Bazen habersiz yemek firmalar\u0131na ziyaretler d\u00fczenliyoruz. G\u0131day\u0131 haz\u0131rlama, saklama, depolama b\u00f6l\u00fcmlerini geziyoruz. Kalori de\u011ferlerini kontrol ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

    **Yemek firmalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc toplu s\u00f6zle\u015fmede yer al\u0131yor mu?<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Evet yer al\u0131yor ama \u00e7ok uygulanm\u0131yor. G\u0131da m\u00fchendisleri i\u015f yeri g\u0131da m\u00fchendisleri i\u015f yerinin de\u011filde g\u0131da \u00fcreten tesisin g\u0131da m\u00fchendisi olmal\u0131. \u0130\u015fveren temsilcisi taraf\u0131ndan liste \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor, ona g\u00f6re kontrol ediliyor.<\/p>\n\n\n\n

    **\u0130nsan m\u0131 \u00f6nemli para m\u0131 daha \u00f6nemli meselesinde insan eksenli politikalar olmazsa sorunlar\u0131 ya\u015famaya devam ederiz. Tar\u0131m alanlar\u0131 sanayiye a\u00e7\u0131l\u0131yorsa, \u00e7e\u015fitli kimyasallarla topraklar zehirleniyorsa, in\u015faat \u00fczerinden rant \u00fcretiliyorsa bizde haliyle sa\u011fl\u0131ks\u0131z oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n

    **Bir ka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce haberlerde \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131, mart\u0131 eti yenildi diye. \u0130nsanlar\u0131n ilk akl\u0131na gelen mart\u0131 eti helal mi haram m\u0131 olmu\u015ftu. Veya yedi\u011fimiz \u00fcr\u00fcnde domuz eti var m\u0131 yok mu ona bak\u0131l\u0131r genelde. Kimse yedi\u011fimiz \u00fcr\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamaz, hatta \u00e7o\u011fu zaman bozuk \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketiriz. 1 Tas yogurt i\u00e7in 3 ay grevi uzatt\u0131k diye ele\u015ftiriliriz ama sa\u011fl\u0131kl\u0131 yemek yemeyi hi\u00e7 talep etmeyiz. Patronlar ucuz i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor yeme\u011fimizden, \u00fccretimizden keserek kar ediyorlar. Bankadan maa\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekip i\u015fverene veren i\u015f\u00e7iler oldu\u011funu duyuyoruz. Bizler talep etmeliyiz. Sonu\u00e7ta biz \u00fcretiyoruz, biz t\u00fcketiyoruz.. \u00dcretti\u011fimiz \u00fcr\u00fcne yabanc\u0131la\u015fmadan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmeli ve t\u00fcketmeliyiz. Ayr\u0131ca t\u00fcketirkende \u00f6rg\u00fctlenmeliyiz \u015eimdilerde s\u00fcrekli dikkatimizi toplamaya, ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz belenmiyoruz, i\u015fkembemizi dolduruyoruz sadece. G\u0131dalar\u0131m\u0131z\u0131 iyi alm\u0131\u015f olsayd\u0131k bu t\u00fcrden ila\u00e7lara ihtiyac\u0131m\u0131z olmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

    **BOSCH\u2019ta kooperatif fikri nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Kooperatif 1991 y\u0131l\u0131nda, do\u011frudan \u00fcreticiden \u00fcr\u00fcn alarak i\u015f\u00e7ilere ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kuruldu. \u00dcreticiden al\u0131nan \u00fcr\u00fcnlerde market fiyat\u0131 alt\u0131na d\u00fc\u015femiyorsun, zincir marketlerin al\u0131m g\u00fcc\u00fc \u00e7ok y\u00fcksek. Biz bakliyatta mesela piyasan\u0131n \u00e7ok alt\u0131nday\u0131z. Al\u0131m yaparken genellikle \u00fcreticilerle ili\u015fki kurup, \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131 gezerek karar veriyoruz sat\u0131n almaya. Amasia Kad\u0131n Kooperatifi\u2019nden \u00fcr\u00fcn ald\u0131k mesela, sadece tereya\u011f\u0131n\u0131 satabildik, di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerin fiyat\u0131 marketlere g\u00f6re y\u00fcksek oldu\u011fundan satamad\u0131k. \u00dcreticiyi ma\u011fdur etmemek i\u00e7in iade etmeyip i\u015f\u00e7ilere \u00fccretsiz da\u011f\u0131tt\u0131k. \u00dcretim kooperatiflerinden \u00fcr\u00fcn almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ama t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri de kooperatiflerde bulam\u0131yorsunuz. Mesela \u00e7ocuk bezi \u00fcreten kooperatif yok. Ayr\u0131ca kooperatiflerle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iyi niyet \u00e7er\u00e7evesinde bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctmek laz\u0131m. Organik \u00fcretim yap\u0131yorum diye fiyat\u0131 olabildi\u011fince y\u00fckselten kooperatiflerde var. Bizim kooperatifin kurulma s\u00fcrecinde sendika \u00e7ok destek oldu. 4200 orta\u011f\u0131m\u0131z var. Sendika kooperatifle\u015fmeyi te\u015fvik ediyor. \u015eu an fabrikada bulunan 4 marketimize kira, elektrik su gibi faturalar\u0131 \u00f6demiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

    **\u0130\u015fyeri temsilcisi olarak yeme\u011fi be\u011fenmedi\u011finizde nas\u0131l bir yol izliyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n

    Genellikle yemekhanelerde oylama yap\u0131yoruz. Oylama sonucunda de\u011fi\u015fsin karar\u0131 \u00e7\u0131karsa harekete ge\u00e7iyoruz. Bir iki ki\u015fi istemiyor diye de\u011fi\u015ftirmiyoruz. \u00d6nce yemek\u00e7iyi denetlemeye gidiyoruz, hijyenik ko\u015fullar uygun mu bak\u0131yoruz. Yemek tad\u0131m\u0131 yapan bizler olunca son durumda bizim karar\u0131m\u0131z ge\u00e7erli oluyor.<\/p>\n\n\n\n

    **BOSCH T\u00fcketim Kooperatifi\u2019nde ortakl\u0131k kat\u0131l\u0131m pay\u0131 olarak 1 pay al\u0131yoruz. O da 100 tl dir. Ayr\u0131ca bir aidat alm\u0131yoruz. Kooperatif d\u0131\u015f\u0131ndaki ortaklar postkartla yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015flerde ortaklara sunulan indirim imkanlar\u0131ndan yararlanam\u0131yor. Mesela biz BOSCH atletizm kul\u00fcb\u00fcne sponsor buluyoruz onlar\u0131 istedikleri yere g\u00f6ndererek destek oluyoruz. Ge\u00e7en Kas\u0131m ay\u0131nca 6 i\u015f adam\u0131 ile konu\u015ftuk fabrikalar\u0131nda kooperatif kurmalar\u0131 i\u00e7in, kooperatif alan\u0131nda yolsuzluk meselesi olacak diye dinlemediler bile bizi. Fabrikaya y\u00fck olarak g\u00f6r\u00fcyorlar kooperatifleri. Biz gelip a\u00e7mayaca\u011f\u0131z, siz kendiniz a\u00e7acaks\u0131n\u0131z sizin kooperatifiniz olacak dedik belki a\u00e7arlar onlarda. Bizim postkart\u0131 anlatt\u0131k \u00fcye olacak o i\u015fyerleri de\u2026<\/p>\n\n\n\n

    **Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n ve zeytinin iyisi nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

    **\u0130\u015f yerinde se\u00e7ilen yemek karbonhidrat, ya\u011f ve protein dengesine bak\u0131larak se\u00e7ilmeli. Herkes g\u00fcnde en az 20 gr et yemeli. Kalori miktar\u0131na g\u00f6re yemek se\u00e7imi yap\u0131lmamal\u0131, iki tane baklava korsun olur sana bol kalorili yemek. \u0130\u015f yerinde yogurt verilmemeli, ba\u015fa bela, uyku getirir. Ama ne yaz\u0131k ki protesin olmad\u0131\u011f\u0131ndan men\u00fclerde pek ses edemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

    **\u0130\u015f yeri hekiminin \u00fccretini i\u015fveren \u00f6d\u00fcyor o y\u00fczden biz baz\u0131 b\u00fcrokratik konular\u0131 a\u015fam\u0131yoruz. \u0130\u015f yeri hekiminin her \u00e7abas\u0131 i\u015f verene maliyettir. \u0130\u015f yeri hekimi yapm\u0131yorsa bizler i\u015f\u00e7iler oalrak talep etmeliyiz. \u0130\u015f\u00e7iler olarak i\u015fverene dayatmal\u0131y\u0131z. \u0130\u015f yerinde yemek i\u00e7eri\u011fine i\u015f yeri temsilcisi karar veremez. Yemek yemek i\u00e7in zaman ay\u0131rmak, sakin yemek yemek, elleri y\u0131kamak vb. gerekir. BOSCH, Devrek gibi \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak laz\u0131m\u2026 Mesela s\u00fctla\u00e7\u0131n konuldu\u011fu al kaplar\u0131n i\u00e7i plastikle kaplan\u0131r deformasyon olmas\u0131n diye. S\u00fctla\u00e7 bu kaba s\u0131cak d\u00f6k\u00fcl\u00fcyorsa \u0131s\u0131 plasti\u011fin g\u0131daya kar\u0131\u015fmas\u0131na neden olur. Al folyo kapta bu t\u00fcr yiyecekler t\u00fcketmemeliyiz. Yap\u0131lan yemek d\u0131\u015farda 4 veya 5 saatten fazla beklememeli, bozulma ba\u015flayabilir. S\u0131cak yemekler plastic kaplara konulmamal\u0131. \u00d6zellikle al zehirlenmesi \u00e7ok tehlikelidir ishal ve ba\u011f\u0131rsak bozulmalar\u0131 ya\u015fan\u0131r. G\u00fcndelik hayatta \u00e7o\u011fu zaman farketmeyiz bile al zehirlenmesi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

    Anket sunumundan sat\u0131rba\u015flar\u0131;<\/p>\n\n\n\n

    74 ki\u015fi kat\u0131ld\u0131 ankete. Ankete kat\u0131lanlardan sadece 4\u2019\u00fc sendikal\u0131. Kat\u0131lanlar\u0131n \u00e7o\u011fu doymak ile beslenmek aras\u0131ndaki fark\u0131 biliyor. Ankete kat\u0131lanlar aras\u0131nda asgari \u00fccretliler de var, 20 bin TL gibi y\u00fcksek maa\u015flar alanlarda var.<\/p>\n\n\n\n

    **\u015eu ana kadar ki sunumlardan tar\u0131m alanlar\u0131nda, i\u015f yerlerinde ve ya\u015fam alanlar\u0131nda neler yap\u0131labiliri daha somutlayarak konu\u015fsak iyi olacak\u2026<\/p>\n\n\n\n

    **Ben Ba\u011fc\u0131lar\u2019dan kat\u0131l\u0131yorum. Konu d\u0131\u015f\u0131nda olacak ama i\u015f\u00e7ilerin bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in yap\u0131 kooperatifleri de var m\u0131? Sendikal m\u00fccadele ile \u0130S\u0130G m\u00fccadelesi bir b\u00fct\u00fcn bana g\u00f6re. Kooperatiflerinde kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele olmazsa tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bizim i\u015f yerinde m\u00fchendisle yemek \u015fikayetlerini dinlemiyor, idare edin diyorlar. Havaland\u0131rmaya bakm\u0131yor bile. Barkod sistemi getirdiler her i\u015f\u00e7i kendisi i\u00e7in belirlenen s\u00fcrede o i\u015fi yapmak zorunda. \u0130\u015f yerlerin de hem sendikal, hem de de siyasi m\u00fccadele vermek gerekiyor. Ben merak ediyorum i\u015f yerinde da\u011f\u0131t\u0131lan k\u00f6p\u00fck bardaklar sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 m\u0131? \u0130\u015f yerinde ki tuvalet say\u0131s\u0131 yeterli mi?<\/p>\n\n\n\n

    ** Verimli bir \u00e7al\u0131\u015ftay oldu, ben bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015ftaylar\u0131n devam etmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben \u0130S\u0130G Meclisi g\u00f6n\u00fcll\u00fclerindenim. Bir toplant\u0131m\u0131zda y\u00fcksekten d\u00fc\u015fen bir i\u015f\u00e7i ile ilgili video hakk\u0131nda konu\u015furken bir arkada\u015f\u0131m\u0131z saat ka\u00e7ta olmu\u015f bu kaza, kahvalt\u0131 yapm\u0131\u015f m\u0131 diye sordu. O zamana kadar bu konu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftik ama sonras\u0131nda beslenmenin i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerinde etkisi oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Beslenme \u00e7al\u0131\u015fma grubu da b\u00f6yle kuruldu. Bir sendikan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde 3 bin kalori yemek verilir yaz\u0131yor. Kalori meselesi i\u015fverenin sorunu bizim bakmam\u0131z gereken yeterli, dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme yap\u0131labiliyor mu. Devrek ve Bosch\u2019a \u00f6zel olarak te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Deriteks\u2019in bendeki yeri ba\u015fkad\u0131r. \u0130lk \u0130S\u0130G e\u011fitimini burada vermi\u015ftik, bug\u00fcnde burada deriteksli arkada\u015flara verilen e\u011fitim gibi oldu. Farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde bu \u00e7al\u0131\u015ftaylar\u0131 yeniden yapmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

    <\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A\u00c7ILI\u015e KONU\u015eMALARI \u00c7etin Durukano\u011flu \u0130stanbul \u0130S\u0130G Meclisi g\u00f6n\u00fcll\u00fclerindenim. Beslenme konusunu i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131yoruz. \u0130\u015f kazalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":996,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[48],"tags":[42,34,41,37],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=990"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1415,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990\/revisions\/1415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yerdenizkooperatifi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}